SA/Sz 2218/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-09-30

Skład orzekający: Sędzia NSA Henryk Dolecki, Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej jest zgodna z prawem, jeśli organ odwoławczy nie przedstawił wyczerpującego uzasadnienia prawnego dla odmowy, mimo że skarżąca spełniała warunki ustawowe?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza wymogi formalne, ponieważ organ odwoławczy nie przedstawił wyczerpującego uzasadnienia prawnego, które wyjaśniałoby podstawę prawną rozstrzygnięcia i jego wpływ na sytuację prawną skarżącej. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia ocenę legalności decyzji i może stanowić podstawę do jej uchylenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej. Organ odwoławczy uznał, że choć skarżąca spełniała warunki ustawowe jako użytkownik wieczysty w wymaganych datach, odmowa była uzasadniona tym, że pozostali współużytkownicy wieczyści nie spełniali tych warunków. Skarżąca zarzuciła naruszenie jej praw i długotrwałość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2004r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej / uchyla zaskarżoną decyzję, II nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzjis III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej J. S. kwotę [...] ( [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.c, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209), po rozpoznaniu odwołania J. S. od decyzji Burmistrza Miasta [...]z dnia [...]r. w sprawie nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości gruntowej - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Burmistrz Miasta [...]decyzją z dnia [...]r. odmówił J.S., W. M., M. G., H. S. i J. S. prawa do nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości gruntowej położonej w [...]przy [...] o pow. [...] m2, stwierdzając, że wskazani użytkownicy wieczyści nie spełniają warunków określonych w art. 1 ustawy z dnia 26 iipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego przepisy powołanej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu (...) odnoszą się do osób fizycznych będących w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 24 października 2001 r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach wskazanych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U z 1951r. Nr 45, poz. 340 ze zm.). Z akt administracyjnych wynika, że powyższy warunek spełnia jedynie J. S., która prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości nabyła w [...]r, co wynika z treści aktu notarialnego. Pozostałe osoby – W. M., M. G., H. S. i J. S., prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości nabyły w [...]r. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...]z dnia [...]r. o stwierdzeniu nabycia spadku. Wskazane osoby nie spełniają zatem warunku opisanego w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r., gdyż nie były użytkownikami wieczystymi w dniu 26 maja 1990r. Warunkiem nieodzownym jest to aby osoba zgłaszająca roszczenie o nabycie prawa własności nieruchomości była jej użytkownikiem zarówno w dniu 26 maja 1990r. jak i w dniu 24 października 24 października 2001 r. Warunek ten muszą spełniać wszyscy użytkownicy wieczyści ubiegający się o prawo własności nieruchomości. Wobec braku uprawnień wszystkich współużytkowników wieczystych brak jest podstaw do przyznania J. S. prawa własności na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożyła J. S. zarzucając, że zaskarżona decyzja narusza jej prawa i jest krzywdząca. Postępowanie administracyjne trwało bardzo długo, a w tym czasie zmieniły się przepisy. Poza tym inni właściciele w ciągu dwóch tygodni otrzymali stosowne decyzje. Skarżąca podała, że spełniła wszystkie wymagania zawarte w ustawie i może w związku z tym domagać się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego należącej do niej nieruchomości, w prawo własności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Skargę należało uwzględnić, choć z innych powodów niż wskazuje to skarżąca. Działając w trybie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wszystkim wymogom stawianym decyzjom administracyjnym. W myśl art. 107 § 1 i 3 k.p.a. decyzja winna m.in. zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, które polega na wyjaśnieniu podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Sformułowanie użyte w art. 107 § 3 k.p.a. dotyczące wyjaśnienia podstawy prawnej wskazuje, że ustawodawca nie pozwala na ograniczenie się do samego przytoczenia przepisu, lecz nakazuje dlaczego ma on zastosowanie i jaki jest jego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ odwoławczy uznał, że skarżąca J. S. posiada uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ponieważ była użytkownikiem przedmiotowej nieruchomości w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu 24.10.2001r. Nie może jednak zrealizować swojego uprawnienia, dlatego że oprócz niej ubiegają się o przekształcenie współużytkownicy wieczyści, którzy nie spełniają warunków wymaganych w ustawie, ponieważ stali się użytkownikami tej nieruchomości dopiero w [...]r. Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest możliwe, zdaniem organu odwoławczego, tylko wtedy, gdy wszyscy współużytkownicy spełniają wymogi ustawowe. Pogląd wyrażony przez organ nie został jednak wsparty wywodem prawnym, z którego wynikałoby, że w takiej sytuacji skarżąca J. S. traci uprawnienie do przekształcenia dotychczas przysługującego jej prawa w prawo własności. W ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości nie sformułowano tego wymogu, a organ poprzestał jedynie na kategorycznym stwierdzeniu, że jeżeli brak jest uprawnień wszystkich współużytkowników wieczystych to nie dostrzega możliwości dokonania stosownego przekształcenia na rzecz J. S. W związku z tym organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien przeprowadzić stosowny wywód prawny wskazując jednocześnie podstawę prawną uzasadniającą odmowę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego skarżącej - w prawo własności. Należy podkreślić, że uzasadnienie decyzji administracyjnej ma szczególne znaczenie dla strony, bowiem z uzasadnienia strona winna dowiedzieć się o wszystkich aspektach prawnych, które wpłynęły na sposób rozstrzygnięcia. Zwłaszcza, że decyzja jest niekorzystna dla strony. Wysoką rangę uzasadnienia decyzji wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki NSA z 28. 06. 1982r. I SA 47/82, PiP 1985, Nr 1, s.147 oraz z 30.06.1983 r., I SA 178/83 ONSA 1983, Nr1, poz. 51, z 14.12.1999r. III SA 1756/99, z 6.01.1994r. SA/Wr 806/93). Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji, a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną jej część. Brak podania w uzasadnieniu decyzji (orzeczeniu) motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło