SA/Sz 2143/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Z.S., I.P., A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz I.P i A.P. po [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 1 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) odmówił Z.S., I.P. i A.P. nieodpłatnego nabycia prawa własności zabudowanej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, położonej w [...], wpisanej w księdze wieczystej KW Nr [...] W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał na treść przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, zgodnie, z którym osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja o nabyciu prawa własności nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste stała się ostateczna. Prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 art. 1 ww. ustawy w przypadku, gdy prawo użytkowania wieczystego nabyte zostało po dniu wejścia w życie ustawy, czyli po dniu 24 października 2001r. Dalej organ pierwszej instancji podał, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż Z.S., A.P, I.P. nie byli w dniu [...]r. użytkownikami wieczystymi zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. [...], nie są także następcami prawnymi osób, które łącznie w dniach [...] r. były użytkownikami wieczystymi ww. nieruchomości. Zatem nie przysługuje im prawo nabycia własności nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste. Z.S, A.P. i I.P. odwołali się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie zgodnie z ich wnioskiem. W uzasadnieniu odwołania wskazywali, że przepis art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. umożliwia nabycie prawa własności nieruchomości także osobom fizycznym będącym następcami użytkowników wieczystych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wyraziło pogląd, iż następca prawny prawo własności nieruchomości nabywa tylko wtedy, gdy poprzednikowi prawnemu prawo użytkowania wieczystego przysługiwało w obu wymienionych datach. Tymczasem F i J.S. nie byli użytkownikami wieczystymi w dniu [...] r., bowiem zmarli przed ta datą. W takiej sytuacji Z.S., A.P. i I.P. nie są następcami prawnymi w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. Z.S., A.P.,I.P. – działająca przez przedstawiciela ustawowego – A.P., wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego prosząc o zmianę decyzji i przyznanie im, jako spadkobiercom, prawa nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości położonej w [...]. W uzasadnieniu wskazują, że są spadkobiercami J. i F.S., którzy byli użytkownikami wieczystymi ww. nieruchomości. Z ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. nie wynika, że prawo do nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości wygasa z chwilą śmierci spadkodawców. Wobec tego skarżący, jako spadkobiercy, wstąpili w prawa spadkodawców i są kontynuatorami tego prawa. Zdaniem skarżących, ponieważ w dniu [...] r. wszyscy żyli, to wymagania ustawy z 26 lipca 2001 r. zostały spełnione. W dniu bowiem [...] r. żyli spadkodawcy, a w dniu [...]r. ich następcy ustawowi spadkobiercy. Skarżący zarzucają, że pogląd wyrażany w obu decyzjach, iż tylko ta osoba może skorzystać z przywilejów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., która żyje i w dnia [...]r. jest błędny, nie znajduje potwierdzenia w ustawie i jest sprzeczny z prawem spadkowym. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Skargę uznać należy za zasadną. Ustawa z dnia z 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z [...] r., w art. 1 ust. 1 określała przesłanki podmiotowe, jakie musiały być spełnione do uzyskania przez użytkownika (współużytkownika) wieczystego będącego osobą fizyczną, roszczenia o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości rodzajowo wymienionej w tej normie. Jedną z tych przesłanek było legitymowanie się przez wnioskodawcę prawem użytkowania wieczystego do nieruchomości zarówno w dniu [...] r, jak i w dacie wejścia w życie ww. ustawy (24 października 2001 r.). Chodzi tu więc o ciągłość podmiotową w osobie użytkownika wieczystego w obu tych datach. Ustawodawca dwie daty znacznie odległe w czasie – ustanowił jako początek i koniec zdarzenia, z którym ustawa wiązała powstanie skutku prawnego - przy spełnieniu pozostałych warunków przewidzianych ta ustawą – w postaci uzyskania roszczenia o nieodpłatne nabycie prawa własności użytkowanej wieczyście nieruchomości. Skoro zatem ustawodawca w roku [...] ustalił w ustawie datę sprzed 11 lat ( 26 maja 1990 r.) jako początek zdarzenia prawnego, którego określony ustawą skutek powstawał w dacie wejścia w życie tej ustawy, to uprawniony jest pogląd, że z woli ustawodawcy, który działa racjonalnie, dotyczy to wszystkich osób (fizycznych), które w tej początkowej dacie były użytkownikami wieczystymi z wszystkimi z faktu tego wynikającymi konsekwencjami. J.S. – zmarły w [...]r. był wraz ze swą żoną F.S.– zmarłą w [...] r., w dniu [...] r. współużytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w [...]. Rozpoczął się więc w tym przypadku okres ograniczony w ustawie dwoma datami – 26 maja 1990 r. i 24 października 2001 r., w którym użytkownik wieczysty powinien posiadać to prawo, co było przesłanką niezbędną dla uzyskania wzmiankowanego roszczenia. Zwróci w tym miejscu należy uwagę, że jakkolwiek wydawać by się mogło, że ustawa w art. 1 ust. 1 wymaga tylko aby ta sama osoba była użytkownikiem wieczystym w obu wymienionych w tym przepisie datach, co mogłoby sugerować, że w okresie między tymi datami prawo użytkowania wieczystego mogłoby być przedmiotem obrotu, byleby w dacie końcowej ta sama osoba była użytkownikiem wieczystym nieruchomości co w dniu 26 maja 1990 r., to jednak sens tego przepisu wskazuje, że chodzi tu o ciągłość korzystania z prawa użytkowania wieczystego w omawianym okresie przez tę samą osobę. Tak więc w istocie nie tylko daty wskazane w art.1 ust. 1 ustawy będące datami granicznymi pewnego okresu, ale także i sam okres zawarty między tymi datami ma znaczenie w sprawie nabycia roszczenia, o jakim stanowi ten przepis. Oznacza to, że dla wszystkich osób fizycznych, które w dniu 26 maja 1990 r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości, o jakich mowa w art. 1 ust. 1, rozpoczął się w tej dacie początek okresu kończącego się wejściem w życie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., w którym winni być użytkownikami wieczystymi nieruchomości. Następstwem przyjętego przez ustawodawcę w art. 1 ust. 1 ustawy założenia będzie stwierdzenie, że w przypadku gdy użytkownik wieczysty, dla którego w dniu 26 maja 1990 r. rozpoczął się okres, który kończy dzień wejścia w życie ustawy, to w jego miejsce wstępują spadkobiercy będący z mocy prawa kontynuatorami jego praw związanych z wykonywaniem prawa użytkowania wieczystego w omawianym okresie. Stąd też, jeżeli spadkobiercy ci byli użytkownikami w dacie wejścia wżycie ww. ustawy, to należy uznać, że w takim przypadku przesłanka zawarta w art. 1 ust. 1 ustawy odnosząca się do posiadania przez osobę fizyczną prawa użytkowania wieczystego w dniu 26 maja 1990 r. i w chwili wejścia w życie ustawy została spełniona. Odnosząc powyższe do rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że I.P., A.P, Z.S. – spadkobiercy F. i J.S., spełniają warunki przewidziane ustawą z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, której są użytkownikami wieczystymi. To oznacza zaś, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, odmawiająca skarżącym nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości, wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, dlatego też Sąd uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 152 ww. ustawy, a o kosztach na podstawie przepisu art. 200.