SA/Sz 2145/03
WyrokWSA w Szczecinie2005-04-07
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Katarzyna Grzegorczyk–Meder, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego, która poszerza zakres obowiązków nałożonych na stronę w porównaniu do decyzji organu pierwszej instancji, jest zgodna z prawem, jeśli decyzja organu pierwszej instancji rażąco naruszała prawo?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 139 kpa, może wydać decyzję na niekorzyść strony odwołującej się, jeśli decyzja organu pierwszej instancji rażąco narusza prawo lub interes społeczny. W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nakazał jedynie opracowanie projektu remontu, zamiast usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym, co stanowiło rażące naruszenie art. 66 Prawa budowlanego, organ odwoławczy był uprawniony do modyfikacji decyzji w taki sposób, aby odpowiadała ona treści przepisu.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał współwłaścicielom budynku remont i modernizację, w tym opracowanie projektu budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i nakazał wykonanie remontu obiektu, uzgadniając go z konserwatorem zabytków. Właściciele zaskarżyli decyzję organu odwoławczego, zarzucając pogorszenie ich sytuacji i sprzeczność z inną decyzją nakazującą opróżnienie lokali.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski/spr./ Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk–Meder Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2005r. sprawy ze skarg B. i R. T. oraz M.O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych o d d a l a skargi
Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w celu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym nakazał współwłaścicielom budynku usługowo-mieszkalnego przy [...] B. i R.T oraz M.O. opracowanie projektu budowlanego remontu i modernizacji budynku oraz wygrodzenie terenu wokół obiektu i powieszenie tablicy informacyjnej o grożącym niebezpieczeństwie - /w związku z odpadaniem tynków zewnętrznych/. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Od powyższej decyzji współwłaściciele obiektu odwołali się, wnosząc o zmianę decyzji przez uchylenie w całości punktu dotyczącego opracowania projektu budowlanego oraz zmianę punktu drugiego w części nakazującej wygrodzenie całego budynku, a także uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący podnoszą, że decyzję należy uznać za niewykonalną, z przyczyn przez właścicieli niezawinionych - skarżący nie mają środków na wykonanie obowiązku, a wykonanie decyzji wymaga wykwaterowania lokatorów.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) oraz art. 66 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jednolity tekst w Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126; z późniejszymi zmianami) nakazał właścicielom usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, występujących w budynku, wymienionych w "Ekspertyzie budowlanej dot. oceny stanu technicznego i użytkowego wraz z zaleceniami odnośnie remontu budynku mieszkalno-usługowego przy pl. [...] ", opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. R.M. w [...] r., poprzez wykonanie remontu obiektu, w uzgodnieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że przedmiotowy budynek usługowo-mieszkalny, znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym – jest częściowo zdewastowany i uszkodzony technicznie, wymaga remontu. Naprawy wymagają ściany, stropy, więźba dachowa, klatka schodowa. Szczegółowy opis stanu istniejącego budynku oraz wskazówki dotyczące zakresu remontu przedstawia ekspertyza budowlana, opracowana przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. R.M. w [...] r. przedłożona przez właścicieli budynku, na żądanie organu nadzoru budowlanego.
Zgodnie z art. 66 ustawy Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ wydaje "decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Zobowiązanym do wykonania powyższego nakazu jest właściciel obiektu lub jego zarządca /art.. 61 cyt. ustawy/.
Przyjęty przez organ I instancji tryb postępowania w sprawie jest zgodny z prawem /art. 66 prawa budowlanego/, natomiast podjęte rozstrzygnięcie - nałożony obowiązek jest niewystarczający do doprowadzenia obiektu do należytego stanu technicznego. Z tych względów uchylono w całości zaskarżoną decyzję i orzeczono nakaz wykonania remontu. Ponieważ budynek podlega ochronie konserwatorskiej, wszelkie prace w nim wykonywane powinny być uzgodnione z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w [...]
Art. 66 prawa budowlanego, w brzmieniu dotychczasowym /stosownie do ww. art. 7 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., nie nakłada na organ obowiązku określenia w decyzji terminu usunięcia nieprawidłowości. Nakaz powinien być wykonany niezwłocznie, gdy decyzja stanie się ostateczna. Argumenty podnoszone w odwołaniu, według skarżących uniemożliwiające wykonanie nakazu /brak środków finansowych, konieczność wykwaterowania lokatorów/nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie.
Powyższą decyzję właściciele budynku B i R.T. oraz M.O. odrębnymi ale jednobrzmiącymi skargami zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia.
Zaskarżonej decyzji zarzucili, iż poszerzyła ona zakres nałożonych na skarżących obowiązków, w stosunku do zakresu obowiązków określonych decyzją organu I instancji, przy całkowitym pominięciu argumentacji skarżących, podniesionych w odwołaniu.
Nadto organ I instancji dnia [...] r. wydał pod tym samym numerem sprawy decyzję nakazującą wyłączenie z użytkowania i opróżnienie [...] lokali mieszkalnych w budynku, będącym przedmiotem zaskarżonej decyzji.
Z odwołania od tej decyzji organ II instancji powziął wiadomość, że skarżący prowadzą przed Sądem Rejonowym w [...] sprawy o [...] – sygn. akt [...] - przeciwko bezumownym użytkownikom tych lokali.
Wydanie zatem przez ten sam organ 2 decyzji nakazujących:
1/ opróżnienie lokali z powodu zagrożenia zawaleniem budowli oraz
2/ wykonanie remontu budynku - prowadzi do sytuacji, że zaskarżona decyzja jest niewykonalna, bowiem uzależniona jest od zakończenia postępowania przed Sądem oraz przeprowadzenia eksmisji, a nadto zachodzi sprzeczność między decyzjami.
Organ I instancji w dniu [...] r. dokonał przeglądu budynku przez inżyniera o specjalności budowlano - konstrukcyjnej i w protokóle z kontroli stwierdził konieczność remontu, przy czym stwierdził również, że przeprowadzenie remontu uzależnione jest od wykwaterowania lokatorów. Nie stwierdził natomiast zagrożenia zawaleniem.
Wydanie dwóch różnych decyzji, o różnej podstawie prawnej i różnym zakresie obowiązków, mających za przedmiot ten sam budynek może mieć wyłącznie na celu - przy znanym organowi stanie prawnym sprawy - nałożenie na skarżących bezpodstawnego obowiązku dostarczenia lokatorom lokali zamiennych.
Byłoby to działanie sprzeczne z toczącym się postępowaniem sądowym a nawet prowadzące do zniweczenia skutków tego postępowania i bezzasadnie ingerujące w prawa majątkowe skarżących.
Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddanie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny z w a ż y ł. co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 dalej: P.p.s.a/.
Na podstawie art. 111 § 1 P.p.s.a sprawy z obu skarg połączono do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia . Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Analiza zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem wskazuje, iż nie narusza ona prawa.
W związku z zarzutem skargi, iż zaskarżona decyzja wydana przez organ odwoławczy pogorszyła sytuację odwołujących się, albowiem poszerzyła zakres nałożonych na nich obowiązków, stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 139 kpa organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny.
Wprawdzie w uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy nie stwierdził tego wyraźnie i nie powoływał się na treść art. 139 kpa, jednakże analiza treści decyzji organu I instancji opartej na art. 66 Prawa budowlanego wskazuje, iż wydana przez ten organ decyzja nakazująca właścicielom obiektu budowlanego, znajdującego się w nieodpowiednim stanie technicznym wykonanie projektu remontu nie odpowiada dyspozycji tego przepisu. Przepis ten bowiem w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania w tej sprawie – co wynika z treści art. 7 ust.1 ustawy z 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 80, poz. 718/ jednoznacznie stanowi, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym /co w niniejszej sprawie nie jest kwestionowane/ właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Zastosowanie tego przepisu, w przypadku stwierdzenia wymienionych w hipotezie przesłanek, że budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym jest obligatoryjne.
Nakazanie opracowania jedynie projektu remontu – jak uczynił to organ I instancji - nie wypełnia dyspozycji tego przepisu i nie prowadzi do usunięcia zagrożeń spowodowanych nieodpowiednim stanem technicznym budynku .
Uznać zatem należy, iż decyzja wydana przez organ I instancji rażąco naruszała powyższy przepis prawa, wobec czego organ odwoławczy na mocy art. 139 kpa uprawniony był do takiej modyfikacji jego decyzji, która odpowiadać będzie treści przepisu.
Dokonana przez organ odwoławczy modyfikacja nałożonego przez organ nadzoru budowlanego I instancji na podstawie art. 66 Prawa budowlanego obowiązku była więc uprawnioną, wobec czego zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Jeśli chodzi o pozostałe argumenty skargi to - jak wynika z akt sprawy - decyzja nakazująca skarżącemu opróżnienie budynku była przedmiotem innego postępowania.
Decyzją z [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powyższą decyzję uchylił i umorzył postępowanie w sprawie. Argumenty dotyczące tej kwestii nie mogą być podnoszone w niniejszej sprawie.
Należało zatem uznać, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego wniesiona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło