SA/Sz 2079/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia wartości nieruchomości pozostawionych poza granicami kraju 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty z [...] r. o nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza na rzecz skarżącej od Wojewody kwotę [...]tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] r. Starosta na podstawie art.212 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46,poz.543 ze zm.) oraz § 5 ust.1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 13.01.1998 r. w w sprawie zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub spłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalenia wartości tych nieruchomości (Dz. U. Nr 9,poz.32 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku S. D. z [...]r. w sprawie wydania decyzji stwierdzającej wartość nieruchomości pozostawionych poza granicami kraju w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. stwierdził, że wartość mienia obejmującego [...] ha gruntu rolnego w tym połowę siedliska, które S. D. pozostawiła poza granicami kraju w miejscowości [...]wynosi [...]złotych. Osobą uprawniona do otrzymania rekompensaty za w/w mienie poprzez zaliczenie wartości nieruchomości opisanych wyżej na pokrycie opłat za wieczyste użytkowanie gruntów lub pokrycie ceny nabycia nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa jest S. D. Jako dowód w tej sprawie przyjęto wyrok Sądu Wojewódzkiego w [...]z [...]r., oświadczenie S. D. z [...]r. informujące o dotychczasowym braku realizacji uprawnień, o których mowa w art.212 ust.1 i 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i operat szacunkowy wykonany [...]r. przez rzeczoznawcę majątkowego, określający wartość mienia na [...]zł. W odwołaniu od decyzji S. D. zarzuciła, że starosta ustalił wartość pozostawionego mienia w sposób niezgodny z rzeczywistością. Podkreśliła, że złożyła oświadczenie o wartości mienia ustalając jego wymiar na [...]zł. Nadto podniosła, że operat został wykonany niezgodnie z prawem gdyż rzeczoznawca winien porównać zgodnie z § pkt1 i 2 rozporządzenia z 13.01.98 r. ceny transakcyjne uzyskane za nieruchomości podobne, sprzedane w miejscowości porównywalnej co w przedmiotowym przypadku nie miało miejsca. Decyzją z [...]r. Wojewoda na podstawie art.138 § 1 ust.1 1 ustawy z 14.06.1960 r. kpa oraz art.212 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce n nieruchomościami utrzymał w mocy decyzję Starosty. Organ odwoławczy wyraził pogląd, że zastrzeżenia winny być wniesione przez wnioskodawczynię bezpośrednio do rzeczoznawcy sporządzającego operat szacunkowy, jeszcze przed wydaniem decyzji. W sytuacji braku porozumienia i negatywnej oceny opracowania S. D. mogła skorzystać z uprawnienia wynikającego z art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z którego wynika, że w razie istotnych rozbieżności w opisach o wartości tej samej nieruchomości, sporządzonych przez rzeczoznawców majątkowych, oceny prawidłowości tych wycen dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego S. D. wniosła o uchylenie powyższych decyzji. Zaznaczyła, że po wniesieniu odwołania otrzymała operat szacunkowy wykonany przez innego rzeczoznawcę o wartości o ponad 70% większej lecz Wojewoda odmówił przyjęcia nowego operatu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sad Administracyjny uznał co następuje: Właściwość Sądu ustalono na podstawie art.97 § 1 ustawy z 30 sierpnia2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 15,poz.1271) w myśl, którego sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art.3 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153\, poz.1270 ze zm.)doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. W ocenie Sądu organy nie wyjaśniły w sposób wystarczający kwestii wartości mienia opisanego we wniosku S. D. Obowiązkiem organu administracji państwowej, w myśl art.77 kpa jest wystarczające zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Przepis ten zakłada aktywne uczestnictwo organów w procesie dowodowym. Sąd nie podziela poglądu Wojewody, że uwagi dotyczące operatu szacunkowego strona winna kierować wyłącznie do rzeczoznawcy. Zasada dwuinstancyjności zakłada prawo obywatela aby jego sprawa była dwukrotnie rozpatrzona z uwzględnieniem aktualnego stanu prawnego i faktycznego. Organ wyższego stopnia musi też ustosunkować się do wszystkich zarzutów strony zawartych w odwołaniu. Tak Starosta jak i Wojewoda mogą zwracać się do rzeczoznawcy o wyjaśnienie kwestii spornych i ustosunkowanie się do zarzutów. Zarzuty podniesione przez S. D. znalazły tez swoje potwierdzenie w postępowaniu prowadzonym wobec rzeczoznawcy, przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej, a dotyczącym niewłaściwego doboru nieruchomości metodą porównawczą. Jak wynika z pisma Ministerstwa Infrastruktury z [...]r. wobec rzeczoznawczy sporządzającego operat szacunkowy będący podstawą decyzji administracyjnej, Komisja Odpowiedzialności zawodowej orzekła karę zawieszenia wykonania uprawnień zawodowych na okres [...]. Uchybienia miały charakter rażącego naruszania prawa i wpłynęły bezpośrednio na wartość określoną w operatach szacunkowych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił na podstawie art.145 § 1 pkt 1c ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzję organów obu instancji i orzekł na podstawie art.152 tej ustawy, że zaskarżony akt nie może być wykonywany. Sąd zasądził na rzecz skarżącej koszty postępowania na podstawie art. 200 ustawy.