SA/Sz 2237/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-09-30
Skład orzekający: Henryk Dolecki, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej jest zgodna z prawem, jeśli jej uzasadnienie nie zawiera wywodu prawnego wyjaśniającego podstawę odmowy?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom stawianym decyzjom administracyjnym, ponieważ jej uzasadnienie nie zawiera wywodu prawnego wyjaśniającego podstawę prawną rozstrzygnięcia, w szczególności dlaczego brak spełnienia warunków przez wszystkich współużytkowników wieczystych skutkuje utratą uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia ocenę legalności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej przez użytkowników wieczystych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą tego prawa, wskazując, że nie wszyscy użytkownicy wieczyści spełniali warunki określone w ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, a mianowicie nie byli użytkownikami wieczystymi w dniu 26 maja 1990 r. Skarżący zarzucili organom nieuwzględnienie art. 1 ust. 2 tej ustawy oraz fakt, że część z nich nabyła prawo użytkowania wieczystego na podstawie postanowienia sądu, a nie aktu notarialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2004r. sprawy ze skargi M. P., I. K., E. Z., D. S., B. K., S. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej /. uchyla zaskarżoną decyzję, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji
Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.c, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209), po rozpoznaniu odwołania M. P., I. K., B. K., D. S., E. Z., S. i S. P. od decyzji Burmistrza Miasta [...]z dnia [...]. w sprawie nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości gruntowej - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Burmistrz Miasta [...]decyzją z dnia [...]. odmówił M. P., I. K., B. K., D. S., E. Z., S. i S. P. prawa do nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy [...], stwierdzając, że wskazani użytkownicy wieczyści nie spełniają warunków określonych w art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego przepisy powołanej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r.
0 nabywaniu (...) odnoszą się do osób fizycznych będących w dniu 26 maja 1990r. oraz w
dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 24 października 2001 r. użytkownikami wieczystymi lub
współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach wskazanych
w dekrecie z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych
gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U z 1951r. Nr 45, poz. 340 ze
zm.).
Z akt administracyjnych wynika, że powyższy warunek spełniają jedynie M. P. oraz S. i S. P., którzy prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości nabyli aktem notarialnym [...]. Pozostałe osoby prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości nabyły na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...]z dnia [...]r. sygn. akt
[...]. Wskazane osoby nie spełniają zatem warunku opisanego w art. 1 ust. 1
ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., gdyż nie były użytkownikami wieczystymi w dniu 26 maja
1990r. Warunkiem nieodzownym jest to aby osoba zgłaszająca roszczenie o nabycie prawa
własności nieruchomości była jej użytkownikiem zarówno w dniu 26 maja 1990r. jak i w dniu
24 października 24 października 2001 r.
Tego warunku nie spełniają wszyscy użytkownicy wieczyści ubiegający się o prawo własności nieruchomości.
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożyli M. P., I. K., B. K., D. S., E. Z., S. i S. P. nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją. Skarżący wskazali, że organy obu instancji nie uwzględniły art. 1 ust. 2lustawy z dnia 26 lipca 2002 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wzięło pod uwagę, że po śmierci W. P. jego spadkobiercami zostali M. P., I. K., E. Z., B. K. i D. S. - będące następcami prawnymi. M. i W. P. oraz S. i S. P. nabyli prawo użytkowania wieczystego po % na podstawie aktu notarialnego nr [...]., a pozostałe osoby na podstawie wyroku sądu Rejonowego w [...]z dnia [...]r. sygn. akt [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.
Skargę należało uwzględnić, choć z innych powodów niż wskazuje to skarżący. Działając w trybie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wszystkim wymogom stawianym decyzjom administracyjnym. W myśl art. 107 § 1 i 3 k.p.a. decyzja winna m.in. zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, które polega na wyjaśnieniu podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Sformułowanie użyte w art. 107 § 3 k.p.a. dotyczące wyjaśnienia podstawy prawnej wskazuje, że ustawodawca nie pozwala na ograniczenie się do samego przytoczenia przepisu, lecz nakazuje dlaczego ma on zastosowanie i jaki jest jego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Organ odwoławczy uznał, że jedynie skarżący M. P. oraz S. i S. P. posiadają uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ponieważ byli użytkownikami przedmiotowej nieruchomości w dniu 26.05. 1990r. oraz w dniu 24.10.2001 r. Nie mogą jednak zrealizować swojego uprawnienia, dlatego że oprócz nich ubiegają się o przekształcenie współużytkownicy wieczyści, którzy nie spełniają warunków wymaganych w ustawie, ponieważ stali się użytkownikami tej nieruchomości dopiero w dniu 12.01.2001 r. Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest możliwe, zdaniem organu odwoławczego, tylko wtedy, gdy wszyscy współużytkownicy spełniają wymogi ustawowe. Pogląd wyrażony przez organ nie został jednak wsparty wywodem prawnym, z którego wynikałoby, że w takiej sytuacji skarżący utracili uprawnienie do przekształcenia dotychczas przysługującego im prawa w prawo własności. W ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości nie sformułowano tego wymogu, a organ poprzestał jedynie na kategorycznym stwierdzeniu, że brak jest uprawnień wszystkich współużytkowników wieczystych.
W związku z tym organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien przeprowadzić stosowny wywód prawny wskazując jednocześnie podstawę prawną uzasadniającą odmowę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego skarżącym M. P. i S. i S. - w prawo własności. Należy podkreślić, że uzasadnienie decyzji administracyjnej ma szczególne znaczenie dla stron, bowiem z uzasadnienia strony winne dowiedzieć się o wszystkich aspektach prawnych, które wpłynęły na sposób rozstrzygnięcia. Zwłaszcza, że decyzja jest niekorzystna dla stron. Wysoką rangę uzasadnienia decyzji wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki NSA z 28. 06. 1982r. I S.A. 47/82, PiP 1985, Nr 1, s.147 oraz z 30.06.1983 r., I S.A. 178/83 ONSA 1983, Nr 1, poz. 51 z 14.12.1999r. III SA 1756/99, z 6.01.1994r. SA/Wr 806/93). Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji, a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną jej część. Brak podania w uzasadnieniu decyzji (orzeczeniu) motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło