SA/Sz 2069/03
WyrokWSA w Szczecinie2005-02-23
Skład orzekający: Marian Jaździński, Zofia Przegalińska, Zygmunt Chorzępa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata manipulacyjna dodatkowa, przewidziana w art. 276 § 2 Kodeksu celnego, ma charakter opłaty karnej i czy jej wymierzenie wymaga ustalenia winy lub przyczynienia się osoby wprowadzającej towar do powstania różnicy między towarem zgłoszonym a ujawnionym?Ratio decidendi
Opłata manipulacyjna dodatkowa, o której mowa w art. 276 § 2 Kodeksu celnego, ma charakter opłaty karnej i jest wymierzana za czynności organów celnych spowodowane naruszeniem przepisów prawa celnego przez osoby wprowadzające towar. Przesłanką jej wymierzenia jest jedynie ujawnienie przez organy celne różnicy w towarze zgłoszonym do odprawy a faktycznie wprowadzonym, a nie ustalenie winy czy przyczynienia się osoby wprowadzającej towar do powstania tej różnicy. Opłata ta jest pobierana niezależnie od sankcji wymierzonych za przestępstwa lub wykroczenia skarbowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Ż. Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o wymierzeniu Spółce opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Opłata została nałożona w związku z ujawnieniem nadwyżki towarów akcyzowych podczas rewizji statku. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej, w tym brak podstaw do wymierzenia opłaty, nieuwzględnienie wniosku dowodowego z akt sprawy karnej oraz brak wskazania sposobu i podstawy wyliczenia opłaty.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.) Protokolant st.sekr. Gabriela Porzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] r. sprawy ze skargi Ż. Spółka z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej o d d a l a skargę
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 233 § 1 ust. 1 Ordynacji podatkowej - ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 262, art. 276 § 2 i art. 273 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny ( Dz. U. Nr 75 , poz. 802 z późn. zm.), Dyrektor Izby Celnej w S., po rozpatrzeniu odwołania Ż. Spółki z o.o. w S. od od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...]r. wymierzającej Spółce opłatę manipulacyjną dodatkową, zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w wyniku rewizji statku "A. " w dniu [...]r. funkcjonariusze celni ujawnili nadwyżkę towarów akcyzowych w stosunku do zgłoszonych do odprawy celnej w dniu [...]r. o wartości [...] zł. Po wszczęciu postępowania w przedmiocie wymierzenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej i jego przeprowadzenia, Naczelnik Urzędu Celnego I w S. decyzją z dnia [...]r. wymierzył Spółce opłatę manipulacyjną dodatkową.
Od tej decyzji pełnomocnik Spółki wniósł odwołanie, w którym zarzucił decyzji rażące naruszenie art. 276 § 2 Kodeksu celnego - poprzez wymierzenie na jego podstawie opłaty manipulacyjnej dodatkowej w kwocie [...] zł, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do zastosowania ww. przepisu, ani obciążenia Spółki opłatą manipulacyjną, art. 122 Ordynacji podatkowej - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji mimo nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, między innymi przez nieuwzględnienie wniosku dowodowego strony w zakresie przeprowadzenia dowodu z akt: sprawy karnej dot. kapitana statku oraz art. 25 § 1 w związku z art. 276 § 2 Kodeksu celnego i art. 107 kpa - poprzez zaniechanie podania w zaskarżonej decyzji sposobu i podstawy wyliczenia wysokości opłaty manipulacyjnej.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania Dyrektor Izby Celnej w S. wskazał, że stosownie do przepisu art. 276 § 2 Kodeksu celnego, jeżeli po przedstawieniu towaru organ celny wykaże różnicę miedzy towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej, to od osoby, o której mowa wart. 39, pobiera się opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy. Osobą o której mowa w art. 39 Kc jest osoba, która wprowadziła towar na polski obszar celny, lub przez osobę, która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wskazane przepisy nie uzależniają w żaden sposób wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej od winy osoby wprowadzającej towar. Stanowisko to podziela Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24.10.2002r., sygn. akt SA/Sz 2949/2000 oddalając skargę, w której skarżący twierdził, że wymiar opłaty manipulacyjnej dodatkowej winien być uzależniony od tego, czyje działania doprowadziły do powstania nadwyżki. Sąd wskazał, iż Kodeks celny nie przewiduje konieczności ustalenia osoby odpowiedzialnej za ujawnioną rozbieżność.
W niniejszej sprawie wprowadzenia towaru na polski obszar celny dokonała Ż.. Dlatego postępowanie organu I instancji co do wymierzenia opłaty, jak i co do określenia osoby, od której opłatę należało pobrać było słuszne.
Organ odwoławczy nie podzielił trafności zarzutu odwołania co do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a zwłaszcza co do nieuwzględnienia wniosku Spółki o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy karnej. Zdaniem organu odwoławczego, akta sprawy karnej były przedmiotem oceny w sprawie w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 276 § 2 Kodeksu celnego.
W tej kwestii należy mieć na uwadze treść nie tylko wskazanego przepisu ale również art. 273 Kodeksu celnego, które w sposób odmienny i niezależny regulują przesłanki stwierdzenia naruszenia obowiązków związanych z przywozem bądź wywozem towarów a także wywodzą różne skutki prawne.
Dlatego w przedmiotowej sprawie, kwestia winy nie ma istotnego znaczenia, koniecznym natomiast jest ustalenie czy nastąpiła nadwyżka towaru nad ilością zgłoszoną, które to ustalenie obliguje organy celne do obciążenia opłatą osoby wskazanej w art. 39 Kodeksu celnego bez potrzeby ustalania, czy ta osoba przyczyniła się powstania ujawnionej nadwyżki.
Sprawa przyczynienia się do powstania ujawnionych nieprawidłowości przez pracowników Spółki w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej miała miejsce skoro wbrew zakazowi, odpowiednie zestawienie towarów sporządzono na komputerach statkowych w czasie "dobijania lub odbijania" albo w momencie przełączania prądu ze "statkowego" na "lądowy" co ustalono w sprawie karno-skarbowej.
Nie dopatrzył się również Dyrektor Izby Celnej sprzeczności w tym, że organ I instancji posłużył się dowodami zebranymi w postępowaniu karno-skarbowym w postaci wyceny ujawnionych nadwyżek towaru albowiem organ celny mógł posługiwać się w postępowaniu o wymierzenie opłaty materiałem dowodowym zebranym w sprawie karno-skarbowej bez potrzeby stosowania się do rozstrzygnięcia w tej sprawie.
Również nietrafnym okazał się zarzut braku wskazania podstawy wyliczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej. z sentencji decyzji wynika wprost że jest ona równa wartości towarów ujawnionych w wyniku rewizji statku i stanowiących nadwyżkę nad wartością towarów deklarowanych – art. 276 § 2 Kodeksu celnego.
W skardze do naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, pełnomocnik Spółki zarzucił decyzji Dyrektora Izby Celnej naruszenie art. 276 § 2 Kodeku celnego przez wymierzenie Spółce opłaty manipulacyjnej dodatkowej w kwocie [...] zł podczas gdy zebrany materiał dowodowy takich podstaw nie dawał, naruszenia przepisu art. 25 § 1 w związku z art. 276 § 2 Kodeksu celnego i art. 107kpa przez zaniechanie podania w decyzji sposobu i podstaw wyliczenia wysokości opłaty manipulacyjnej dodatkowej a szczególnie przez brak wskazania, jakich ilości towarów opłata manipulacyjna dotyczy i jaka ich wartość została przyjęta do wymiaru opłaty oraz art. 15 § 2 Kodeksu karno-skarbowego przez jego niezastosowanie, mimo że organy celne wystąpiły do Sądu Rejonowego w Szczecinie z wnioskiem o orzeczenie przepadku przedmiotowych towarów i wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz przeprowadzenie dowodu z wniosku Urzędu Celnego Pierwszego w S. o orzeczenie przepadku towarów.
W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik podobnie jak w odwołaniu wskazał na konieczność uwzględnienia okoliczności sprawy tj. niezawinioną przez kogokolwiek niezgodność ilości towaru stwierdzonego w toku rewizji statku, a ilością podaną w zgłoszeniu, która wskazuje, że nie miało miejsca nielegalne wprowadzenie towaru na polski obszar celny z naruszeniem art. 39 Kodeksu celnego. Jeśli zatem w postępowaniu karno-skarbowym ustalono, że w sprawie brak jest logicznego wytłumaczenia dla niezgodnego z rzeczywistością zgłoszenia celnego, które błędnie sporządzono wskutek awarii pracy komputera, to nie może być to obojętne dla oceny zachowania się Spółki w kontekście stosowania przepisów art. 275 § 4 Kodeksu celnego. Nieprzeprowadzenie dowodu z akt karnych stanowi naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej.
Zasadny jest zarzut braku wskazania sposobu wyliczenia wysokości opłaty manipulacyjnej dodatkowej, skoro w uzasadnieniu decyzji nie wskazano jakie ceny towarów przyjęto aby ustalić ich wartość.
Brak jest wskazania również ich ilości i rodzajów.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej powołując argumenty z uzasadnienia decyzji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
Skarga nie jest zasadna.
Przepis art. 276 § 2 Kodeksu celnego nakłada na organy celne obowiązek pobrania opłaty manipulacyjnej dodatkowej, od osoby wymienione w art. 39 w przypadku wykazania różnicy między ilością towaru przedstawionego w zgłoszeniu celnym a ujawnionym w czasie jego kontroli przez funkcjonariuszy celnych w wysokości wartości towaru ujawnionego.
