SA/Sz 2072/03

WyrokWSA w Szczecinie2005-04-07

Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Stefan Kłosowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grzywna w celu przymuszenia nałożona na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być stosowana do egzekucji obowiązku rozbiórki tymczasowego pawilonu handlowego, który nie jest budynkiem w rozumieniu Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Grzywna w celu przymuszenia na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma charakter lex specialis i może być stosowana wyłącznie do egzekucji obowiązku przymusowej rozbiórki budynku. W przypadku innych obiektów budowlanych, w tym tymczasowych pawilonów handlowych, należy stosować ogólne przepisy art. 121 § 2-4 tej ustawy. Organy administracji miały obowiązek ustalić, czy rozbiórka dotyczy budynku, czy innego obiektu budowlanego, a zaniechanie tej czynności stanowi naruszenie przepisów.
Stan faktyczny
W sprawie skarżący H. i J. Ł. kwestionowali postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku rozbiórki pawilonu handlowego. Skarżący zarzucali naruszenie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując, że przepis ten dotyczy tylko budynków, a pawilon handlowy jest tymczasowym obiektem budowlanym. Wojewoda utrzymał postanowienie w mocy, a skarżący w skardze do sądu podtrzymali zarzuty, dodając kwestię podwójnego nałożenia grzywny.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody i poprzedzające je postanowienie Starosty. Orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda/spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi H. i J. Ł. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. u c h y l a zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty z dnia [...] r. Nr [...], II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Wojewody na rzecz skarżących H. i J. Ł. kwotę [...]złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta postanowieniem z dnia [...]r. na podstawie art. 121 § 2 i 5, art. 122 § 2 i 3 i art. 124 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 nałożył na J. Ł. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...]zł. z powodu nie wykonania obowiązku w załączonym tytule wykonawczym wystawionym przez Starostę z dnia [...]r. tzn. rozbiórki pawilonu handlowego zlokalizowanego na działce Nr [...] przy [...]. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Wójt Gminy w decyzji z dnia [...]r określił termin rozbiórki pawilonu handlowego. Wobec nie wywiązania się J. Ł. z w/w decyzji Starosta upomnieniem z dnia [...]r. wezwał zobowiązanego do jego wykonania, a następnie dnia [...] r wystawił tytuł wykonawczy. Organ egzekucyjny wysokość grzywny ustalił według art. 121 § 5 cyt. ustawy. Zażalenie na to postanowienie wnieśli H. i J. Ł. zarzucając naruszenie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Cytowany przepis stanowi podstawę do nałożenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki budynku w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Do określenia "pawilon handlowy" skierowane jest tymczasem zdefiniowane w art. 3 pkt 5 pojęcie "tymczasowy obiekt budowlany" Z uwagi na fakt, że uznane zostały zarzuty w stosunku do J. Ł., umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego, wydając jednocześnie nowe postanowienie o nałożeniu grzywny (zaskarżone zażaleniem). Ta sytuacja spowodowała, że poprzednie postanowienie o nałożeniu grzywny w wysokości [...]zł z dnia [...]r. ostało się wobec żony J. Ł. – H. Ł., a jednocześnie nowym postanowieniem wymieniono dodatkowa grzywnę w wysokości [...]zł, co powoduje, że H. i J. Ł. zostali obłożeni grzywną w łącznej wysokości [...]zł. Wojewoda postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy wskazując, że celem nałożenia grzywny jest przymuszenie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. "Wątpliwość dotycząca, czy przedmiotowy pawilon jest budynkiem, została rozstrzygnięta w decyzji Wójta Gminy, udzielającej pozwolenia na budowę." W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. i J. Ł. podtrzymali zarzuty zawarte w zażaleniu nadto podnieśli, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu dotyczącego wymierzenia skarżącym podwójnej grzywny z tego samego tytułu. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego wysokości grzywny stwierdzono, że H. Ł. w dniu [...]r osobiście odebrała upomnienie [...]r. J. Ł. zarzucił, że nie potwierdził osobiście upomnienia. Zarzut J. Ł. w tej sprawie został uznany i w chwili obecnej prowadzone jest odrębne postępowanie w stosunku do H. Ł. i J. Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art.121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm./. Grzywnę w celu przymuszenia w niniejszej sprawie nałożono na skarżących na podstawie art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm./. Przepis ten dotyczy tylko sytuacji, gdy egzekucja ma na celu spełnienie przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, ma więc charakter lex specjalis. Pod względem przedmiotowym przepis § 5 art. 121 może mieć zastosowanie tylko w razie "przymusowej rozbiórki budynku lub jego części". Organ nakładający na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia powinien w pierwszej kolejności ustalić i rozważyć, czy nakaz rozbiórki dotyczy budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawa budowlanego /Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ - obiektu budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Do obiektów budowlanych lub ich części, których dotyczy rozbiórka, a które nie są budynkami w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, przy nakładaniu grzywny w celu przymuszenia nie można stosować przepisu art. 121 § 5 omawianej ustawy. Ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku przymusowej rozbiórki innego obiektu budowlanego niż budynek, należy stosować przepisy art. 121 § 2 , 3 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Obowiązek określony w tytule wykonawczym w niniejszej sprawie wynika z decyzji Wójta Gminy z dnia [...]r. udzielającej pozwolenia na budowę tymczasowego pawilonu typu obornickiego, które było ważne do [...]r. Obiekty budowlane wzniesione na okres czasowy podlegają rozbiórce z mocy prawa ze względu na upływ czasu, oznaczony w pozwoleniu na budowę, a obowiązek ich rozbiórki może i winien być egzekwowany na podstawie stosownych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym i administracji. Za niezasadne należy uznać stwierdzenie organu II instancji, że z decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, że pawilon handlowy jest budynkiem. Decyzja ta dotyczy pozwolenia na budowę "tymczasowego pawilonu typu obornickiego". Organy obu instancji z naruszeniem art. 7 i 77 kpa nie ustaliły, czy pawilon handlowy jest budynkiem, w rozumieniu art. 3 ust.2 czy też tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 ust.5 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać rozbiórki obiektu budowlanego. Obowiązek rozbiórki pawilonu handlowego obciąża solidarnie H. i J. Ł. jako współwłaścicieli pawilonu handlowego. Z akt administracyjnych dołączonych do spraw SA/Sz 2070/03 i 2072/03 wynika, że w obrocie prawnym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia pozostało postanowienie z dnia [...]r ( utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...]r.) nakładające na H. i J. Ł. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...]zł. Natomiast zgodnie z art. 124 § 4 grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ust. "c", art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) oraz art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło