SA/Sz 2115/03

WyrokWSA w Szczecinie2005-02-09

Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Maria Mysiak, Katarzyna Grzegorczyk–Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 28 ustawy o pomocy społecznej, regulujący wysokość zasiłku stałego wyrównawczego dla osób tymczasowo aresztowanych lub odbywających karę pozbawienia wolności, może stanowić podstawę do odmowy przyznania tego świadczenia?
Ratio decidendi
Przepis art. 28 ustawy o pomocy społecznej reguluje jedynie zasady wypłacania przyznanego świadczenia w przypadku tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności przez osobę samotną. Nie może on stanowić podstawy do odmowy przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. Podstawą do przyznania lub odmowy przyznania zasiłku są przepisy art. 27 ust. 4, 6 i 6a ustawy o pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Z.B. złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego, dołączając orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że skarżący nie jest osobą samotną i nabył uprawnienia do świadczenia w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję do sądu, argumentując, że jego stan zdrowia uległ pogorszeniu, uzyskał orzeczenie o niepełnosprawności i jest kawalerem.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk–Meder Protokolant st. sekr.sąd. Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 luty 2005r. sprawy ze skargi Z.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Podaniem z dnia [...] r. Z.B. zwrócił się do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego. Do wniosku załączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...], zaliczającym Go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], na podstawie art. 3, art. 4 i art. 43 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), odmówił przyznania wnioskodawcy zasiłku stałego wyrównawczego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji, mając na uwadze brzmienie art. 28 w porównaniu do regulacji art. 27 ustawy o pomocy społecznej, stwierdził, że tylko osoby samotne, które miały przyznany zasiłek stały wyrównawczy przed osadzeniem w zakładzie karnym posiadają prawo do pobierania zasiłku stałego wyrównawczego w wysokości 30% tego świadczenia. Skarżący uprawnienia do zasiłku stałego wyrównawczego nabył w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności. Ponadto pozostając w konkubinacie z Panią E.C nie jest osobą samotną, a więc nie dotyczą Go regulacje zawarte w art. 28 ustawy. Z.B., nie zgadzając się z powyższą decyzją, odwołał się od niej. W uzasadnieniu odwołania wyjaśniał, że podczas odbywania wyroku pozbawienia wolności stan jego zdrowia się pogorszył do tego stopnia, że Komisja Lekarska przyznała Mu umiarkowany stopień niepełnosprawności na okres [...] lat. W ten sposób nabył uprawnienia do zasiłku stałego wyrównawczego. W zakładzie karnym sam się utrzymuje i prowadzi własne gospodarstwo, jest kawalerem ze zobowiązaniami alimentacyjnymi. Przed aresztowaniem również prowadził własne gospodarstwo domowe zamieszkując u matki w [...]. Natomiast Pani E.C. jest Jego przyjaciółką, z którą utrzymuje jedynie kontakt poprzez korespondencję, jak też przez odwiedziny, lecz E.C. utrzymuje się sama i prowadzi własne gospodarstwo domowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...], na podstawie art. 2a i art. 28 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 28 ustawy o pomocy społecznej osobie samotnej uprawnionej do zasiłku stałego wyrównawczego tymczasowo aresztowanej lub odbywającej karę pozbawienia wolności przysługuje 30% przyznanego świadczenia. Tym samym prawo pobierania świadczenia w formie zasiłku stałego wyrównawczego przysługuje osobie samotnej jeżeli prawo do ww. świadczenia nabył przed osadzeniem, czyli decyzja przyznająca zasiłek stały wyrównawczy została wydana i doręczona stronie przed osadzeniem w zakładzie karnym. Z.B. zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o obiektywne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skargi wyjaśnia, że na stałe zameldowany jest w lokalu położonym w [...] - gmina [...] i jest kawalerem. Odbywając karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w [...] Jego stan zdrowia uległ pogorszeniu, w związku z czym komisja lekarska orzekła o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności od dnia [...] r. Orzeczenie powyższe stało się podstawą ubiegania się o zasiłek stały wyrównawczy. Dalej skarżący wyjaśnia, że żył w konkubinacie ale sytuacja zmieniła się od [...]r. i jest obecnie sam. Zasiłek jest dla Niego ważny gdyż po opuszczeniu Zakładu Karnego, ze względu na stan zdrowia, nie będzie w stanie pracować. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż doszło do naruszenia prawa, w szczególności przepisów prawa materialnego. Organy obu instancji przyjęły bowiem, że w stosunku do osób osadzonych w zakładzie karnym nie znajduje zastosowania przepis art. 27 ustawy o pomocy społecznej. Wniosek taki wysnuły z treści przepisu art. 28 ustawy o pomocy społecznej, według którego: "Osobie samotnej uprawnionej do renty socjalnej lub zasiłku stałego wyrównawczego, tymczasowo aresztowanej lub odbywającej karę pozbawienia wolności, przysługuje 30 % przyznanego świadczenia. Pozostała część zasiłku może być, w razie potrzeby, przeznaczona na pokrycie wydatków mieszkaniowych tej osoby." Zacytowany przepis reguluje jednak wyłącznie zasady wypłacania przyznanego świadczenia w przypadku tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności przez osobę samotną uprawnioną do świadczenia. Przepis ten w żadnym przypadku nie może stanowić podstawy odmowy przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, jak uczyniły to organy obu instancji w przedmiotowej sprawie. Podstawą przyznania lub odmowy przyznania zasiłku stałego wyrównawczego są przepisy art. 27 ust. 4, 6 i 6a ustawy o pomocy społecznej. W odniesieniu do treści tych przepisów organy zobowiązane były rozpatrzyć sprawę skarżącego, zgodnie ze złożonym wnioskiem i w zależności od dokonanych ustaleń wydać stosowną decyzję. Odrębną kwestią natomiast jest sprawa wypłaty świadczenia, jeżeli zostanie ono przyznane. Będzie ono mogło być wypłacane według zasad określonych w przepis art. 28 ustawy o pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło