SA/Sz 2109/03
PostanowienieWSA w Szczecinie2004-05-05
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Marzena Kowalewska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu powiatu o cofnięciu dotacji dla liceum niepublicznego, podjęta na podstawie uchwały rady powiatu, stanowi decyzję administracyjną podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego, czy też akt prawa miejscowego lub inną formę działania, która nie podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Uchwała zarządu powiatu o cofnięciu dotacji dla liceum niepublicznego, która zawiera władcze i jednostronne rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach indywidualnej jednostki, stanowi decyzję administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak pouczenia o sposobie i terminie zaskarżenia takiej uchwały nie otwiera drogi do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, lecz może stanowić podstawę do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego. Skarga wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
Zarząd Powiatu podjął uchwałę o cofnięciu dotacji dla Liceum Handlowego dla Dorosłych "L" Sp. z o.o. z powodu podania zawyżonej liczby uczniów w rozliczeniach. Spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, wskazując na niezgodność uchwały z ustawą o systemie oświaty i Kodeksem postępowania administracyjnego. Organ odmówił uchylenia uchwały. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się stwierdzenia niezgodności z prawem i nieważności uchwały oraz nieistnienia obowiązku zwrotu dotacji. Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska/spr/ Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi "L" Spółki z o.o. w [...] na uchwałę Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] w przedmiocie cofnięcia dotacji dla Liceum Handlowego dla Dorosłych w [...] prowadzonego przez "L" Sp. z o.o. w [...] p o s t a n a w i a: o d r z u c a skargę.-
W dniu [...] r. Zarząd Powiatu w [...] podjął uchwałę Nr [...] w sprawie cofnięcia dotacji dla Katolickiego Liceum Handlowego dla Dorosłych "L" w prowadzonego przez "L" spółka z o.o. w [...]
Uchwała została podjęta w oparciu o § 7 ust.1 pkt 3 i ust.2 oraz § 11 uchwały Nr [...] Rady Powiatu [...]. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom niepublicznym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne oraz szkołom publicznym działającym na terenie Powiatu [...] zmienionej uchwałą z dnia [...]
Zgodnie z powołanymi przepisami uchwały Rady Powiatu [...]przyznana dotacja może zostać cofnięta w drodze uchwały Zarządu Powiatu w przypadku, gdy dotowany nie spełni innych warunków określonych przy przyznawaniu i przekazywaniu dotacji ( § 7 ust.1 pkt 3 ); dotacja może zostać wstrzymana w przypadku nierozliczenia jej w terminie lub niedopełnienia wymogów o informowaniu organu dotującego o aktualnej liczbie uczniów ( § 7 ust.2 ); w przypadku cofnięcia dotacji, z przyczyn o których mowa w § 7 ust.1, dotacja ulega zwrotowi do budżetu powiatu wraz z odsetkami ustawowymi w terminie 10 dni od dnia otrzymania uchwały w tej sprawie ( § 11 ).
W oparciu o upoważnienie wynikające z uchwały Rady Powiatu w [...], Zarząd Powiatu cofnął przyznaną i przekazaną dla Liceum Handlowego dla Dorosłych w [...] dotację w kwocie [...]zł w związku z podaną w rozliczeniach zawyżoną liczbą uczniów w [...]. w miesiącu [...]. Ponadto naliczył na dzień [...] r. odsetki ustawowe w wysokości [...] zł nakazał zwrócić nadmiernie pobraną dotację wraz z odsetkami w terminie 10 dni od dnia otrzymania uchwały na rachunek bankowy Starostwa Powiatowego w [...].
Pismem z dnia [...]r., "L" spółka z o.o. w [...] wezwała Zarząd Powiatu w [...] do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego podjęciem uchwały Nr [...] W wezwaniu wskazano, iż uchwała narusza art.90 ust.2a, ust.3 i ust.3c oraz art.63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz.329 z późn. zm. ), narusza art.6,8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wskazano na niewłaściwe zastosowanie zapisów uchwały Nr [...] Rady Powiatu w [...] jako podstawy prawnej cofnięcia części dotacji za rok [...]
W dniu [...] r. Zarząd Powiatu w [...] podjął uchwałę Nr [...] w sprawie nie stwierdzenia naruszenia prawa i odmowy uchylenia uchwał, w tym między innymi uchwały Nr [...] r. w sprawie cofnięcia dotacji dla Liceum Handlowe dla Dorosłych w [...]
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie "L" spółka z o.o. w [...] w odniesieniu do uchwały Nr [...]Zarządu Powiatu z dnia [...] r. i skutków przez nią spowodowanych, wnosi o:
- stwierdzenie niezgodności z prawem ww. uchwały;
- stwierdzenie nieważności ww. uchwały;
- stwierdzenie nieistnienia obowiązku zwrotu dotacji wraz z odsetkami, nałożonego ww. uchwałą;
- stwierdzenie obowiązku zwrotu stronie skarżącej kwot już potrąconych z dotacji przysługującej w roku szkolnym [...]
tj. o uwzględnienie skargi w całości. W uzasadnieniu skargi podnosi argumenty podnoszone wcześniej w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu w [...] wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ).
Zgodnie z art.3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrywania skargi Sąd winien ustalić, do której z wyżej wymienionych kategorii aktów należy zaliczyć zaskarżoną uchwałę Zarządu Powiatu w [...] oraz czy zostały spełnione formalne przesłanki umożliwiające wniesienie skargi.
Jeżeli przedmiotem uchwały zarządu gminy jest władcze i jednostronne rozstrzygniecie o prawach lub obowiązkach indywidualnych jednostki, uchwała taka jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przez decyzję administracyjną rozumie się bowiem kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli administrujących w państwie organów, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygającym konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej, w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 03.04.2000 r. sygn.akt I CKN 582/98 LEX 50843 ).
Uchwała Nr [...] Zarządu Powiatu w [...]. w sprawie cofnięcia dotacji dla Liceum Handlowego dla Dorosłych w [...] prowadzonego przez "L" spółka z o.o. w [...] zawiera władcze i jednostronne rozstrzygnięcie, skierowane w konkretnej sprawie do konkretnej osoby. Została podjęta w oparciu o przepisy uchwały Nr [...] Rady Powiatu w [...] z dnia [...] r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom niepublicznym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne oraz szkołom publicznym działającym na terenie Powiatu [...]. Z kolei przepisy te zostały wydane w oparciu o upoważnienie zawarte w art.90 ust.4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 z późn. zm.).
Brak jest, co prawda, w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa materialnego określenia formy działania organu administracji publicznej zarówno co do przyznania dotacji, jak i jej cofnięcia, nie oznacza to jednak, że w sytuacjach, kiedy przepis prawny nie ustanawia expressis verbis formy decyzji administracyjnej, stosowanie tej formy prawnej jest co do zasady niedopuszczalne ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5.02.1988 r. sygn.akt III AZP 1/88, OSPiKA z 1989 r. Nr 3, poz.59 ). Należy bowiem zauważyć, że przepisy prawa materialnego przewidują decyzyjną formę załatwienia sprawy nie tylko w sposób bezpośredni, ale także przez czasownikowe określenie kompetencji organu administracji do rozstrzygnięcia sprawy, używając na przykład takich terminów, jak "zezwala", "przydziela" czy też "cofa". O tym więc, czy organ administracji publicznej jest obowiązany wydać decyzję, powinno przesądzać to, czy zachodzi konieczność autorytatywnej konkretyzacji sytuacji prawnej jednostki.
W świetle powyższego, Sąd uznał, że przedmiotowa uchwała Nr [...] Zarządu Powiatu w [...] jest decyzją administracyjną. Dodać należy, że uchwała spełnia wszelkie wymogi formalne określone w art.107 Kpa.
Taka forma rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach indywidualnych jednostki wyłącza możliwość zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego na podstawie art.87 ust.1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1592 z późn. zm.) (wyrok NSA z dnia 26.11.1991 r. sygn.akt SA/Wr 1010/91 ONSA 1992/1/10).
Zgodnie z art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Skoro przedmiotowa uchwała Zarządu Powiatu w [...] jest decyzją administracyjną, zgodnie z art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organem wyższego stopnia właściwym do rozpatrzenia odwołania jest samorządowe kolegium odwoławcze. Strona skarżąca jednak nie skorzystała z przysługującego jej prawa odwołania się od decyzji, a tym samym nie wyczerpała przysługującego środka zaskarżenia, o którym mowa w art.52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Okoliczność, że przedmiotowa uchwała nie zawiera żadnego pouczenia o sposobie i terminie jej zaskarżenia nie otwiera drogi do wniesienia skargi do Sądu w oparciu o art.87 ust.1 ustawy o samorządzie powiatowym, stanowić może natomiast podstawę do złożenia przez zainteresowaną stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, z zachowaniem zasad proceduralnych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, wniesienie skargi przed wyczerpaniem przysługujących środków zaskarżenia czyni skargę niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu na podstawie art.58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło