SA/Sz 2086/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-10-13
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Marzena Iwankiewicz, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy k.p.a., odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Organ powinien rozpoznać wniosek strony, oceniając zarzuty pod kątem istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, a nie odmawiać wszczęcia postępowania, jeśli żądanie opiera się na przesłankach innych niż wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Wniosek skarżących, wskazujący na rażące naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji, mieści się w kategorii przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co uzasadniało merytoryczne rozpoznanie sprawy.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą ustalenia warunków zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. Skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004r. sprawy ze skargi D. L. I B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu /. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] Ii. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art.157 § 1 i 3 k.p.a. i art. 1 i art.2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst.jedn.Dz.U. z 2000r. Nr 79 poz. 856) odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydanej [...]. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...]z [...]. w sprawie odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na realizacji zespołu budynków mieszkalnych na działkach położonych przy ul. [...]w [...].
Z wnioskiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]o ponowne rozpoznanie sprawy zwrócili się D. i B. L.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]decyzją z [...]. powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa i art. 1, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych /Dz.U. Nr 79, poz. 856 z 2001 r./, utrzymało w mocy swoją decyzję uznając, iż ostateczna decyzja administracyjna nie może być w trybie postępowania administracyjnego wzruszona chyba, że zaistnieją przesłanki przewidziane w art. 156 § 1 kpa.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]uznało, iż decyzja z [...]. oraz decyzja ją poprzedzająca Burmistrza Miasta [...]nie zawiera żadnej z wad wymienionych taksatywnie w art. 156 § 1 kpa, a co za tym idzie nie zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tych decyzji.
Powyższą decyzję zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie D. i B. L. Wnieśli o uchylenie tej decyzji oraz decyzji SKO w [...]z dnia [...] oraz decyzji Burmistrza Miasta w [...]z dnia [...].
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przepadku stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia - poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności. Ponadto, w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka sytuacja, powodująca konieczność wyjścia poza granice skargi z przyczyn w niej nie podniesionych, lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu, zaistniała w niniejszej sprawie.
Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zarówno przy wydaniu decyzji z dnia [...]. jak i decyzji z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]naruszyło przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Oznacza to, że przepisy k.p.a. -oprócz wypadku przewidzianego w art. 31 § 2 kpa gdzie wydaje się postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu na żądanie organizacji - nie przewidują wydania odrębnego orzeczenia w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego, bowiem postępowanie uważa się za wszczęte z chwilą złożenia takiego wniosku przez stronę /art. 61 § 3 kpa- por. wyrok NSA z 15.07.1992r. V SA 178/92, ONSA 1992 Nr 1 poz.20/.
Wniosek taki D. i B. L. złożyli [...]. zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno rozpoznać ten wniosek oceniając jego zarzuty pod kątem istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji z [...]. i [...]. i wydać decyzję, w której stwierdzi ich nieważność bądź w braku takich przesłanek odmówi stwierdzenia nieważności tych decyzji /art. 158 kpa/. Odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności organ wydaje w formie decyzji /art. 157 § 3 kpa/. Ma ona miejsce wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie mający legitymacji procesowej, albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a w przekonaniu organu nie ma podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu oraz wówczas, gdy żądanie stwierdzania nieważności opiera się na przesłankach innych niż wymienione w art. 156 §1 kpa.
Przesłanka podmiotowa do przeprowadzenia etapu rozpoznawczego w ocenie Sądu istniała. Wniosek z [...]. bowiem pochodzi od strony uprawnionej w rozumieniu art. 28 kpa i we wniosku tym strona podała, że decyzje z [...], i [...]zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, gdyż we wniosku z [...], nie występowali o zabudowę jednorodzinną małymi domami mieszkalnymi, co mylnie zinterpretowano. Zarzut rażącego naruszenia przy wydaniu decyzji mieści się w kategorii przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpozna wniosek skarżących z dnia [...]. badając go pod kątem zasadności zarzutu rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji z [...]. i decyzji ją poprzedzającej i wyda decyzję co do istoty sprawy, w której bądź odmówi stwierdzenia nieważności z powodu braku przesłanek z art. 156 Kpa bądź, wyda decyzję stwierdzającą nieważność decyzji, o ile zajdą przesłanki wymienione w art. 156 kpa.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c u.p.s.a należało orzec jak w sentencii.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło