SA/Sz 2185/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-10-20

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Marzena Iwankiewicz, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości, oparta na stwierdzeniu, że nie wszyscy współużytkownicy wieczystiści spełniają wymogi ustawowe, jest prawidłowa, jeśli nie zawiera wywodu prawnego uzasadniającego odmowę?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja utrzymująca odmowę nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości jest wadliwa, ponieważ organ odwoławczy nie przedstawił wywodu prawnego uzasadniającego, dlaczego brak spełnienia wymogów ustawowych przez jednego ze współużytkowników wieczystych skutkuje utratą uprawnień do przekształcenia przez pozostałych współużytkowników. Uzasadnienie decyzji administracyjnej musi wyjaśniać podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa i ich wpływu na rozstrzygnięcie, co jest niezbędne dla kontroli legalności decyzji przez sąd.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy L. i B. S. oraz G. R. złożyli wniosek o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości, jednak Burmistrz odmówił, uznając, że nie spełniają warunków ustawowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że G. R. nabył prawo użytkowania wieczystego później niż wymagano w ustawie, a wszyscy współużytkownicy muszą spełniać wymogi. Skarżący domagali się uchylenia decyzji, podnosząc, że prawo użytkowania wieczystego nabyte przez S. powinno być przeniesione na G. R.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004r. sprawy ze skargi B. i L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości /. uchyla zaskarżoną decyzję, lI. nie orzeka w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...]., Nr [...], na podstawie art. 1 ust.1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U. Nr 113, poz. 1209/,a art. 104 kpa po rozpatrzeniu wniosku L. i B. S. oraz G. R. odmówił nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości położonej w [...]przy ul. [...], pozostającej w użytkowaniu wieczystym wnioskodawców. Zdaniem organu wnioskodawcy nie spełniają warunków określonych w art. 1 ust.1 cytowanej wyżej ustawy. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli L. i B. S. oraz G. R., w którym domagają się uchylenia decyzji z dnia [...]. W uzasadnieniu odwołania powołują się na przykłady nieodpłatnego, względnie za symboliczną opłatą przekazania nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...]. na podstawie art. - art.138 § 1 pkt 1 kpa. * art.2 ustawy z dnia 12 październik 1994r. r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. z 2001 r. Nr 79.poz.856/. * art.1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję W uzasadnieniu decyzji podano, że przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości odnoszą się do osób fizycznych będących w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 24 października 2001 r. użytkownikami wieczystymi lub współ użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach wskazanych w dekrecie z 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych /Dz.U. z 1951r. nr 45, poz. 340 ze zm./. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika .że powyższe warunki spełniają tylko L. i B. S., którzy prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości nabyli w [...]r. /akt not. Rep. [...]Nr [...]z [...]r./. Natomiast G. R., prawo użytkowania wieczystego omawianej nieruchomości, nabył od wyżej wymienionych, w obrocie cywilnoprawnym aktem notarialnym Rep. [...]z dnia [...]r. (udział do 1/2 części). Z powyższego wynika, że pan G. R. w, dniu [...]r. nie był użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...]. Nieodzownym warunkiem nabycia prawa własności jest to, aby wszyscy użytkownicy wieczyści danej nieruchomości legitymowali się prawem użytkowania wieczystego zarówno w dniu [...]r. jak i w dniu [...]r. Powołane w odwołaniu przykłady nieodpłatnego, względnie za symboliczną opłatą przekazania nieruchomości dotyczą decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności /Dz.U. z 2001 r. Nr 120,poz.1299/.Ustawa ta została w zakresie opłat dość gruntownie zmieniona. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli L. i B. małżonkowie S. i G. R., którzy domagają się uchylenia decyzji organów obu instancji. Decyzje uważają za niesprawiedliwe i krzywdzące. Podnoszą, że prawo wieczystego użytkowania działki nabyte przez S. w [...]. winno być przeniesione na G. R. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Skargę należało uwzględnić, choć z innych powodów niż wskazują to skarżący. Działając w trybie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wszystkim wymogom stawianym decyzjom administracyjnym. W myśl art. 107 § 1 i 3 k.p.a. decyzja winna m.in. zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, które polega na wyjaśnieniu podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Sformułowanie użyte w art. 107 § 3 k.p.a. dotyczące wyjaśnienia podstawy prawnej wskazuje, że ustawodawca nie pozwala na ograniczenie się do samego przytoczenia przepisu, lecz nakazuje dlaczego ma on zastosowanie i jaki jest jego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ odwoławczy uznał, że skarżący B. i L. S. posiadają uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ponieważ byli użytkownikiem przedmiotowej nieruchomości w dniu [...]. oraz w dniu [...]r. Nie mogą jednak zrealizować swojego uprawnienia, dlatego że oprócz nich ubiega się o przekształcenie współużytkownik wieczysty G. R., który nie spełnia warunków wymaganych w ustawie, ponieważ stał się użytkownikiem tej nieruchomości dopiero [...]r. Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest możliwe, zdaniem organu odwoławczego, tylko wtedy, gdy wszyscy współużytkownicy spełniają wymogi ustawowe. Pogląd wyrażony przez organ nie został jednak wsparty wywodem prawnym, z którego wynikałoby, że w takiej sytuacji skarżący B. i L. S. tracą uprawnienia do przekształcenia dotychczas przysługującego im prawa w prawo własności. W ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości nie sformułowano tego wymogu, a organ poprzestał jedynie na kategorycznym stwierdzeniu, że jeżeli brak jest uprawnień wszystkich współużytkowników wieczystych to nie dostrzega możliwości dokonania stosownego przekształcenia na rzecz małżonków S. W związku z tym organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien przeprowadzić stosowny wywód prawny wskazując jednocześnie podstawę prawną uzasadniającą odmowę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego skarżącym - w prawo własności. Należy podkreślić, że uzasadnienie decyzji administracyjnej ma szczególne znaczenie dla strony, bowiem z uzasadnienia strona winna dowiedzieć się o wszystkich aspektach prawnych, które wpłynęły na sposób rozstrzygnięcia. Zwłaszcza, że decyzja jest niekorzystna dla strony. Wysoką rangę uzasadnienia decyzji wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki NSA z 28. 06. 1982r. I SA 47/82, PiP 1985, Nr 1, s.147 oraz z 30.06.1983 r., I SA 178/83 ONSA 1983, Nr 1, poz. 51, z 14.12.1999r. III SA 1756/99, z 6.01.1994r. SA/Wr 806/93). Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji, a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną jej część. Brak podania w uzasadnieniu decyzji (orzeczeniu/ motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie o ceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło