SA/Sz 2070/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności środka odwoławczego w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego dot. rozgraniczenia nieruchomości /. u c h y l a zaskarżone postanowienie, ii. stwierdza, zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...]. Wójt Gminy [...]działając na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Jedn. tekst Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm. ) oraz art. 105 § 1 Kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej działką nr [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...]stanowiącej własność Gminy [...]oraz nieruchomości oznaczonej działką nr [...]zapisanej w księdze wieczystej nr [...]stanowiącej własność S. i K. S., położonych w obrębie [...] i przekazał z urzędu sprawę rozgraniczenia wymienionych nieruchomości do rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w [...]. Od decyzji tej odwołanie wniosła K. S. w części dotyczącej przekazania z urzędu sprawy rozgraniczenia nieruchomości wskazanych w decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 134 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania- stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Kolegium ustaliło, jak wynika to z uzasadnienia postanowienia, że w niniejszej sprawie Wójt Gminy [...]wszczął z urzędu postępowanie rozgraniczeniowe. Z dokumentacji rozgraniczeniowej sporządzonej przez upoważnionego geodetę wynika, że w trakcie ustalania granicy między działkami Nr [...]powstał spór między stronami postępowania co do przebiegu granic. Postępowanie ugodowe nie doprowadziło do zawarcia ugody a zebrany materiał dowodowy nie pozwolił na jednoznaczne ustalenie przebiegu granic pomiędzy tymi działkami. Pozostały zatem jedynie dane tymczasowe granic, protokół graniczny oraz opinia przebiegu spornej granicy. W tej sytuacji Wójt Gminy [...]wydał decyzję będącą przedmiotem odwołania. Organ II instancji powołał się na art. 34 ust. 1,2,3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), którego treść przytoczył i stwierdził, że przepis ten wyłącza możliwość zaskarżenia opisanej decyzji odwołaniem w toku postępowania administracyjnego. Zdaniem Kolegium, jest to przepis szczególny w stosunku do zasad ogólnych wynikających z art 127 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro właściwym do rozpoznania tego zagadnienia jest sad powszechny, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest organem wyższego stopnia w tej sprawie. Wyżej opisane postanowienie zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. S. domagając się jego uchylenia i rozpatrzenia sprawy zgodnie z Jej odwołaniem z dnia [...]r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stanowisko Kolegium "pośrednio sankcjonuje stan bezprawnego posiadania" własności skarżącej przez Gminę [...]. "Spór o przebieg linii granicznej został celowo wywołany przez Wójta Gminy poprzez wywołanie przekonania, iż nieruchomość jest sporna. Jest to sprzeczne z aktem notarialnym i faktycznie określonym w nim przebiegiem granic" własności skarżącej jaką jest w/w nieruchomość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania wskazanych w art. 133 ustawy z \ dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) dalej określanej jako: p.p.s.a., doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna, chociaż z innych przyczyn niż wskazane w jej zarzutach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]nie rozpatrywało merytorycznie sprawy będącej przedmiotem decyzji organu I instancji, co trafnie dostrzeżono w treści skargi, bowiem wydało postanowienie o charakterze procesowym oparte o przepis art. 134 Kpa. Tak więc przedmiotem kontroli sądowej mogła być wyłącznie kwestia legalności tego aktu, a nie podnoszone w skardze okoliczności dotyczące meritum sporu. Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Wynika to z zasady ogólnej sformułowanej w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego, który realizuje konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności określoną w art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym: " Każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej ustawy oraz tryb odwołania określa ustawa." W myśl tej zasady, każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Innymi słowy, z zasady dwuinstancyjności wynika prawo odwołania strony od każdej decyzji nieostatecznej. Natomiast wyjątki od zasady dwuinstancyjności muszą wynikać wprost z przepisów ustawy, które nie mogą być interpretowane rozszerzające W świetle tak rozumianej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, nie może być uznane za zgodne z prawem stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, a prowadzące w konsekwencji do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Przepis art, 34 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1080 ze zm.) powołany w podstawie prawnej decyzji organu I instancji, rozstrzygającej o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazującej sprawę rozgraniczenia z urzędu do rozpatrzenia sądowi (powszechnemu) nie formułuje wyjątku od zasady dwuinstancyjności. Z przepisu tego nie wynika aby od decyzji wydanej na jego podstawie niedopuszczalne było odwołanie na ogólnych zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane były wprawdzie sprzeczne poglądy w rozpatrywanej kwestii, jednakże skład sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela tezę, że od decyzji w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, wydanej na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, umarzającej postępowanie administracyjne i przekazującej sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi, przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, wyrażoną w uchwale 5 sędziów NSA z dnia 19.05.2003r., sygn. akt OPK 31/02 (M.Prawn.2003/13/580). W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania w niniejszej sprawie podjęte zostało z naruszeniem art. 134 Kpa. Dlatego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art.152 p.p.s.a.