SA/Sz 2186/03

WyrokWSA w Szczecinie2005-04-06

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Maria Mysiak, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może zawiesić postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego, gdy wszczęto postępowanie w sprawie wpisania tego obiektu do rejestru zabytków, mimo braku związku przyczynowego między tymi postępowaniami?
Ratio decidendi
Organ administracji może zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy wydanie decyzji w sprawie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co oznacza istnienie związku przyczynowego między tymi sprawami. W sytuacji, gdy postępowanie w sprawie wpisania obiektu do rejestru zabytków nie ma bezpośredniego związku z postępowaniem o pozwolenie na rozbiórkę, a przepisy prawa budowlanego nie przewidują takiego warunku, zawieszenie postępowania jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o pozwolenie na rozbiórkę budynku. Starosta zawiesił postępowanie, powołując się na negatywną opinię służby ochrony zabytków i wszczęcie postępowania w sprawie wpisania budynku do rejestru zabytków. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Spółka wniosła skargę do sądu, zarzucając brak związku przyczynowego między postępowaniami i naruszenie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Starosty i orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi X S.A. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę obiektu budowlanego 1. u c h y l a zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu Podaniem z dnia [...] . [...] zwróciła się do Wydziału Administracji Budowlanej Urzędu Miejskiego z wnioskiem o wydanie pozwolenia na prowadzenie prac rozbiórkowych budynku biurowo - technicznego zlokalizowanego [...] Starosta postanowieniem z dnia [...] ., Nr [...] , wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu ww. wniosku zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji pozwolenia na rozbiórkę budynku biurowo - technicznego zlokalizowanego na działce nr [...] . W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków zaopiniował negatywnie propozycję rozbiórki, motywując swoje stanowisko tym, że obiekt uzyskał kwalifikację do wpisu do rejestru zabytków województwa zachodniopomorskiego, a [...] zlecił opracowanie karty ewidencyjnej architektury oraz ruchomego wyposażenia. Wojewódzki Konserwator Zabytków w dniu [...] r. na podstawie art. 61 § 4 kpa wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wpisania do rejestru zabytków budynku produkcyjno-administracyjnego wraz z elementami oryginalnego wyposażenia przy ul. [...] , działka nr [...] , obr. W zażaleniu na postanowienie Starosty z dnia [...] . zawieszającego postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia na rozbiórkę budynku przy ul. [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, podnosząc, iż w przedmiotowej sprawie brak jest związku przyczynowego pomiędzy postępowaniem w sprawie wpisu budynku do rejestru zabytków, a postępowaniem wszczętym przez Spółkę, ponieważ mogą one się toczyć równolegle, niezależnie od siebie. Związek taki stanowi warunek sine qua non zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, co potwierdza również wyrok NSA z dnia [...] Nadto skarżąca podniosła, iż aktualnie budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków, więc nie jest zabytkiem w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia [...] r. o ochronie dóbr kultury, zatem brak jest jakichkolwiek przesłanek formalnych pozwalających na zawieszenie trwającego postępowania w sprawie wydania zezwolenia na rozbiórkę obiektu. Zdaniem skarżącej wątpliwości budzi również sam fakt sposobu i terminu wszczęcia postępowania w sprawie wpisu spornego obiektu do rejestru zabytków. Do chwili złożenia przedmiotowego wniosku nikt nie interesował się budynkiem, nie badał jego zabytkowego charakteru ani też nie ingerował w sposób jego użytkowania. Natomiast żaden organ nie wziął pod uwagę kosztów utrzymania budynku oraz ewentualnych skutków, do których może dojść w wyniku przeciągania postępowania. Rozpatrując zażalenie [...] Wojewoda postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewoda stwierdził, iż zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji zawiesza postępowanie jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe. Pojęcie "zagadnienia wstępnego" oznacza sytuację kiedy wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, a jego ocena ze względu na jego przedmiot należy do kompetencji innego organu niż ten przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Organ administracji publicznej obowiązany jest ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, a zagadnieniem wstępnym. Przyczyną zawieszenia postępowania w przedmiocie rozbiórki budynku przy [...] była negatywna opinia Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków ponieważ obiekt ten uzyskał kwalifikację do wpisu do rejestru zabytków województwa, a zgodnie z przepisem art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962r. (Dz. U. z 1999r. Nr 98, poz. 1150) bez zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków nie wolno zabytków przerabiać, odnawiać, rekonstruować, konserwować, zabudowywać, odbudowywać, zdobić, uzupełniać, rozkopywać ani dokonywać żadnych innych zmian. Z przepisu art. 28 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy wynika, że właściwy wojewódzki konserwator zabytków może wstrzymać wszelkie czynności podjęte bez zachowania warunków wymienionych w art. 27. Organ II instancji w postępowaniu odwoławczym ustala stan faktyczny w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu w pierwszej instancji oraz okoliczności, które zaszły po wydaniu postępowania pierwszoinstancyjnego, a przed wydaniem postanowienia w postępowaniu odwoławczym. Zdaniem Wojewody zawiadomienie w trakcie postępowania odwoławczego Wojewódzkiego pismem z dnia [...] . o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków jest dostateczną podstawą do zawieszenia postępowania. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca zarzucając naruszenie w zaskarżonym postanowieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 4 pkt 1 i art. 5 pkt 1 ustawy o ochronie dóbr kultury przytoczyła argumenty zawarte w zażaleniu na postanowienie Starosty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Na mocy przepisów art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w których postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 pkt 4 kpa, który stanowi podstawę zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Organy w niniejszej sprawie w żaden sposób nie wykazały, aby taki związek istniał, a rozpatrzenie wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę i wydanie decyzji w tym przedmiocie było niemożliwe do czasu zakończenia wszczętego przez Zachodniopomorskiego Konserwatora Zabytków postępowania w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016) określają jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego oraz jakie warunki należy spełnić aby takie pozwolenie uzyskać. Wśród tych warunków ustawodawca nie przewidział obowiązku badania czy obiekt budowlany objęty wnioskiem kwalifikuje się do wpisania do rejestru zabytków. Dlatego postępowanie w sprawie wpisanie obiektu budowlanego do rejestru zabytków należy uznać za pozostające bez związku z postępowaniem o wydanie pozwolenia na rozbiórkę tego obiektu, a zawieszenie postępowania administracyjnego w takiej sytuacji za niezgodne z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W związku z powyższym, uwzględniając skargę, należało uchylić zaskarżone postanowienie i utrzymane przez nie w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło