SA/Sz 2068/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia NSA Krystyna Zaremba (spr.) Protokolant: Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia przedawnienia należności celnych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] II. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn.zm./, art. 1 ust.1 i art. 83 ust.3, 4, 5 ustawy z Dnia 28 grudnia 1989r. Prawo celne /Dz.U. Nr 71, poz. 312 z 1994r. z późn.zm./, art. 262 § 1 w związku z art. 289 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny /Dz.U. Nr 75, poz.802 z 2001r. z późn.zm./ Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu wniosku S. K. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] Nr [...] odmawiającą stwierdzenia przedawnienia należności celnych wymierzonych w decyzjach z dnia [...]. Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wynika następujący stan sprawy. W dniu [...] zostały wydane decyzje Nr [...], [...], [...], [...] uchylające w całości decyzje zawarte w dowodach odpraw celnych, według których dokonano odpraw celnych ostatecznych samochodów osobowych sprowadzonych przez S. K. z zagranicy oraz wymierzające należności celne za w/w pojazdy w łącznej wysokości [...] zł. W dniu [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł po rozpatrzeniu odwołań od tych decyzji, decyzjami nr /odpowiednio / [...], [...], [...] i [...] utrzymał w/w rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej. S. K. zaskarżył decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu [...] skierowano do S. K. upomnienie przypominające o obowiązku zapłaty przedmiotowych należności. Następnie w związku z brakiem ich wpłaty, został wystawiony w dniu [...] tytuł wykonawczy Nr [...], który przekazano do Urzędu Skarbowego celem przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny umorzył prowadzone postępowanie. W dniu 21 l listopada 1997r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami sygn. akt /odpowiednio/: SA/Sz 1159/96, SA/Sz 1158/96, SA/Sz 1157/96 i SA/Sz 1156/96 uchylił zaskarżone decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...]. W wyniku ponownego rozpatrzenia tych spraw, organ odwoławczy w dniu [...] wydał decyzje do nr: [...], [...], [...] i [...] utrzymujące w mocy decyzje wymierzające należności celne z dnia [...]. Ponieważ wymagane należności nadal pozostawały nieuregulowane w dniu [...] ponownie wystawiono tytułu wykonawczy nr [...], który skierowano do Urzędu Skarbowego celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia [...] S. K. zwrócił się do Dyrektora Urzędu Celnego o umorzenie należności celnych w/w decyzjach z dnia [...]. Organ celny wydał w tej kwestii decyzję odmowną w dniu [...]. Z kolei w dniu [...] zobowiązany wystąpił do organu celnego z pismem o przerwanie egzekucji. Po przekazaniu tego wniosku właściwemu w tej sprawie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego - organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] odmówił umorzenia prowadzonego postępowania. W dniu [...] S. K. złożył w Kancelarii ówczesnego Urzędu Celnego /obecnie Izby Celnej/ wniosek o stwierdzenie przedawnienia należności celnych wymierzonych w/w decyzjami z 1995r. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił stwierdzenia przedawnienia cła. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ celny, decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu powołując się na przepis art. 83 ust.3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. - Prawo celne, stwierdzono, że należności można dochodzić w ciągu 3 lat licząc od dnia, w którym decyzja o ich wymiarze stała się ostateczna. Zgodnie z art. 16 § 1 Kpa charakter taki ma decyzja, od której nie przysługuje odwołanie w toku instancji administracyjnych. Trzyletni termin przewidziany do dochodzenia należności wymierzonych w decyzjach Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] rozpoczął bieg od dnia doręczenia S. K. decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł , w którym utrzymał decyzje organu I instancji w mocy tj. od [...]. Bieg przedawnienia przerywa stosownie do przepisu art. 83 ust.4 ustawy - Prawo celne m.in. wszczęcie postępowania przed Sądem administracyjnym. W niniejszej sprawie bieg przedawnienia został przerwany wszczęciem takiego postępowania na skutek wniesienia przez S. K. skarg do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednak z chwilą uchylenia przez ten Sąd decyzji ostatecznych, postępowanie należy uważać za nie ukończone i bieg terminu przedawnienia liczy się od nowa dopiero od daty wydania decyzji ostatecznych. Po ponownym zatem rozpatrzeniu odwołań przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł i wydaniu decyzji utrzymujących w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] za datę ostateczności rozstrzygnięć w niniejszej sprawie przyjęto dzień doręczenia stronie /w trybie art. 44 kpa/ w/w decyzji tj. dzień [...]. Od tego dnia wierzyciel miał więc okres trzech lat na dochodzenie wymaganych należności. Wobec faktu, że w dniu [...] wystawiono tytuł wykonawczy nr [...] i skierowano do Naczelnika Urzędu Skarbowego , a organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnych z tytułu otrzymanej przez S. K. renty zgodnie z w/w przytoczonymi przepisami, nastąpiło ponowne przerwanie biegu przedawnienia. Dyrektor Izby Celnej nie znalazł zatem podstaw do zmiany swojego wcześniejszego rozstrzygnięcia. S. K. zaskarżył omawianą decyzję Dyrektora do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucając naruszenie art. 83 ust.3 i lust.5 ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. Prawo celne, skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji organu odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wyjaśnić trzeba, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DzU. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Wychodząc poza granice skargi, do czego Sąd jest uprawniony na podstawie art. 134 powołanej ustawy stwierdzić należy, że konieczne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętych naruszeniem prawa skutkującym stwierdzenie nieważności. Stwierdzenie zawarte w art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn.zm./ , że rozstrzygnięcie sprawy następuje przez wydanie decyzji, odnosi się tylko do sytuacji gdy z mocy przepisów prawa załatwienia sprawy powinno nastąpić w tej prawnej formie. Zarówno z przepisów o instytucji przedawnienia uregulowanej w ustawie z dnia 28 grudnia 1989r. Prawo celne jak i z przepisów działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, które są stosowane do postępowania w sprawach celnych nie wynika, że stwierdzenie przedawnienia należności celnych następuje w drodze wydania decyzji. Upływ przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania jest możliwy w formie postawienia odpowiedniego zarzutu w toczącym się sporze. W przypadku natomiast prowadzonego postępowania egzekucyjnego - zarzut, że obowiązek wygasł ze względu na przedawnienie /art. 33 ust.1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/ podlega rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny. W związku z tym zarówno zaskarżona decyzja Dyrektora Urzędu Celnego jak i poprzedzające ją rozstrzygnięcie wydane w sprawie, której załatwienie w formie decyzji przepisy prawa nie przewidują - podlegają stwierdzeniu nieważności jako wydane bez podstawy prawnej art. 247 § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa/. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ należało orzec jak w punkcie I-szym wyroku. Za zbędne uznano wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 w/w ustawy , natomiast o kosztach postępowania postanowiono w myśl art. 200 ustawy.