SA/Sz 2237/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-09-30

Skład orzekający: Henryk Dolecki, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej jest zgodna z prawem, jeśli jej uzasadnienie nie zawiera wywodu prawnego wyjaśniającego podstawę odmowy?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom stawianym decyzjom administracyjnym, ponieważ jej uzasadnienie nie zawiera wywodu prawnego wyjaśniającego podstawę prawną rozstrzygnięcia, w szczególności dlaczego brak spełnienia warunków przez wszystkich współużytkowników wieczystych skutkuje utratą uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia ocenę legalności decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej przez użytkowników wieczystych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą tego prawa, wskazując, że nie wszyscy użytkownicy wieczyści spełniali warunki określone w ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, a mianowicie nie byli użytkownikami wieczystymi w dniu 26 maja 1990 r. Skarżący zarzucili organom nieuwzględnienie art. 1 ust. 2 tej ustawy oraz fakt, że część z nich nabyła prawo użytkowania wieczystego na podstawie postanowienia sądu, a nie aktu notarialnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2004r. sprawy ze skargi M. P., I. K., E. Z., D. S., B. K., S. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej /. uchyla zaskarżoną decyzję, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.c, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209), po rozpoznaniu odwołania M. P., I. K., B. K., D. S., E. Z., S. i S. P. od decyzji Burmistrza Miasta [...]z dnia [...]. w sprawie nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości gruntowej - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Burmistrz Miasta [...]decyzją z dnia [...]. odmówił M. P., I. K., B. K., D. S., E. Z., S. i S. P. prawa do nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy [...], stwierdzając, że wskazani użytkownicy wieczyści nie spełniają warunków określonych w art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego przepisy powołanej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. 0 nabywaniu (...) odnoszą się do osób fizycznych będących w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 24 października 2001 r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach wskazanych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U z 1951r. Nr 45, poz. 340 ze zm.). Z akt administracyjnych wynika, że powyższy warunek spełniają jedynie M. P. oraz S. i S. P., którzy prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości nabyli aktem notarialnym [...]. Pozostałe osoby prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości nabyły na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...]z dnia [...]r. sygn. akt [...]. Wskazane osoby nie spełniają zatem warunku opisanego w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., gdyż nie były użytkownikami wieczystymi w dniu 26 maja 1990r. Warunkiem nieodzownym jest to aby osoba zgłaszająca roszczenie o nabycie prawa własności nieruchomości była jej użytkownikiem zarówno w dniu 26 maja 1990r. jak i w dniu 24 października 24 października 2001 r. Tego warunku nie spełniają wszyscy użytkownicy wieczyści ubiegający się o prawo własności nieruchomości. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożyli M. P., I. K., B. K., D. S., E. Z., S. i S. P. nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją. Skarżący wskazali, że organy obu instancji nie uwzględniły art. 1 ust. 2lustawy z dnia 26 lipca 2002 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wzięło pod uwagę, że po śmierci W. P. jego spadkobiercami zostali M. P., I. K., E. Z., B. K. i D. S. - będące następcami prawnymi. M. i W. P. oraz S. i S. P. nabyli prawo użytkowania wieczystego po % na podstawie aktu notarialnego nr [...]., a pozostałe osoby na podstawie wyroku sądu Rejonowego w [...]z dnia [...]r. sygn. akt [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Skargę należało uwzględnić, choć z innych powodów niż wskazuje to skarżący. Działając w trybie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wszystkim wymogom stawianym decyzjom administracyjnym. W myśl art. 107 § 1 i 3 k.p.a. decyzja winna m.in. zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, które polega na wyjaśnieniu podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Sformułowanie użyte w art. 107 § 3 k.p.a. dotyczące wyjaśnienia podstawy prawnej wskazuje, że ustawodawca nie pozwala na ograniczenie się do samego przytoczenia przepisu, lecz nakazuje dlaczego ma on zastosowanie i jaki jest jego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ odwoławczy uznał, że jedynie skarżący M. P. oraz S. i S. P. posiadają uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ponieważ byli użytkownikami przedmiotowej nieruchomości w dniu 26.05. 1990r. oraz w dniu 24.10.2001 r. Nie mogą jednak zrealizować swojego uprawnienia, dlatego że oprócz nich ubiegają się o przekształcenie współużytkownicy wieczyści, którzy nie spełniają warunków wymaganych w ustawie, ponieważ stali się użytkownikami tej nieruchomości dopiero w dniu 12.01.2001 r. Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest możliwe, zdaniem organu odwoławczego, tylko wtedy, gdy wszyscy współużytkownicy spełniają wymogi ustawowe. Pogląd wyrażony przez organ nie został jednak wsparty wywodem prawnym, z którego wynikałoby, że w takiej sytuacji skarżący utracili uprawnienie do przekształcenia dotychczas przysługującego im prawa w prawo własności. W ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości nie sformułowano tego wymogu, a organ poprzestał jedynie na kategorycznym stwierdzeniu, że brak jest uprawnień wszystkich współużytkowników wieczystych. W związku z tym organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien przeprowadzić stosowny wywód prawny wskazując jednocześnie podstawę prawną uzasadniającą odmowę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego skarżącym M. P. i S. i S. - w prawo własności. Należy podkreślić, że uzasadnienie decyzji administracyjnej ma szczególne znaczenie dla stron, bowiem z uzasadnienia strony winne dowiedzieć się o wszystkich aspektach prawnych, które wpłynęły na sposób rozstrzygnięcia. Zwłaszcza, że decyzja jest niekorzystna dla stron. Wysoką rangę uzasadnienia decyzji wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki NSA z 28. 06. 1982r. I S.A. 47/82, PiP 1985, Nr 1, s.147 oraz z 30.06.1983 r., I S.A. 178/83 ONSA 1983, Nr 1, poz. 51 z 14.12.1999r. III SA 1756/99, z 6.01.1994r. SA/Wr 806/93). Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji, a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną jej część. Brak podania w uzasadnieniu decyzji (orzeczeniu) motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło