SA/Sz 2181/03
PostanowienieWSA w Szczecinie2004-04-27
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Iwona Tomaszewska, Barbara Gebel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Powiatu w przedmiocie cofnięcia dotacji dla niepublicznej placówki oświatowej, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach indywidualnej jednostki, stanowi decyzję administracyjną w rozumieniu KPA, a tym samym czy jej zaskarżenie do sądu administracyjnego jest dopuszczalne bez wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia?Ratio decidendi
Uchwała Zarządu Powiatu, która w sposób władczy i jednostronny rozstrzyga o prawach lub obowiązkach indywidualnej jednostki, stanowi decyzję administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, jej zaskarżenie do sądu administracyjnego jest dopuszczalne dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, takich jak odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego. Niewyczerpanie tych środków skutkuje niedopuszczalnością skargi.Stan faktyczny
Zarząd Powiatu podjął uchwałę o cofnięciu dotacji dla Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego, naliczając jednocześnie odsetki i nakazując zwrot nadmiernie pobranej kwoty. Strona skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniosła skargę do sądu administracyjnego, domagając się stwierdzenia niezgodności z prawem i nieważności uchwały oraz nieistnienia obowiązku zwrotu dotacji. Organ odmówił uchylenia uchwały. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego (Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie), a następnie przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr/ Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi A.G. na uchwałę Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] w przedmiocie cofnięcia dotacji dla Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego w [...] postanawia o d r z u c a skargę
W dniu [...] r. Zarząd Powiatu w [...] podjął uchwałę Nr [...] w sprawie cofnięcia dotacji dla Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego w [...], prowadzonego przez A.G.
Uchwała została podjęta w oparciu o § 7 ust.1 pkt 3 i ust.2 oraz § 11 uchwały Nr [...] Rady Powiatu w [...] z dnia [...] r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom niepublicznym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne oraz szkołom publicznym działającym na terenie Powiatu [...] zmienionej uchwałą z dnia [...].
Zgodnie z powołanymi przepisami uchwały Rady Powiatu w [...] przyznana dotacja może zostać cofnięta w drodze uchwały Zarządu Powiatu w przypadku, gdy dotowany nie spełni innych warunków określonych przy przyznawaniu i przekazywaniu dotacji ( § 7 ust.1 pkt 3 ); dotacja może zostać wstrzymana w przypadku nierozliczenia jej w terminie lub niedopełnienia wymogów o informowaniu organu dotującego o aktualnej liczbie uczniów ( § 7 ust.2 ); w przypadku cofnięcia dotacji, z przyczyn o których mowa w § 7 ust.1, dotacja ulega zwrotowi do budżetu powiatu wraz z odsetkami ustawowymi w terminie 10 dni od dnia otrzymania uchwały w tej sprawie ( § 11 ).
W oparciu o upoważnienie wynikające z uchwały Rady Powiatu w [...], Zarząd Powiatu cofnął przyznaną i przekazaną dla Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego w [...] dotację w kwocie [...] zł w związku z podaną w rozliczeniach zawyżoną liczbą uczniów w [...] r. w miesiącu [...] oraz w [...] r. w miesiącu [...]. Ponadto naliczył na dzień [...] r. odsetki ustawowe w wysokości [...] zł i nakazał zwrócić nadmiernie pobraną dotację wraz z odsetkami w terminie 10 dni od dnia otrzymania uchwały na rachunek bankowy Starostwa Powiatowego w [...]. Uchwała wraz z załącznikiem zawierającym szczegółowe wyliczenie dotacji do zwrotu oraz uzasadnieniem została niezwłocznie doręczona osobie prowadzącej szkołę.
Pismem z dnia [...] r., działająca z upoważnienia A.G, L Sp. z o.o. w Szczecinie wezwała Zarząd Powiatu w [...] do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego podjęciem uchwały Nr [...] . W wezwaniu wskazano, iż uchwała narusza art.90 ust.2a, ust.3 i ust.3c oraz art.63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz.329 z późn. zm. ), narusza art.6,8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wskazano na niewłaściwe zastosowanie zapisów uchwały Nr [...] Rady Powiatu w [...] jako podstawy prawnej cofnięcia części dotacji za rok [...].
W dniu [...] r. Zarząd Powiatu w [...] podjął uchwałę Nr [...] w sprawie nie stwierdzenia naruszenia prawa i odmowy uchylenia uchwał, w tym między innymi uchwały Nr [...] r. w sprawie cofnięcia dotacji dla Niepublicznego Technikum Zawodowego w [...].
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie A.G. w odniesieniu do uchwały Nr [...] Zarządu Powiatu z dnia [...] r. i skutków przez nią spowodowanych, wnosi o:
- stwierdzenie niezgodności z prawem ww. uchwały;
- stwierdzenie nieważności ww. uchwały;
- stwierdzenie nieistnienia obowiązku zwrotu dotacji wraz z odsetkami, nałożonego ww. uchwałą;
- stwierdzenie obowiązku zwrotu stronie skarżącej kwot już potrąconych z dotacji przysługującej w roku szkolnym [...]
tj. o uwzględnienie skargi w całości. W uzasadnieniu skargi podnosi argumenty podnoszone wcześniej w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu w [...] wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ).
Zgodnie z art.3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym
i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji
publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne
niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu
administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu
terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrywania skargi Sąd winien ustalić, do której z wyżej wymienionych kategorii aktów należy zaliczyć zaskarżoną uchwałę Zarządu Powiatu w Stargardzie Szczecińskim oraz czy zostały spełnione formalne przesłanki umożliwiające wniesienie skargi.
Jeżeli przedmiotem uchwały zarządu gminy jest władcze i jednostronne rozstrzygniecie o prawach lub obowiązkach indywidualnych jednostki, uchwała taka jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przez decyzję administracyjną rozumie się bowiem kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli administrujących w państwie organów, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygającym konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej, w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 03.04.2000 r. sygn.akt I CKN 582/98 LEX 50843).
Uchwała Nr [...] Zarządu Powiatu w [...] r. w sprawie cofnięcia dotacji dla Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego w [...] prowadzonego przez A.G. zawiera władcze i jednostronne rozstrzygnięcie, skierowane w konkretnej sprawie do konkretnej osoby. Została podjęta w oparciu o przepisy uchwały Nr [...] Rady Powiatu w [...] z dnia [...] r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom niepublicznym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne oraz szkołom publicznym działającym na terenie [...]. Z kolei przepisy te zostały wydane w oparciu o upoważnienie zawarte w art.90 ust.4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 z późn. zm. ).
Brak jest, co prawda, w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa materialnego określenia formy działania organu administracji publicznej zarówno co do przyznania dotacji, jak i jej cofnięcia, nie oznacza to jednak, że w sytuacjach, kiedy przepis prawny nie ustanawia expressis verbis formy decyzji administracyjnej, stosowanie tej formy prawnej jest co do zasady niedopuszczalne ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5.02.1988 r. sygn.akt III AZP 1/88, OSPiKA z 1989 r. Nr 3, poz.59 ). Należy bowiem zauważyć, że przepisy prawa materialnego przewidują decyzyjną formę załatwienia sprawy nie tylko w sposób bezpośredni, ale także przez czasownikowe określenie kompetencji organu administracji do rozstrzygnięcia sprawy, używając na przykład takich terminów, jak "zezwala", "przydziela" czy też "cofa". O tym więc, czy organ administracji publicznej jest obowiązany wydać decyzję, powinno przesądzać to, czy zachodzi konieczność autorytatywnej konkretyzacji sytuacji prawnej jednostki.
W świetle powyższego, Sąd uznał, że przedmiotowa uchwała Nr [...] Zarządu Powiatu w [...] jest decyzją administracyjną. Dodać należy, że uchwała spełnia wszelkie wymogi formalne decyzji określone w art.107 Kpa.
Taka forma rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach indywidualnych jednostki wyłącza możliwość zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego na podstawie art.87 ust.1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1592 z późn. zm. ) ( wyrok NSA z dnia 26.11.1991 r. sygn.akt SA/Wr 1010/91 ONSA 1992/1/10 ).
Zgodnie z art.52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Skoro przedmiotowa uchwała Zarządu Powiatu w [...] jest decyzją administracyjną, zgodnie z art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organem wyższego stopnia właściwym do rozpatrzenia odwołania jest samorządowe kolegium odwoławcze. Strona skarżąca jednak nie skorzystała z przysługującego jej prawa odwołania się od decyzji, a tym samym nie wyczerpała przysługującego środka zaskarżenia, o którym mowa w art.52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Okoliczność, że przedmiotowa uchwała nie zawiera żadnego pouczenia o sposobie i terminie jej zaskarżenia nie otwiera drogi do wniesienia skargi do Sądu w oparciu o art.87 ust.1 ustawy o samorządzie powiatowym, stanowić może natomiast podstawę do złożenia przez zainteresowaną stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, z zachowaniem zasad proceduralnych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, wniesienie skargi przed wyczerpaniem przysługujących środków zaskarżenia czyni skargę niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu na podstawie art.58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło