SA/Sz 2116/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lutego sprawy ze skargi P.Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby o d d a l a skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 25 ust.1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 ze zm.) zwolnił P.Z. ze służby w Izbie Celnej w [...] i decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że ustalono, iż w dniu [...] r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] wniósł przeciwko P.Z. akt oskarżenia o czyn kwalifikowany z art. 271 § 1 i 3 kk. W tym stanie faktycznym organ stwierdził, że w związku z wniesieniem przeciwko P.Z. aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, zwolnienie tego funkcjonariusza celnego ze służby na podstawie powołanego wyżej artykułu ustawy o Służbie Celnej jest obligatoryjne. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy P.Z. zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 i art. 108 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r o Służbie Celnej. Na tych podstawach wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu wskazywał, że przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a został wprowadzony do ustawy o Służbie Celnej na mocy ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej i wszedł w życie z dniem 11 sierpnia 2003r. (Dz. U. z 2003r. Nr 120, poz. 1122), a zatem po upływie ponad 2,5 roku od skierowania przeciwko niemu aktu oskarżenia do sądu. Zdaniem strony w takiej sytuacji decyzja o zwolnieniu Go ze Służby Celnej jest sprzeczna z zasadą nie działania prawa wstecz. Skarżący wyjaśniał również, że postępowanie karne w tej sprawie nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone, albowiem przyjęta została złożona przez Niego apelacja. Postępowanie karne jest zatem w toku. W związku z tym cytowany przepis nie ma zastosowania do skierowanego przeciwko Niemu aktu oskarżenia i nie może stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji o zwolnieniu Go ze służby celnej. Dodatkowo wskazał, że w związku ze zdarzeniem będącym podstawą skierowania przez Prokuratora aktu oskarżenia wszczęto zostało w stosunku do Niego postępowanie dyscyplinarne, na czas którego został zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych. W dniu [...] r. postępowanie to zostało umorzone z powodu braku dowodów wskazujących na dopuszczenie się przez Niego zarzucanego czynu i powrócił do pełnienia obowiązków służbowych. Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] r. działając na podstawie art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku P.Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. W uzasadnieniu tej decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby celnej w wypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego. Zwolnienie w takim wypadku jest obligatoryjne i nie zależy od uznania dyrektora izby. Podstawą do wydania decyzji z dnia [...] r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności był fakt wniesienia przeciwko P.Z. w dniu [...] r. przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] aktu oskarżenia w sprawie [...] o czyny z art. 271 § 1 i 3 kk. Ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Celnej w [...] nie podzielił argumentacji zawartej we wniosku P.Z. i wyjaśnił, że w dyspozycji art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej mówi się tylko o fakcie wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Zatem sam fakt wniesienia aktu oskarżenia o takie przestępstwo, nie zależnie od terminu jego wniesienia do sądu, jest wystarczającą przesłanką obligującą dyrektora izby do wydania decyzji o zwolnieniu. P.Z. w skardze wniesionej na powyższą decyzje ostateczną do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka zamiejscowego w Szczecinie postawił zarzutu naruszenia przepisu art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej oraz art. 108 kodeksu postępowania administracyjnego. Na tych podstawach wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej ewentualnie o uchylenie w całości obu decyzji. W uzasadnieniu skargi przytoczył taką samą argumentację jaką podniósł wcześniej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodatkowo podniósł, że wprowadzenie do ustawy o Służbie Celnej art. 28 ust. 1 pkt 8 a, mimo istnienia możliwości przywrócenia funkcjonariusza do służby w przypadku uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu lub umorzenia postępowania karnego, stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady domniemania niewinności zawartej w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. Dyrektor Izby Celnej w [...] odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na mocy przepisów art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w których postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Skarga jest niezasadna bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem, nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że decyzja ta narusza prawo. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest (faktu tego skarżący nie kwestionuje), że w dniu [...] r. prokurator wniósł przeciwko P.Z. akt oskarżenia o czyn kwalifikowany z art. 271 § 1 i 3 Kodeksu karnego, a wiec o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Zgodnie ze stanowiącym materialną podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 25 ust.1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej, który to przepis dodany został do tej ustawy mocą art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy- kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (ogłoszonej w Dz. U. Nr 120, poz. 1122 z dnia 10 lipca 2003 r., wchodzącej w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia), funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku "wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego." Dosłowne brzmienie cytowanego przepisu nie pozostawia cienia wątpliwości co do tego, że stawiany skargą zarzut naruszenia prawa materialnego jest chybiony. Skarżący naruszenia tego upatruje w tym, że akt oskarżenia stanowiący przyczynę zwolnienia Go ze służby został wniesiony do sądu w dniu [...] r., a więc przed dniem wejścia w życie wyżej wskazanego art. 25 ust.1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej i z faktu tego wyprowadza zarzut działania prawa wstecz. Odnosząc się do tak rozumianego zarzutu skargi należy zatem zwrócić uwagę na to, że z woli ustawodawcy przesłanką obligatoryjnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby celnej jest sam fakt wniesienia przeciwko niemu aktu skarżenia do sądu o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, natomiast czas popełnienia tego przestępstwa, jak i data wniesienia aktu oskarżenia do sądu nie należą do ustawowych przesłanek zwolnienia ze służby na tej podstawie prawnej. W chwili zwolnienia P.Z. ze służby przepis art. 25 ust 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej obowiązywał, skoro wszedł w życie 10 sierpnia 2003 r., a pierwszą decyzję w sprawie orzekającą o zwolnieniu i opatrzoną rygorem natychmiastowej wykonalności wydano [...] r. Nadanie decyzji o zwolnieniu P.Z. ze służby rygoru natychmiastowej wykonalności Dyrektor Izby Celnej w [...] uzasadnił interesem społeczny, wyrażający się: "w szczególnym charakterze służby celnej oraz stojące przed nią zadania sprowadzające się do zapewnienia zgodności z prawem przywozu towarów na polski obszar celny oraz wywozu towarów z polskiego obszaru celnego, a także wykonywania obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w szczególności w zakresie podatku akcyzowego". Zdaniem Sądu przytoczone przez Dyrektora Izby Celnej w [...] przesłanki są wystarczające do uznania, że decyzji mógł być nadany rygory natychmiastowej wykonalności. W tym stanie faktycznym i prawnym, w uzasadniony sposób nie można zatem mówić o działaniu prawa wstecz, ani bezpodstawnym nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Dlatego skarga jako niezasadna została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).