SA/Sz 217/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant: st.sekr. Gabriela Porzezińska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zaległości podatkowej i odsetek z tytułu podatku od środków transportowych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Przedmiotem skargi J. M. wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] określająca zaległość podatkową i odsetki za zwłokę z tytułu podatku od środków transportowych za lata 1995 – 1998. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy. Postanowieniem z dnia [...] Wydział Podatków i Opłat Lokalnych Urzędu Miejskiego wszczął z urzędu postępowanie w stosunku do J. M. ponieważ z ustaleń dokonanych w bazie danych właścicieli pojazdów AS-4000 oraz w bazie wpłat "S." wynikało, że nie uregulował należnego podatku od posiadanych środków transportowych: 1. samochód m-ki [...], zarejestrowany [...] do [...] – brak wpłat za III ratę 1995r., za 1996r. i za 1997 rok, 2. samochód m-ki [...] zarejestrowany [...] do [...](kradzież) – brak wpłaty za 1 m-c 1995r., 3. ciągnik siodłowy [...] zarejestrowany [...] do [...] brak wpłat za 1995, 1996, 1997 i za 7 m-cy 1998r., 4. naczepa o nr rej. [...], zarejestrowane [...] do [...] – brak wpłat za 1 m-c 1997r. Odpis tego postanowienia doręczono podatnikowi w dniu [...]. J. M. nie skorzystał z przysługującego mu prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego mimo pouczenia zawartego w w/w postanowieniu. W związku z tym działając na podstawie art. 21 § 3 i 4, art. 53 § 4 i art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 z późn.zm.), art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9 poz. 31 z późn.zm.), Uchwały Nr XXIX/373/96 Rady Miejskiej z dnia 30 grudnia 1996r. w sprawie podatku od środków transportowych, Uchwały Nr XXXI/403/97 Rady Miasta z dnia 24 lutego 1997r. zmieniającej uchwałę w sprawie podatku od środków transportowych oraz Uchwały Nr XLI/513/97 Rady Miasta z dnia 29 grudnia 1997r. w sprawie podatku od środków transportowych, organ podatkowy I instancji decyzją z dnia [...] określił J.M. zaległość podatkową w podatku od środków transportowych i odsetki za zwłokę od : 1. samochodu m-ki [...] : - za rok 1995 w wysokości [...] zł, odsetki [...] zł, - za rok 1996 w wysokości [...] zł, odsetki [...] zł, - za rok 1997 w wysokości [...] zł, odsetki w kwocie [...]zł, 2. samochodu m-ki [...]: - za rok 1995 w wysokości [...]zł, odsetki w kwocie [...]zł, 3. ciągnika siodłowego : - za rok 1995 w wysokości [...] zł, odsetki w kwocie [...] zł, - za rok 1996 w wysokości [...] zł, odsetki w kwocie [...] zł, - za rok 1997 w wysokości [...] zł, odsetki w kwocie [...] zł, - za rok 1998 w wysokości [...] zł, odsetki w kwocie [...] zł. 4. naczepy o ładowności 16 ton: - za rok 1997 w wysokości [...] zł, odsetki w kwocie [...] zł. Odpis w/w decyzji J. M. otrzymał w dniu [...]. Dalej z akt wynika, że w związku z postępowaniem wszczętym na skutek pisma podatnika z dnia [...] (prezentata Urzędu Miejskiego o wpływie pisma z dnia [...]) o umorzeniu zaległości podatkowej określonej decyzją z dnia [...], a następnie podnoszonym w tym postępowaniu zarzutem, że nie zostało rozpatrzone do tej pory odwołanie z dnia [...] od decyzji określającej przedmiotową zaległość – Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] zwróciło się do J.M. do przedłożenia kopii tego odwołania. Urząd Miejski w piśmie z dnia [...] adresowanym do Kolegium wyjaśnił bowiem, że do organu nie wpłynęło żadne odwołanie podatnika od decyzji z dnia [...]. Podatnik przedłożył kopię odwołania z dnia [...] (prezentata Urzędu Miejskiego o wpływie pisma z dnia [...] ), w którym zarzucił rozstrzygnięciu organu I instancji z dnia [...] rażące naruszenie prawa. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji odwołujący się podniósł, że została wydana za lata 1995 – 1997 pomimo tego, że w art. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych nie wymienia się samochodów osobowych jako podlegających opodatkowaniu tym podatkiem, a ponadto zarzucił, że w decyzji nie podano podstawy prawnej zastosowanej stawki podatku. W odwołaniu wyjaśniono równie, że samochód m-ki [...] został skradziony w nocy [...] i od tego czasu odwołujący się nie był jego posiadaczem, a ciągnik siodłowy i naczepa nie były w ogóle wykorzystywane w ruchu drogowym w latach 1995 – 1998. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania. W uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (dz.U. Nr 9 poz. 31 z późn.zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1997r. opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegały m.in. pojazdy samochodowe obejmujące samochody osobowe i ciężarowe, ciągniki, naczepy, motorowery, zwane w art. 8 ustawy "środkami transportowymi". Podatnicy tego podatku obowiązani byli w terminie do dnia 15 lutego i do dnia 15 września każdego roku uiścić podatek bez wezwania na rachunek budżetu właściwej gminy (art. 11 ust. 1 i ust. 4 ustawy). W przypadku pojazdu nowo zarejestrowanego lub w przypadku zmiany właściciela środku transportu, obowiązek podatkowy powstawał od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportu został zarejestrowany albo nabyty (art. 9 ust. 2 i ust. 3 ustawy). Obowiązek ten wygasa z upływem miesiąca, w którym środek transportu został na stałe wycofany z ruchu (wyrejestrowany) lub zbyty, a nie z momentem utraty posiadania pojazdu. W rozpatrywanej sprawie, Kolegium uznało, że podatnik jako właściciel wymienionych w decyzji organu I instancji środków transportowych, do końca 1997r. obowiązany był bez wezwania i w określonych terminach uiszczać podatek od samochodów osobowych na rachunek budżetu Gminy, a przez cały okres, gdy były zarejestrowane na jego nazwisko – od naczepy i ciągnika siodłowego, wg stawek podatku określonych stosownymi uchwałami rady gminy, podanymi w rozstrzygnięciu organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił również, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na właścicielu pojazdu niezależnie od tego, czy używał on pojazdu, czy też nie, a zgodnie z art. 9 ust. 4 omawianej ustawy, obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu. Skoro więc J. M.był przez okresy podane w decyzji organu I instancji właścicielem wymienionych w niej środków transportowych, co wynika z danych dotyczących ich rejestracji, nie uiszczał na rachunek gminy podatku od środków transportowych, to należało wydać decyzję określającą wysokość zaległości z tego tytułu i naliczenie odsetek za zwłokę od tej zaległości. W skardze na powyższą decyzję J.M. zarzucił naruszenie przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu odwoławczym – brak zapoznania go z całokształtem materiału dowodowego w sprawie przed wydaniem rozstrzygnięcia, oraz podniósł zarzut przewlekłości postępowania. Skarżący podtrzymując zarzuty podnoszone w odwołaniu przytoczył także zarzuty dotyczące postępowania w sprawie udzielenia ulgi w sprawie zaległości podatkowych oraz stwierdził, że konsekwencją tak długiego postępowania administracyjnego może być przedawnienie części określonych w decyzji zobowiązań. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy podkreślił, że niezwłocznie po otrzymaniu od skarżącego kopii odwołania rozpatrzył je w ustawowym terminie, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. W postępowaniu odwoławczym nie zgłoszono nowego nie znanego stronie materiału dowodowego, a zatem chybiony jest zarzut nie zapoznania strony z aktami sprawy, ponieważ były one mu znane, a organ I instancji zapewnił skarżącemu czynny udział w postępowaniu prowadzonym przed wydaniem decyzji określające zaległość podatkową. W uzupełnieniu skargi w piśmie z dnia [...] J. M. podniósł zarzut przedawnienia zaległości w podatku od środków transportu za lata 1995 i 1996 określonych decyzją organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Z dniem 1.01.2004r. na podstawie przepisu art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który stosownie do przepisu art. 97 w/w – orzeka w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego i postępowanie nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004r., stosując przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). Kognicja tego Sądu sprowadza się również do badania decyzji administracyjnych i innych aktów pod względem ich zgodności z prawem. W rozpoznawanej sprawie należy powtórzyć za organami orzekającymi, że w myśl przepisów art. 9 i 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9 poz. 31 ze zm.) właściciele zarejestrowanych środków transportowych są obowiązani z mocy prawa tj. bez wezwania wpłacać podatek od środków transportowych bezpośrednio na rachunek budżetu właściwej gminy. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że tylko stałe wyrejestrowanie pojazdu jest rozwiązaniem umożliwiającym ich właścicielom nie płacenie – zgodnie z obowiązującymi przepisami – podatku od środków transportowych oraz, że dopiero od 1 stycznia 1998r. zniesiono opodatkowanie podatkiem od środków transportowych m.in. samochodów osobowych. W związku z tym podnoszone w odwołaniu przez podatnika także okoliczności jak kradzież samochodu czy też jakiekolwiek rzeczywiste niekorzystanie z ciągnika siodłowego i naczepy w latach 1995 – 1998 nie powodują zwolnienia z obowiązku płacenia podatku. Nie można również zgodzić się z zarzutem, że skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Z akt administracyjnych wynika bowiem jednoznacznie, że w doręczonym podatnikowi postanowieniu organu I instancji z dnia [...] wyznaczono mu 3 – dniowy termin do oceny tego materiału i ewentualnego złożenia wniosków dowodowych. Należy podkreślić, że w toku całego postępowania przed organami I i II instancji skarżący nie zakwestionował faktu posiadania środków transportowych będących przedmiotem decyzji jak również nie twierdził, że wywiązywał się z ciążących na nim z tego tytułu zobowiązań podatkowych. Natomiast na uwzględnienie zasługuje podniesiony przez skarżącego zarzut przedawnienia zobowiązania w podatku od środków transportowych jeśli chodzi o 1995r. Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 z późn.zm.) - zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Skoro termin płatności II raty podatku za 1995r. upłynął [...] – termin przedawnienia liczy się od końca roku kalendarzowego tj. od 31 grudnia 1995r. i w związku z tym zobowiązanie podatkowe za 1995r. uległo przedawnieniu w dniu 1 stycznia 2001r. Zaskarżona decyzja Izby Skarbowej została wydana w dniu [...]. Ustawodawca w art. 70 Ordynacji podatkowej określił przypadki kiedy zobowiązania podatkowe nie ulegają przedawnieniu (§ 6), bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu (§ 2), bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany (§ 3), termin przedawnienia biegnie na nowo (§ 4). Z przepisów tych nie wynika, aby termin przedawnienia był przerwany wskutek wydania decyzji przez organ I instancji. Upływ tego terminu powoduje wygaśnięcie zobowiązania. W związku z tym organ odwoławczy nie może w tym zakresie wydać orzeczenie co do istoty sprawy. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) należało uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania postanowiono w myśl art. 200, a na podstawie art. 152 cyt. ustawy stwierdzono zakaz wykonywania zaskarżonej decyzji.