W przeciwieństwie do opłat przewidzianych w art. 275 Kodeksu celnego, opłata manipulacyjna dodatkowa przewidziana przepisem art. 276 § 2 ma charakter opłaty karnej i wymierzana jest za czynności organów celnych spowodowane naruszeniem przez osoby wprowadzające towar na polski obszar celny, przepisów prawa celnego.
Przesłanką wymierzenia tej opłaty jest ujawnienie przez organy celne różnicy w towarze zgłoszonym do odprawy a faktycznie wprowadzonym, czy przedstawionym do kontroli. Opłata jest wymierzana osobie, która wprowadziła towar na opolski obszar celny albo osobie, która przyjęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
W stanie faktycznym sprawy, osoba wprowadzająca towar nie jest kwestionowana. Nie budzi wątpliwości, że towar wprowadziła skarżąca Spółka, działając przez swoich pracowników.
Jeśli zatem, przesłanką wymierzenia tej opłaty, jest jedynie fakt ujawnienia różnicy towaru, to zarzut Spółki, naruszenia przez organy celne art. 276 § 2 Kodeksu celnego nie jest trafny. Ten przepis jak i pozostałe w ustawie Kodeks celny nie określają wymogu, istnienia winy czy przyczynienia się osoby wprowadzającej towar do powstania różnicy pomiędzy towarem zgłoszonym a ujawnionym, aby wymierzyć opłatę manipulacyjną dodatkową. Skoro tak, uprawniony jest pogląd, że te opłaty są pobierane niezależnie od sankcji wymierzonych za przestępstwa lub wykroczenie skarbowe, gdy te naruszenia obowiązków uzasadniających wymierzenie opłaty manipulacyjnej dodatkowej, mają ich znamiona - patrz Komentarz do Kodeksu celnego Wyd. Lexis Nexis z 2001r. str. 523.
Nie podziela Sąd trafności zarzutu naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej przez nieprzeprowadzenie dowodów z akt sprawy karnej.
Jak słusznie wskazały organy celne, zgodnie z przepisem ar. 273 Kodeksu celnego, prowadzenie postępowania karnego skarbowego lub postępowania karnego nie stanowi przeszkody w prowadzeniu postępowania na podstawie przepisów niniejszej ustawy, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej.
Jak wyżej wskazano, prowadzenie postępowania karno-skarbowego nie wyklucza możliwości wymierzenia opłaty, a zatem może toczyć się postępowanie celne niezależnie od karno-skarbowego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w tym postępowaniu dopuszczono dowody zebrane w postępowaniu karnym skarbowym w zakresie niezbędnym dla przeprowadzenia postępowania celnego, zwłaszcza w zakresie okoliczności ujawnienia różnicy towaru i jego wartości.
Jeśli zatem, w sprawie wymierzenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej, kwestia przyczynienia się do powstania różnicy towaru ze strony osoby ten towar wprowadzającej nie ma znaczenia prawnego, albowiem nie stanowi przesłanki jej wymierzenia, pominięcie dowodu z akt sprawy karnej nie stanowi naruszenia wskazanego przepisu , albowiem nie zachodzi okoliczność niewyjaśnieni istotnych czy wszystkich okoliczności sprawy.
Również zarzut braku "wskazania ilości i wartości ujawnionego towaru" nie jest zdaniem Sądu zasadny, zwłaszcza że strona skarżąca poza ogólnym sformułowaniem zarzutu nie wskazuje na czym nieprawidłowości ustalenia wartości tego towaru miałyby polegać.
Jak wynika z zaskarżonych decyzji, ilość i wartość towaru ujawnionego w toku kontroli statku organy celne ustaliły w oparciu o spis tego towaru sporządzony przez kontrolera celnego, zawierającego 51 pozycji z podaniem nazwy towaru, ilości ujawnionego towaru i jego wartości. Towar ten po ujawnieniu został dobrowolnie wydany przez pracownika skarżącej R. P. , który nie kwestionował żadnych zapisów. Jeżeli zatem organy celne dokonały taryfikacji i wyceny tego towaru w oparciu o spis towaru wydany przez pracownika Spółki, zarzuty skargi nie wskazują jaki zapisy tego protokołu są nieprawdziwe, zarzut, iż odwołanie się w decyzji do jego treści, narusza przepisy postępowania celnego nie jest uprawnione.
Można zgodzić się, że organy celne uprościły sobie obowiązek uzasadnienia w decyzji istotnego elementu rozstrzygnięcia, jakim jest ustalenie wartości ujawnionego towaru, jednak nie można powiedzieć, że tego elementu nie zawiera.
Jak wskazano wyżej, opłata manipulacyjna dodatkowa ma charakter opłaty karnej za naruszenie przepisów celnych, a zatem będąc jedynie pobierany na zasadach i w trybie ustalonym dla należności celnych, w przypadku orzeczenia przepadku towaru ujawnionego, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej nie wygasa.
Mając powyższe na uwadze, uznając że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło