SA/Sz 2207/03

Dnia 6 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Jl. S na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Starosta, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), decyzją z dnia [...] r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] pozwolenia na budowę budynku usługowo-mieszkalnego w m. [...] . Od uzasadnienia decyzji organ odstąpił powołując się na treść art. 107 § 4 k.p.a. Właściciel sąsiadujących działek -od decyzji tej złożył odwołanie do Wojewody. W jego treści oświadczył, iż nie wyraża zgody na wybudowanie planowanego budynku według sporządzonego projektu motywując to obawą, iż jego zrealizowanie spowoduje całkowite zacienienie dopływu światła dziennego do pomieszczeń jego budynku. Ponadto, zwrócił uwagę, że obrys ściany z okapem został zaplanowany wzdłuż jego działki bez zachowania minimalnych odległości określonych przepisami prawa. Podkreślił także, że nie uzyskał odpowiedzi na swoje stanowisko w sprawie wyrażone w złożonym do organu I instancji piśmie z dnia [...] Zwrócił również uwagę, że w dniach [...] r. projekt inwestycji został zmieniony, co odbyło się bez przeprowadzenia z nim stosownych konsultacji. W piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Wojewody odwołujący się podniósł m.in., że w akcie notarialnym sporządzonym w trakcie zakupu przez [...] działki nr [...] zastrzeżone zostało jego prawo do korzystania z istniejącego na tej działce szamba. Tymczasem [...] zlikwidowała szambo rozpoczynając budowę na tej działce. Wojewoda [...] w wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] r., nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, iż przeprowadzona analiza akt sprawy doprowadziła go do wniosku, że inwestor składając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego na działce nr [...] spełnił wszystkie warunki określone przepisami prawa budowlanego. Funkcja planowanego przedsięwzięcia dla którego zostały ustalone warunki zabudowy jest zgodna z funkcją określoną w miejscowym planie zaś rodzaj planowanej inwestycji nie spowoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Przedłożone rozwiązanie projektowe zgodne jest z obowiązującymi przepisami a w szczególności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Ustosunkowując się do poruszonej przez odwołującego się kwestii lokalizacji budynku organ wyjaśnił, że wynika ona z ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Na sąsiedniej działce istnieje już budynek ze ścianą usytuowaną bezpośrednio przy granicy a projektowany budynek będzie przylegał do istniejącego całą długością swojej ściany, co spełnia wymogi określone w §12 ust. 6 rozporządzenia. Odnosząc się do zarzutów związanych ze sposobem zagospodarowania działki organ odwoławczy stwierdził, że nie koliduje on z główną funkcją przedmiotowego obszaru, przewidzianą w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w oparciu o który Wójt Gminy wydał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja ta jest konkretyzacją ustaleń miejscowego planu dla zamierzenia inwestycyjnego na danym terenie i rozstrzygała o usytuowaniu planowanej inwestycji na działce. W terminie złożenia wniosku o pozwolenie na budowę decyzja Wójta Gminy ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] r., nr [...] była ostateczna w administracyjnym toku instancji. Zdaniem organu, w sprawie nie zaistniały podstawy pozwalające na uznanie, że został naruszony uzasadniony interes odwołującego, natomiast uzależnienie zamierzeń inwestycyjnych od zgody sąsiada nie znajduje ani prawnego, ani racjonalnego uzasadnienia. Dodatkowo Wojewoda podkreślił, że mając na uwadze zasadę równego traktowania wszystkich stron biorących udział w postępowaniu administracyjnym oraz ogólną zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 77 k.p.a.) dołączył do akt sprawy i rozpatrzył pismo odwołującego się z dnia [...] r. [...] złożył na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie. Zaskarżonej decyzji zarzucił wydanie jej z naruszeniem §12 ust. 1-8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] r., stanowiącym uzupełnienie skargi, [...] sprecyzował swoje zarzuty podważając działania Wojewody w zakresie dotyczącym oceny zapewnienia wymogów określonych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podniósł następujące zarzuty: - przy wydawaniu decyzji nie uwzględniono zbyt małej powierzchni działki, która już z założenia nie pozwalała na zachowanie wymogów i warunków technicznych dla budowy tak dużego budynku, - niezgodność między projektem (wymiarowo) a mapką i wymaganiami technicznymi (wg projektu budynek stoi ok. 2.20 m od granicy działki i w tej ścianie ma otwory okienne i drzwiowe oraz balkon), - odstępstwa i nieprzestrzeganie warunków zabudowy (w projekcie) wydanych przez Urząd Gminy, - budynek zaprojektowano na zbiorniku ściekowym, wówczas czynnym szambie, do którego jest /był podłączony jego budynek gospodarczo-użytkowy, - okap dachu wystaje znacznie ponad wymóg zachowania 80 cm od granicy jego działki i wchodzi w jej światło (§12 ust. 5), - brak w projekcie lokalizacji szamba, zaś obecnie wykonane przez inwestora znajduje się w odległości [...] m od okien i ok. [...] m od granicy jego działki (powinno być odpowiednio minimum [...] m). Skarżący zwrócił uwagę, że budynek [...] zaprojektowano na przewodach telekomunikacji, które zasilają dwie miejscowości i podobnież będzie on stał na rurociągach wodociągowych. Ponadto, budynek postawiono na fundamencie budynku skarżącego nie uzyskując jego zgody, czym znacznie je obciążono uniemożliwiając mu w przyszłości nadbudowę jego budynku. Zdaniem skarżącego, zbyt blisko został usytuowany komin w stosunku do jego budynku a spad okapu dachu wydaje się być niezgodny z normami (55%) co naraża go na ujemne immisje zanieczyszczeń poopadowych z dachu spornego budynku. Skarżący w uzupełnieniu skargi podnosząc powyższe uchybienia i zarzuty podkreślił fakt dokonania przez Urząd Starostwa Powiatowego usankcjonowania ewidentnego bezprawia budowlanego - niezgodności z normami prawnymi projektu i samej budowy budynku. Jako współwłaściciel działki sąsiedniej skarżący składał sprzeciw w sprawie. Wydanie więc decyzji wbrew woli uprawnionego uczestnika procesu budowlanego stanowi naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w związku z §12 ust. 6 (i innymi) rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawowe zarzuty skargi [...] oparte zostały na zagadnieniu zgodności zatwierdzonego projektu budowlanego z przepisami prawa, w tym w szczególności z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne co oznacza między innymi, że strona nabywa prawo do dwukrotnego rozpatrzenia tej samej sprawy administracyjnej. Istota administracyjnego postępowanie odwoławczego polega bowiem na ponownym rozpatrzeniu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji (zob. wyrok NSA z 9 października 1992 r., V SA 137192, ONSA 1993, nr 1 poz. 22). Organ odwoławczy ma przy tym obowiązek ustosunkować się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także dlaczego nie uznał zasadności argumentów strony. W myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swoją ocenę organ obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. [...] konsekwentnie w toku postępowania administracyjnego podważał zgodność planowanej inwestycji z warunkami technicznymi jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z faktu tego wywodząc naruszenie własnego interesu prawnego, jako właściciela sąsiadujących nieruchomości. Dał temu wyraz w oświadczeniu z dnia [...] r., w odwołaniu z dnia [...] r. jak i w piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Wojewody. Starosta pomimo dopuszczenia do udziału w charakterze strony i wyrażonego przezeń sprzeciwu do planowanej inwestycji, ewidentnie naruszając art. 107 § 4 k.p.a., odstąpił od uzasadnienia decyzji i w ogóle nie ustosunkował się do twierdzeń skarżącego. Obowiązku tego nie zrealizował również w pełni Wojewoda uchybiając tym samym dyspozycjom płynącym z art. 107 § 3 k.p.a. W złożonych do organów pismach skarżący podnosił m.in. fakt całkowitego zacienienia - dopływu światła do otworów okiennych jego budynku. Zarzucił również naruszenie przepisów dotyczących usytuowania okapu wzdłuż jego posesji, bez zachowania wymaganych prawem minimalnych odległości. Ponadto, w piśmie z dnia [...] r. zwrócił uwagę, że posiada prawo do korzystania ze zbiornika na nieczystości (szamba) położonego na działce nr [...] (dowód: odpis zawiadomienia Sądu Rejonowego Do tych kwestii Wojewoda nie ustosunkował się w żaden sposób. Organ nie zwrócił także uwagi na wskazaną przez skarżącego informację zawartą w piśmie z dnia [...] r. (a przynajmniej nie wyjaśnił tej okoliczności), że cyt. "Państwo Szygenda obecnie (...) rozpoczynają budowę na działce [...]". Ustalenie stanu faktycznego w tym zakresie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji powziął również wątpliwość co do zgodności tego projektu z przepisami prawa budowlanego. W dokumentacji projektowej znajduje się m.in. projekt zagospodarowania terenu działki nr [...] , z którego wynika, że odległość ściany planowanego budynku od granicy z działką nr [...] m. W ścianie tej są przewidziane otwory okienne i drzwiowe wraz z balkonem. Odległość równoległej krawędzi balkonu od ściany budynku wynosi 1,20 m, co uwidocznione zostało przez projektanta na rysunku rzutu poddasza. Oznacza to, że odległość krawędzi balkonu do granicy działki nr wyniesie 2,80 m. Z §12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) wynika, że balkony, galerie, werandy, tarasy lub schody zewnętrzne nie mogą pomniejszać wymaganych w ust. 3, 6 i 7 odległości od granicy działki budowlanej o więcej niż 1 m. Zgodnie zaś z §12 ust. 3 w/w rozporządzenia, odległości zabudowy od granicy działki budowlanej przy równoległym do granicy sytuowaniu ściany budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi powinny wynosić co najmniej 4 m. Uwzględniając zatem dopuszczalne zmniejszenie tej odległości o 1 m odnoszącej się do balkonów, powinna zostać zachowana odległość 3 m. Wobec nieokreślenia w projekcie budowlanym (np. na sporządzonych rysunkach projektu) rzeczywistych i precyzyjnych odległości dzielących planowany budynek od granicy działki, wskazana okoliczność winna być poddana szczegółowej analizie organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny może sprawować kontrolę w zakresie sposobu interpretacji przepisów prawnych oraz jej wyników, stanowiących normatywną podstawę administracyjnej decyzji stosowania prawa. Jednakże obowiązek przekazywania adresatowi decyzji uzasadnienia własnych argumentów wykorzystanych przy formułowaniu treści decyzji jest istotnym elementem funkcji perswazyjnej uzasadnienia i ciąży na organie administracji. Sąd nie może w tym zakresie niejako zastępować organów administracji. Uchylenie się i odstąpienie od należytego uzasadnienia, które powinno zawierać odniesienie się do wszystkich, nawet nieistotnych lub niezasadnych z punktu widzenia organu, zarzutów strony, nie może być uznane jako działanie zgodne z prawem. Brak w uzasadnieniu motywów takiego a nie innego rozstrzygnięcia organu, nie pozwala Sądowi na dokonanie oceny czy trafne były przesłanki jakimi kierował się organ nieuwzględniając zarzutów strony i tym samym czy rozumowanie organu obarczone było błędem w ustaleniach stanu prawnego lub faktycznego sprawy. Nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy, Sąd stwierdził, że sprawa powinna być ponownie rozpatrzona przez organ odwoławczy, który weźmie pod uwagę wskazane uchybienia i wyda decyzję, w której zawrze uzasadnienie spełniające wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie organ zagwarantuje stronom postępowania wszystkie uprawnienia procesowe związane z czynnym udziałem na każdym etapie tego postępowania z poszanowaniem postanowień art. 10 § 1 k.p.a., który został naruszony w postępowaniu odwoławczym. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. Obowiązek ten w równej mierze dotyczy organu I jak i II instancji. Wyjątkiem odstąpienia od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a., jest zaistnienie sytuacji w której załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Mając powyższe na uwadze, uznając że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.