SA/Sz 2183/03
PostanowienieWSA w Szczecinie2004-04-27
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Iwona Tomaszewska, Barbara Gebel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu powiatu w sprawie cofnięcia dotacji dla niepublicznej szkoły zawodowej, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach indywidualnej jednostki, stanowi decyzję administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym czy jej zaskarżenie do sądu administracyjnego jest dopuszczalne bez wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia, takich jak odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego?Ratio decidendi
Uchwała zarządu powiatu, która w sposób władczy i jednostronny rozstrzyga o prawach lub obowiązkach indywidualnej jednostki, stanowi decyzję administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, jej zaskarżenie do sądu administracyjnego jest dopuszczalne dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, w tym odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego. Niewyczerpanie tych środków skutkuje niedopuszczalnością skargi.Stan faktyczny
Zarząd Powiatu podjął uchwałę o cofnięciu dotacji dla Niepublicznego Technikum Zawodowego z powodu zawyżenia kwoty w rozliczeniach i naliczył odsetki. Strona skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, wskazując na naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty i Kodeksu postępowania administracyjnego. Po odmowie uchylenia uchwały przez Zarząd Powiatu, strona wniosła skargę do sądu administracyjnego, domagając się stwierdzenia niezgodności z prawem, nieważności uchwały oraz nieistnienia obowiązku zwrotu dotacji. Skarga została odrzucona z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Odrzuca skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędzia WSA Barbara Gebel/spr/ Protokolant Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi A C na uchwałę Zarządu Powiatu z dnia [..] . Nr [...] w przedmiocie cofnięcia dotacji dla Niepublicznego Technikum Zawodowego postanawia odrzuca skargę
W dniu [...] r. Zarząd Powiatu w [...] podjął uchwałę Nr [...] w sprawie cofnięcia dotacji dla Niepublicznego Technikum Zawodowego w [...] prowadzonego przez [...]Uchwała została podjęta w oparciu o § 7 ust.1 pkt 3 i ust.2 oraz § 11 uchwały [...] Rady Powiatu z dnia [...]r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom niepublicznym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne oraz szkołom publicznym działającym na terenie Powiatu o zmienionej uchwałą z dnia [...].
Zgodnie z powołanymi przepisami uchwały Rady Powiatu przyznana dotacja może zostać cofnięta w drodze uchwały Zarządu Powiatu w przypadku, gdy dotowany nie spełni innych warunków określonych przy przyznawaniu i przekazywaniu dotacji ( § 7 ust.1 pkt 3 ); dotacja może zostać wstrzymana w przypadku nierozliczenia jej w terminie lub niedopełnienia wymogów o informowaniu organu dotującego o aktualnej liczbie uczniów ( § 7 ust.2 ); w przypadku cofnięcia dotacji, z przyczyn o których mowa w § 7 ust.1, dotacja ulega zwrotowi do budżetu powiatu wraz z odsetkami ustawowymi w terminie 10 dni od dnia otrzymania uchwały w tej sprawie (§11).
W oparciu o upoważnienie wynikające z uchwały Rady Powiatu, Zarząd Powiatu cofnął przyznaną i przekazaną dla Niepublicznego Technikum Zawodowego dotację w kwocie [...]zł w związku z podaną w rozliczeniach zawy[...]Ponadto naliczył na dzień [...]r. odsetki ustawowe w wysokości [...] i nakazał zwrócić nadmiernie pobraną dotację wraz z odsetkami w terminie 10 dni od dnia otrzymania uchwały na rachunek bankowy Starostwa Powiatowego. Uchwała wraz z załącznikiem zawierającym szczegółowe wyliczenie dotacji do zwrotu oraz uzasadnieniem została niezwłocznie doręczona osobie prowadzącej szkołę.
Pismem z dnia [...] r., działająca z upoważnienia [...],[...].wezwała Zarząd Powiatu w do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego podjęciem uchwały Nr [...] . W wezwaniu wskazano, iż uchwała narusza art.90 ust.2a, ust.3 i ust.3c oraz art.63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz.329 z późn. zm. ), narusza art.6,8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wskazano na niewłaściwe zastosowanie zapisów uchwały Nr [...] Rady Powiatu jako podstawy prawnej cofnięcia części dotacji za rok [...] W dniu 9 października 2003 r. Zarząd Powiatu w Stargardzie Szczecińskim podjął uchwałę Nr 187/2003 w sprawie nie stwierdzenia naruszenia prawa i odmowy uchylenia uchwał, w tym między innymi uchwały Nr [...] r. w sprawie cofnięcia dotacji dla Niepublicznego Technikum Zawodowego.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie [...] w odniesieniu do uchwały Nr [...] Zarządu Powiatu z dnia [...] . i skutków przez nią spowodowanych, wnosi o:
stwierdzenie niezgodności z prawem ww. uchwały;
stwierdzenie nieważności ww. uchwały;
stwierdzenie nieistnienia obowiązku zwrotu dotacji wraz z odsetkami, nałożonego ww. uchwałą;
stwierdzenie obowiązku zwrotu stronie skarżącej kwot już potrąconych z dotacji przysługującej w roku szkolnym [...] tj. o uwzględnienie skargi w całości. W uzasadnieniu skargi podnosi argumenty podnoszone wcześniej w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Zgodnie z art.3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrywania skargi Sąd winien ustalić, do której z wyżej wymienionych kategorii aktów należy zaliczyć zaskarżoną uchwałę Zarządu Powiatu oraz czy zostały spełnione formalne przesłanki umożliwiające wniesienie skargi.
Jeżeli przedmiotem uchwały zarządu gminy jest władcze i jednostronne rozstrzygniecie o prawach lub obowiązkach indywidualnych jednostki, uchwała taka jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przez decyzję administracyjną rozumie się bowiem kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli administrujących w państwie organów, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygającym konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej, w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 03.04.2000 r. LEX 50843 ).
Uchwała Nr [...] Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] r. w sprawie cofnięcia dotacji dla Niepublicznego Technikum Zawodowego prowadzonego przez zawiera władcze i jednostronne rozstrzygnięcie, skierowane w konkretnej sprawie do konkretnej osoby. Została podjęta w oparciu o przepisy uchwały Nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia [...] r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom niepublicznym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne oraz szkołom publicznym działającym na terenie Powiatu. Z kolei przepisy te zostały wydane w oparciu o upoważnienie zawarte w art.90 ust.4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 z późn. zm.).
Brak jest, co prawda, w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa materialnego określenia formy działania organu administracji publicznej zarówno co do przyznania dotacji, jak i jej cofnięcia, nie oznacza to jednak, że w sytuacjach, kiedy przepis prawny nie ustanawia expressis verbis formy decyzji administracyjnej, stosowanie tej formy prawnej jest co do zasady niedopuszczalne ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia [...] ). Należy bowiem zauważyć, że przepisy prawa materialnego przewidują decyzyjną formę załatwienia sprawy nie tylko w sposób bezpośredni, ale także przez czasownikowe określenie kompetencji organu administracji do rozstrzygnięcia sprawy, używając na przykład takich terminów, jak "zezwala", "przydziela" czy też "cofa". O tym więc, czy organ administracji publicznej jest obowiązany wydać decyzję, powinno przesądzać to, czy zachodzi konieczność autorytatywnej konkretyzacji sytuacji prawnej jednostki.
W świetle powyższego, Sąd uznał, że przedmiotowa uchwała Nr [...] Zarządu Powiatu w [...] jest decyzją administracyjną. Dodać należy, że uchwała spełnia wszelkie wymogi formalne decyzji określone w art. 107 Kpa.
Taka forma rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach indywidualnych jednostki wyłącza możliwość zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego na podstawie art.87 ust.1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1592 z późn. zm. )
Zgodnie z art.52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Skoro przedmiotowa uchwała Zarządu Powiatu w Stargardzie Szczecińskim jest decyzją administracyjną, zgodnie z art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organem wyższego stopnia właściwym do rozpatrzenia odwołania jest samorządowe kolegium odwoławcze. Strona skarżąca jednak nie skorzystała z przysługującego jej prawa odwołania się od decyzji, a tym samym nie wyczerpała przysługującego środka zaskarżenia, o którym mowa w art.52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Okoliczność, że przedmiotowa uchwała nie zawiera żadnego pouczenia o sposobie i terminie jej zaskarżenia nie otwiera drogi do wniesienia skargi do Sądu w oparciu o art.87 ust.1 ustawy o samorządzie powiatowym, stanowić może natomiast podstawę do złożenia przez zainteresowaną stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, z zachowaniem zasad proceduralnych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, wniesienie skargi przed wyczerpaniem przysługujących środków zaskarżenia czyni skargę niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu na podstawie art.58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło