SA/Sz 208/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-02-24

Skład orzekający: Sędzia NSA E. Makowska, Sędzia NSA M. Kowalewska, Sędzia NSA A. Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, wprowadzone ustawą z dnia 18 września 2001 r., powinny być spełnione w dniu wejścia w życie tej ustawy (7 listopada 2001 r.), czy w dniu wejścia w życie pierwotnej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (1 stycznia 1995 r.)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego, określone w art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 18 września 2001 r., powinny być spełnione w dniu wejścia w życie tej ostatniej ustawy, tj. 7 listopada 2001 r. Organy administracji błędnie przyjęły, że warunki te miały być spełnione w dniu 1 stycznia 1995 r. Zastosowanie przepisów przejściowych z ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. nie pozbawia prawa do świadczenia na zasadach obowiązujących przed tą zmianą.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania H. J. świadczenia przedemerytalnego przez Starostę, a następnie utrzymania tej decyzji w mocy przez Wojewodę. Organy uznały, że skarżąca nie spełniała warunku wieku (50 lat) w dniu wejścia w życie pierwotnej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (1 stycznia 1995 r.). Skarżąca podnosiła, że przepracowała wymagany okres i spełnia warunki wiekowe według aktualnego stanu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Nie orzeczono w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA E. Makowska (spr.), Sędziowie NSA M. Kowalewska, A. Windak, Protokolant M. Rosochacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2004r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego /, u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z [...] r. Nr [...] II. nie orzeka w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji Starosta decyzją z dnia [...] r. Nr [...]. wydaną na podstawie art. 37k.ust.9 oraz art. 6 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu / tekst jedn. Dz. U. z 2001 r, Nr 6, poz. 56 z późn. zm./ oraz art. 104 Kpa - Odmówił H. J. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Z uzasadnienia wynika, że powodem takiego rozstrzygnięcia było stanowisko organu, iż warunkiem nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37k ust. 9 ww, ustawy jest ukończenie w dniu [...]r. przez wnioskodawcę wieku wskazanego w ustawie tj. 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz posiadanie co najmniej 10 letniego okresu pracy w państwowych przedsiębiorstwach gospodarki rolnej, zaś strona warunku tego nie spełnia. W odwołaniu od tej decyzji H. J. podniosła, że wprawdzie w dniu [...]r. miała [...]lat, a obecnie ma [...] lata, jednakże w [...] przepracowała [...] lat co jest okresem ponad dwukrotnie wyższym od wymaganego do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. działając na podstawie art, 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu / Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm. /, po rozpatrzeniu odwołania - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewoda ustalił, że strona zarejestrowała się w powiatowym urzędzie pracy w dniu [...]r. jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu [...]r. złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników [...]. Dalej w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi, iż pracownikowi [...]spełniającemu określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy: osiągnął wiek 50 lat-kobieta, przepracował w [...] najmniej 10 lat, zamieszkuje w dniu nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego w powiecie ( gminie ) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Powyższy przepis został wprowadzony ustawą z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ( Dz. U. Nr 122, poz. 1323). Z uwagi na to, że w/w ustawa nie jest ustawą samoistną lecz ustawą zmieniającą ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , zapis " w dniu wejścia w życie ustawy" oznacza - zdaniem Wojewody - że jest to dzień wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, tj. 1 stycznia 1995 r. W związku z ustaleniem, że w dniu 1 stycznia 1995 r. strona nie osiągnęła wieku 50 lat, organ stwierdził, że H. J. nie spełnia warunku koniecznego do przyznania świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Ponadto w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego zawarto informację, że z dniem 1 stycznia 2002r. wszedł w życie, zmieniony ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r.(Dz. U. Nr 154, poz. 1793 ) , przepis art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Po przytoczeniu brzmienia tego zmienionego przepisu wojewoda stwierdził, że strona ponownie może złożyć wniosek o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego. W skardze wniesionej w dniu [...]r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, H. J. podniosła, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca ponieważ obecnie ma [...] lata i przepracowała w gospodarstwie rolnym [...] lat. Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny z ważył, co następuje; Skarga jest zasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001r. Nr 6 poz. 56 ze zm.). Przepis ten został wprowadzony ustawą z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomości rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 122 poz. 1323), która weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, tj. z dniem 7 listopada 2001 r. (art. 3 tej ustawy). Zgodnie z art. 37 ust 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej spełniającemu określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy: 1. osiągnął wiek 50 lat - kobieta i 55 - mężczyzna, 2. pracował w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej najmniej 10 lat, 3. zamieszkuje w dniu nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Natomiast stosownie do art. 37 I ust. 2 a w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, spełniającej warunki, o których mowa wart. 37 k ust. 9, od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia prawa do świadczenia w powiatowym urzędzie pracy, właściwym dla miejsca zamieszkania. Błędny jest pogląd organów orzekających, że warunki o których mowa wart. 37k ust. 9 winny być spełnione w dniu 1.01.1995r. tj. w dniu wejścia wżycie ustawy z 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zdaniem Sądu przepis art. 37 ust. 9 ustawy obowiązuje od dnia 7 listopada 2001 r. a zatem na ten dzień należało ustalać uprawnienia skarżącej do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, bowiem cyt. ustawa z dnia 18 września 2001 r. nie zawiera przepisów przejściowych, które uzasadniałyby stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie rozważył, czy skarżąca spełnia przesłanki określone wart. 37 k ust. 9, powyższej ustawy, a jedynie ograniczył się do stwierdzenia, że skarżąca na dzień 1.01.1995r. nie ukończyła [...] lat. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ orzekający winien ustalić, czy skarżąca spełnia łącznie wymogi przewidziane przepisem art. 37 ust. 9 w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...). Za niezasadne należy uznać stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wobec zmiany z dniem 1.01.2002r. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno - Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentów szkół (Dz.U. Nr 154 poz. 1793) skarżąca może ponownie złożyć wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001 r. osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach, a więc określonych ustawą z dnia 18 września 2001 r. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło