SA/Sz 2182/03
PostanowienieWSA w Szczecinie2004-04-27
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Iwona Tomaszewska, Barbara Gebel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Powiatu cofająca dotację dla Niepublicznego Policealnego Studium Zawodowego, podjęta na podstawie uchwały Rady Powiatu, stanowi decyzję administracyjną, która podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, czy też wymaga wyczerpania środków zaskarżenia przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Uchwała Zarządu Powiatu cofająca dotację dla Niepublicznego Policealnego Studium Zawodowego, która zawiera władcze i jednostronne rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach indywidualnej jednostki, jest decyzją administracyjną. W związku z tym, przed jej zaskarżeniem do sądu administracyjnego, strona skarżąca musi wyczerpać środki zaskarżenia przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym prawo odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Niewyczerpanie tych środków skutkuje niedopuszczalnością skargi.Stan faktyczny
Zarząd Powiatu podjął uchwałę cofającą dotację dla Niepublicznego Policealnego Studium Zawodowego, naliczając odsetki i nakazując zwrot nadmiernie pobranej kwoty. Strona skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, wskazując na niezgodność uchwały z przepisami ustawy o systemie oświaty i Kodeksu postępowania administracyjnego. Po odmowie uchylenia uchwały, strona wniosła skargę do sądu administracyjnego, domagając się stwierdzenia niezgodności z prawem, nieważności uchwały oraz nieistnienia obowiązku zwrotu dotacji. Sąd uznał, że uchwała jest decyzją administracyjną, a strona nie wyczerpała środków zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska/spr/ Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi A. G. na uchwałę Zarządu Powiatu z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia dotacji dla Niepublicznego Policealnego Studium Zawodowego p o s t a n a w i a: o d r z u c a skargę.-
W dniu [...] r. Zarząd Powiatu podjął uchwałę Nr [...] w sprawie cofnięcia dotacji dla Niepublicznego Policealnego Studium Zawodowego prowadzonego przez [...] .
Uchwała została podjęta w oparciu o § 7 ust.1 pkt 3 i ust.2 oraz § 11 uchwały Nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia [...] r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom niepublicznym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne oraz szkołom publicznym działającym na terenie Powiatu zmienionej uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] .
Zgodnie z powołanymi przepisami uchwały Rady Powiatu w [...] przyznana dotacja może zostać cofnięta w drodze uchwały Zarządu Powiatu w przypadku, gdy dotowany nie spełni innych warunków określonych przy przyznawaniu i przekazywaniu dotacji ( § 7 ust.1 pkt 3 ); dotacja może zostać wstrzymana w przypadku nierozliczenia jej w terminie lub niedopełnienia wymogów o informowaniu organu dotującego o aktualnej liczbie uczniów ( § 7 ust.2 ); w przypadku cofnięcia dotacji, z przyczyn o których mowa w § 7 ust.1, dotacja ulega zwrotowi do budżetu powiatu wraz z odsetkami ustawowymi w terminie 10 dni od dnia otrzymania uchwały w tej sprawie ( § 11 ).
W oparciu o upoważnienie wynikające z uchwały Rady Powiatu Zarząd Powiatu cofnął przyznaną i przekazaną Niepublicznemu Policealnemu Studium Zawodowemu dotację w kwocie [...] zł w związku z podaną w rozliczeniach zawyżoną liczbą uczniów w [...] r. w miesiącu [...] . Ponadto naliczył na dzień [...] r. odsetki ustawowe w wysokości [...] zł i nakazał zwrócić nadmiernie pobraną dotację wraz z odsetkami w terminie 10 dni od dnia otrzymania uchwały na rachunek bankowy Starostwa Powiatowego w [...] . Uchwała wraz z załącznikiem zawierającym szczegółowe wyliczenie dotacji do zwrotu oraz uzasadnieniem została niezwłocznie doręczona stronie.
Pismem z dnia [...] r., działająca z upoważnienia strony, [...] wezwała Zarząd Powiatu do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego podjęciem uchwały Nr [...] . W wezwaniu wskazano, iż uchwała narusza art.90 ust.2a, ust.3 i ust.3c oraz art.63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz.329 z późn. zm. ), narusza art.6,8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wskazano na niewłaściwe zastosowanie zapisów uchwały Nr [...] Rady Powiatu jako podstawy prawnej cofnięcia części dotacji za rok [...] .
W dniu [...] r. Zarząd Powiatu podjął uchwałę Nr [...] w sprawie nie stwierdzenia naruszenia prawa i odmowy uchylenia uchwał, w tym między innymi uchwały Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie cofnięcia dotacji dla Niepublicznego Policealnego Studium Zawodowego
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w odniesieniu do uchwały Nr [...] Zarządu Powiatu z dnia [...] r. i skutków przez nią spowodowanych, wniosło o:
- stwierdzenie niezgodności z prawem ww. uchwały;
- stwierdzenie nieważności ww. uchwały;
- stwierdzenie nieistnienia obowiązku zwrotu dotacji wraz z odsetkami, nałożonego ww. uchwałą;
- stwierdzenie obowiązku zwrotu stronie skarżącej kwot już potrąconych z dotacji przysługującej w roku szkolnym [...]
tj. o uwzględnienie skargi w całości. W uzasadnieniu skargi wskazano argumenty podnoszone wcześniej w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu w [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ).
Zgodnie z art.3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrywania skargi Sąd winien ustalić, do której z wyżej wymienionych kategorii aktów należy zaliczyć zaskarżoną uchwałę Zarządu Powiatu oraz czy zostały spełnione formalne przesłanki umożliwiające wniesienie skargi.
Jeżeli przedmiotem uchwały zarządu gminy jest władcze i jednostronne rozstrzygniecie o prawach lub obowiązkach indywidualnych jednostki, uchwała taka jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przez decyzję administracyjną rozumie się bowiem kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli administrujących w państwie organów, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygającym konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej, w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 03.04.2000 r. )Uchwała Nr [...] Zarządu Powiatu z dnia [...] . w sprawie cofnięcia dotacji dla Niepublicznego Policealnego Studium Zawodowego zawiera władcze i jednostronne rozstrzygnięcie, skierowane w konkretnej sprawie do konkretnej osoby. Została podjęta w oparciu o przepisy uchwały Nr [...] Rady Powiatu w [...] z dnia [...] r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom niepublicznym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne oraz szkołom publicznym działającym na terenie Powiatu Stargardzkiego. Z kolei przepisy te zostały wydane w oparciu o upoważnienie zawarte w art.90 ust.4 ustawy z dnia [...] r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 z późn. zm.).
Brak jest, co prawda, w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa materialnego określenia formy działania organu administracji publicznej zarówno co do przyznania dotacji, jak i jej cofnięcia, nie oznacza to jednak, że w sytuacjach, kiedy przepis prawny nie ustanawia expressis verbis formy decyzji administracyjnej, stosowanie tej formy prawnej jest co do zasady niedopuszczalne ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5.02.1988 r. ). Należy bowiem zauważyć, że przepisy prawa materialnego przewidują decyzyjną formę załatwienia sprawy nie tylko w sposób bezpośredni, ale także przez czasownikowe określenie kompetencji organu administracji do rozstrzygnięcia sprawy, używając na przykład takich terminów, jak "zezwala", "przydziela" czy też "cofa". O tym więc, czy organ administracji publicznej jest obowiązany wydać decyzję, powinno przesądzać to, czy zachodzi konieczność autorytatywnej konkretyzacji sytuacji prawnej jednostki.
W świetle powyższego, Sąd uznał, że przedmiotowa uchwała Nr 118/2003 Zarządu Powiatu w [...] jest decyzją administracyjną. Dodać należy, że uchwała spełnia wszelkie wymogi formalne określone w art.107 Kpa.
Taka forma rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach indywidualnych jednostki wyłącza możliwość zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego na podstawie art.87 ust.1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1592 z późn. zm.) (wyrok NSA z dnia 26.11.1991 r.).
Zgodnie z art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Skoro przedmiotowa uchwała Zarządu Powiatu w Stargardzie Szczecińskim jest decyzją administracyjną, zgodnie z art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organem wyższego stopnia właściwym do rozpatrzenia odwołania jest samorządowe kolegium odwoławcze. Strona skarżąca jednak nie skorzystała z przysługującego jej prawa odwołania się od decyzji, a tym samym nie wyczerpała przysługującego środka zaskarżenia, o którym mowa w art.52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Okoliczność, że przedmiotowa uchwała nie zawiera żadnego pouczenia o sposobie i terminie jej zaskarżenia nie otwiera drogi do wniesienia skargi do Sądu w oparciu o art.87 ust.1 ustawy o samorządzie powiatowym, stanowić może natomiast podstawę do złożenia przez zainteresowaną stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, z zachowaniem zasad proceduralnych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, wniesienie skargi przed wyczerpaniem przysługujących środków zaskarżenia czyni skargę niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu na podstawie art.58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło