SA/Sz 2251/03
WyrokWSA w Szczecinie2005-04-21
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Iwona Tomaszewska, Henryk Dolecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny może odmówić wymiany prawa jazdy na nowy dokument z powodu braku ważnego zaświadczenia lekarskiego, jeśli dotychczasowe prawo jazdy jest ważne bezterminowo i nie ma ograniczeń zdrowotnych w aktach?Ratio decidendi
Organ administracyjny nie ma podstaw prawnych do żądania zaświadczenia lekarskiego przy wymianie prawa jazdy na nowy dokument, jeśli dotychczasowe prawo jazdy jest ważne bezterminowo i nie zawiera ograniczeń zdrowotnych. Wymiana dokumentu dotyczy jedynie zmiany formy dokumentu, a nie weryfikacji uprawnień do kierowania pojazdami, która wymaga wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie administracyjnym.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wymianę starego prawa jazdy na nowy dokument plastikowy w związku z wejściem w życie nowych przepisów. Organ I instancji odmówił wydania nowego prawa jazdy z powodu braku ważnego zaświadczenia lekarskiego, powołując się na obowiązek przeprowadzenia badań lekarskich. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że posiada ważne bezterminowo prawo jazdy i nie ubiegał się o nowe uprawnienia, a wymiana dokumentu była obowiązkowa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Starosty i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędzia NSA Henryk Dolecki Protokolant st. sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi A. A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie prawa jazdy I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] . Nr [...] , II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
We [...] skarżący złożył w Wydziale Infrastruktury Technicznej i Komunikacji Starostwa Powiatowego w [...] wniosek o wymianę posiadanego starego prawa jazdy, wydanego w [...] r.ważnego bezterminowo na nowe - w formie karty plastikowej. Wniosek złożył w związku z wejściem w życie nowych przepisów, zgodnie z którymi dotychczas posiadane prawa jazdy z dniem [...] r. tracą ważność.
Po rozpatrzeniu wniosku Starosta [...] decyzją z dnia [...] wydaną z powołaniem się na art. 122 ust. 1 pkt.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 58 z 2003poz.515 tekst jedn.) oraz § 7 ust.lpkt.4 lit.a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 150 z dnia 24 grudnia 2001r. poz.1680) odmówił wydania [...] prawa jazdy, stwierdzając, iż w wyniku przeprowadzonej weryfikacji dokumentacji stwierdzono, iż jego aktach brak jest ważnego zaświadczenia o badaniach lekarskich. Jedyne zaświadczenie jakie ubiegający się posiada nakazywało powtórną kontrolę stanu zdrowia w roku [...] . Kontroli tej wnioskodawca nie dokonał. W oparciu o nieważne zaświadczenie lekarskie nie może być wydane prawo jazdy kat AB.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji wskazując w uzasadnieniu, iż zgodnie z art. 150 ust.1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie na jaki zostały wydane. Dalej przepis ten stanowi, że Minister właściwy do spraw transportu, uwzględniając wszystkie wydawane przed dniem wejścia w życie ustawy dokumenty uprawniające do kierowania pojazdem oraz koszty związane z ich wymianą, określi, w drodze rozporządzenia, warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę. Wypełniając tą dyspozycję Minister Infrastruktury w dniu 29 kwietnia 2002 r. wydał rozporządzenie w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. Nr 69, poz. 640 z późn. zm. w Dz. U. Nr 205, poz. 1736) w którym określił warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę. W rozporządzeniu tym, w §6 w związku z § 4 ust. 3 ustalono termin wymiany dokumentów wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1992 r. Nr 11, poz. 41 i Nr 26, poz. 114 oraz z 1995 r. Nr 104, poz. 515). Dotychczasowe prawa jazdy wymienia się zgodnie z posiadaną kategorią, w terminie do 31 grudnia 2004 r. W §5 ust. 2 wskazano, że przy wymianie dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach, o których mowa w §2 ust. l, tj. w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 150, poz. 1680).
Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia w celu wydania prawa jazdy należy zbadać m.in. zgodności danych z ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień i zakazów oraz orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami - jeżeli osoba posiada wcześniej wydane uprawnienie
Stan zdrowia kierowcy jest istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu. Od dyspozycji psychofizycznej kierowcy w dużym stopniu zależy bezpieczeństwo ruchu. Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, aby organ uprawniony do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów czuwał na tym, aby otrzymały je osoby mające odpowiedni stan zdrowia.
Z akt sprawy przekazanych przez organ I instancji wynika, że poprzedni dokument prawa jazdy wydany przez Prezydenta Miasta wystawiony został dnia [...] r. z bezterminowym okresem ważności. Jednakże świadectwo lekarskie z [...] r. (w oparciu o które wydano stronie pierwsze prawo jazdy z [...] r. i kolejne z [...] r. oraz wyżej wskazane prawo jazdy serii [...] z dnia [...] r.) określało konieczność powtórnej kontroli stanu zdrowia w [...] r.
W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o fakcie poddania się przez odwołującego się stosownym badaniom lekarskim po upływie ważności świadectwa lekarskiego. Organ I instancji zobowiązany do wypełnienia dokumentu prawa jazdy zgodnie ze wskazaniami § 7 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] . w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami wystawiając prawo jazdy zobowiązany był uwzględnić ostatnie orzeczenie lekarskie. W związku z tym, że ostatnie znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie lekarskie straciło ważność (nie było wystawione bezterminowo) konieczne było dostarczenie przez [...] aktualnego - ważnego świadectwa lekarskiego potwierdzającego zdolność do prowadzenia pojazdów wg kategorii [...] . Pomimo wezwania w postępowaniu odwoławczym strony do udokumentowania twierdzeń związanych z posiadaniem (uzyskaniem) ważnego zaświadczenia lekarskiego [...] stosownego zaświadczenia uprawnionego lekarza nie przedstawił.
Zdaniem Kolegium art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym stanowi o obowiązku poddawania się badaniom lekarskim przez osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy lub świadectwa kwalifikacji w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Jednakże organ I instancji, wydając zakwestionowane orzeczenie, nie wskazał wszystkich przepisów związanych w procedurą wymiany praw jazdy, czym bezspornie uchybił postanowieniom art. 9 kpa. i art. 107 § 1 k.p.a. Ponadto, uzasadnienie decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 kpa.). Wymienienie przez organ w sentencji decyzji tylko numerów artykułów (paragrafów, ustępów) przepisów prawnych przyjętych za podstawę prawna, nie spełnia warunku przytoczenia przepisów Uchybienia te zostały usunięte w decyzji Kolegium.
Wydanie prawa jazdy może nastąpić wówczas, gdy zostanie stwierdzone posiadanie przez zainteresowanego stosownego zaświadczenia lekarskiego. Strona zainteresowana nie jest związana w tym zakresie żadnym terminem.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją [...] zaskarżył ją skargą do Naczelnego sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia.
W uzasadnieniu skargi powołał się na okoliczności podnoszone w odwołaniu, a w szczególności, iż nie ubiegał się o wydanie prawa jazdy, (które - ważne bezterminowo - posiada), lecz o zarządzoną odgórnie wymianę starych blankietów prawa jazdy na nowe - plastikowe. Zastosowany przez organ przepis nie jest jego zdaniem adekwatny do jego sytuacji. W uzasadnieniu decyzji powołano się na brak ważnego zaświadczenia o badaniach lekarskich oraz że termin kontroli stanu zdrowia był wyznaczony na [...] r. a więc [...] lata temu. Skarżący odbył stosowne badania lekarskie w latach [...] , dokumenty te złożył w ówczesnym Wydziale Komunikacji. Nie ma kłopotów zdrowotnych do chwili obecnej. W latach [...] był oficerem i odbywał coroczne badania lekarskie. Odbywa je również i obecnie. W latach [...] otrzymywał nowe egzemplarze prawa jazdy i nie zwracano się do niego z żądaniem odbycia stosownych badań lekarskich, co może świadczyć, że w tym czasie dokumenty były kompletne.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny z w a ż y ł. co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 dalej: P.p.s.a/.
Skargę uznać należy za zasadną. Organy obu instancji błędnie zinterpretowały w tej sprawie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymiany praw jazdy, które stanowi zasadniczą prawną podstawę postępowania organu w związku ze złożeniem przez skarżącego, opartego na tym rozporządzeniu, wniosku o wymianę prawa jazdy.
§ 5.1 powyższego rozporządzenia stwierdzający, iż w wydanych w drodze wymiany dokumentach uwzględnia się ograniczenia wynikające ze stanu zdrowia lub możliwości prowadzenia pojazdu stosuje się do udokumentowanych, znanych organowi, ograniczeń w zakresie kierowania pojazdami
Przepis ten, ani żaden inny przepis cyt. rozporządzenia nie uprawniał organu do żądania od osoby składającej wniosek o wymianę prawa jazdy na podstawie w/w rozporządzenia przedłożenia zaświadczenia o stanie zdrowia oraz weryfikacji już ustalonych, wynikających z wcześniejszej ostatecznej decyzji i ważnych bezterminowo, uprawnień do kierowania pojazdami, o czym świadczy też treść § 2.3, który enumeratywnie wymienia dokumenty i dowody, które winna złożyć osoba ubiegająca się o wymianę prawa jazdy.
Nie wymienia się tam zaświadczenia o stanie zdrowia.
Bezpodstawne jest odwoływanie się do treści zaświadczenia lekarskiego z [...] r., z którego wynikała konieczność ponownego badania w [...] r. skoro w [...] r. wydano skarżącemu prawo jazdy z określeniem terminu ważności "bezterminowo", co wskazuje, iż z posiadanych przez organ danych dotyczących stanu zdrowia kierowcy nie wynikają żadne ograniczenia do kierowania pojazdami.
Do tej sytuacji nie ma zatem zastosowania § 7 ust.1 pkt 4 lit. a – w związku z § 7 ust.1 pkt 1 lit. d rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami /Dz.U. Nr 150, poz. 1680/.
Uprawnienie do kierowania pojazdami nadawane jest w drodze decyzji administracyjnej, zaś weryfikacja tych uprawnień oznacza konieczność wzruszenia decyzji ostatecznej, co może nastąpić w trybie określonym przepisem Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisów prawa.
Określona w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia
[...]r. wymiana praw jazdy nie obejmowała i nie dawała podstaw do weryfikacji uprawnień do kierowania pojazdami, lecz dotyczyła wymiany wydanych w oparciu o stwierdzone już uprawnienia dokumentów, potwierdzających posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami, na dokumenty nowego wzoru.
W tym stanie rzeczy skargę uznać należało za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a orzec jak w sentencji: Orzeczenie w pkt II oparto na art. 152 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło