SA/Sz 2210/03
WyrokWSA w Szczecinie2005-04-07
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Katarzyna Grzegorczyk–Meder, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu użytkowania obiektów budowlanych, skierowane do pełnomocnika zamiast do właściciela nieruchomości, jest wadliwe i podlega uchyleniu?Ratio decidendi
Postanowienie o wstrzymaniu użytkowania obiektów budowlanych, skierowane do pełnomocnika strony zamiast do jej właściciela, stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ pełnomocnik, mimo reprezentowania strony, nie posiada przymiotu strony postępowania. W związku z tym, takie postanowienie jest wadliwe i podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi U. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wstrzymujące użytkowanie dwóch obiektów inwentarskich. Organ I instancji wstrzymał użytkowanie obiektów z powodu zmiany sposobu ich wykorzystania bez wymaganego pozwolenia. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca zarzuciła, że obiekty były użytkowane zgodnie z przeznaczeniem od lat, a obciążanie jej odpowiedzialnością za zmianę sposobu użytkowania dokonaną kilkanaście lat temu narusza jej prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji oraz stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk–Meder/spr./ Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi U. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania obiektów budowlanych I. u c h y l a zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...]na podstawie art. 50 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zmianami) oraz art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego wstrzymał [...] użytkowanie dwóch obiektów inwentarskich zlokalizowanych na działce nr [...] położonej w obrębie [...] , w których prowadzony jest tucz trzody chlewnej.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że właścicielem nieruchomości zabudowanej fermą krów , zlokalizowanej na działce o numerze geodezyjnym nr [...] w obrębie [...] jest [...] jest pełnomocnikiem właścicielki gospodarstwa do prowadzenia jej spraw związanych z zarządem i administracją gospodarstwa rolnego przed wszelkimi władzami i urzędami .
Organ I instancji podaje również [...] nabyła gospodarstwo rolne w [...] na podstawie umowy zawartej w dniu [...] r., w skład którego wchodziły obiekty inwentarskie określone jako "obora [...] " o powierzchni zabudowy [...] m2 .
W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy działka nr [...] na której zlokalizowana jest ferma posiada zapis "cele rolne" i "[...] bydła. Możliwości adaptacji na inne cele gospodarcze".
Podczas wizji lokalnej w dniu [...] r. potwierdzony został fakt prowadzenia w gospodarstwie rolnym [...] tuczu trzody chlewnej w dwóch obiektach inwentarskich wchodzących w skład obory [...] W części trzeciego obiektu stwierdzono prowadzenie hodowli bydła.
Pełnomocnik właścicielki gospodarstwa [...] oświadczył, że tucz trzody chlewnej rozpoczęto w dniu [...] r. oraz to, że nie posiada decyzji w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektów inwentarskich.
Przyczyną wstrzymania użytkowania obiektów inwentarskich stanowiło naruszenie przez [...] art. 71 ustawy Prawo budowlane, polegające na dokonaniu zmiany sposobu użytkowania bez uzyskania wymaganego pozwolenia.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego właściciel gospodarstwa rolnego w [...] przystosowując obiekty do hodowli trzody chlewnej wykonał szereg robót adaptacyjnych, min. nową wentylację, instalację elektryczną, sieć technologiczną, a także ustawił silosy paszowe. Inne wykorzystanie obiektów spowodowało zmianę warunków higieniczno-sanitarnych i ochrony środowiska czyli zmianę sposobu użytkowania budynków. Zgodnie z art. 71 ustawy Prawo budowlane zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Skoro właściciel gospodarstwa rolnego w Starym Worowie takiego pozwolenia nie uzyskał, organ nadzoru budowlanego wstrzymał na podstawie art. 50 ust. 1 użytkowanie obiektu budowlanego.
[...] wywiodła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r.do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie domagając się wstrzymania wykonania postanowienia.
Skarżąca zarzuca, że nabyta od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa ferma posiadała dwa obiekty przystosowane do hodowli trzody chlewnej i hodowlę prowadzono w tych obiektach od kilkunastu lat, stąd też obiekty były użytkowane zgodnie z przeznaczeniem.
[...] podaje również, że kupiona przez nią nieruchomość nie posiadała żadnej dokumentacji budowlanej i dokumentów takich nie posiada organ administracji, który wydawał pozwolenie na budowę.
Obarczanie skarżącej przez organy nadzoru budowlanego odpowiedzialnością za zmianę sposobu użytkowania obiektów dokonaną kilkanaście lat temu [...] uznała za naruszenie konstytucyjnego prawa własności co rodzi poważne skutki prawne i finansowe.
Skarżąca powołuje się nadto na raport oddziaływania na środowisko sporządzony po kierunkiem biegłego z listy Wojewody, z którego wynika że bez szkody dla środowiska na fermie można hodować 5500 świń. Straty z powodu zaprzestania hodowli skarżąca ocenia na kwotę [...] zł.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie-Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Sąd nie związany granicami skargi stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn aniżeli te, które zostały przytoczone w skardze.
Akta administracyjne sprawy wskazują, że właścicielką nieruchomości rolnej nabytej w dniu [...] . na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa jest [...] .
Z załączonego do sprawy pełnomocnictwa udzielonego przed notariuszem w dniu [...] r. wynika, że skarżąca do zarządu i administracji gospodarstwem, reprezentowania jej przed wszelkimi władzami i urzędami oraz sądami, bankami osobami fizycznymi i prawnymi, odbierania wszelkiego rodzaju pism, przesyłek, korespondencji i przekazów pocztowych, gotówki oraz bonów paliwowych, składnia wniosków, odwołań oświadczeń oraz dokonania innych czynności jakie pełnomocnik uzna za konieczne do realizacji celu tego pełnomocnictwa, upoważniła [...]
Stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie wstrzymania użytkowania obiektów inwentarskich zlokalizowanych na nieruchomości w [...] była właścicielka gospodarstwa [...] .
Strona w świetle art. 32 Kpa ma prawo o ustanowienia pełnomocnika, działanie jednak przez pełnomocnika nie może oznaczać, że decyzje postanowienia czy inne akty administracyjne obciążają pełnomocnika.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowienie w przedmiocie wstrzymania użytkowania obiektów inwentarskich zlokalizowanych w [...] , których właścicielem jest skarżąca skierował do [...] , który w sprawie jest wyłącznie pełnomocnikiem, czyli nie posiada przymiotu strony postępowania.
Ustanowienie pełnomocnika, zgodnie z art. 32 kpa, nie nadaje mu przymiotu strony, a zobowiązuje organ administracji do doręczania mu pism kierowanych do strony, zgodnie z art. 40 § 2 kpa.
W świetle przepisów regulujących postępowanie administracyjne, skierowanie decyzji czy postanowienia do osoby nie będącej stroną stanowi istotne naruszenie prawa.
Organ odwoławczy- Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo skierował wydaną przez siebie decyzję do strony postępowania, jednakże ponownie rozpatrując i rozstrzygając sprawę nie usunął istotnej wady postanowienia wydanego przez organ I instancji, czyli nieprawidłowego oznaczenia strony postępowania . W tej sytuacji w obrocie prawnym pozostało postanowienie, które nie zostało skierowane do osoby, której przysługuje status strony postępowania.
W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł jak w sentencji.
W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło