SA/Sz 2253/03
WyrokWSA w Szczecinie2004-06-24
Skład orzekający: Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, WSA Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, jeśli nowe żądanie opiera się na tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, a jego uwzględnienie prowadziłoby do naruszenia przepisów prawa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo potraktował pismo skarżącego jako żądanie zmiany ostatecznej decyzji w trybie art. 154 § 1 Kpa. Jednakże, zmiana takiej decyzji nie może prowadzić do wydania rozstrzygnięcia sprzecznego z prawem. Ponieważ uwzględnienie wniosku skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich naruszałoby przepisy ustawy o kombatantach, organ zasadnie odmówił zmiany decyzji.Stan faktyczny
Skarżący M. W. domagał się ponownego przyznania uprawnień kombatanckich, twierdząc, że jego działalność w organach [...] nie polegała na zwalczaniu niepodległościowego podziemia. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił zmiany wcześniejszej decyzji o pozbawieniu uprawnień, uznając, że nie zaistniały nowe okoliczności faktyczne ani prawne. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie NSA Elżbieta Makowska WSA Marzena Kowalewska /spr/ Protokolant st.sekr.sąd. Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2004r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich o d d a l a skargę.
[...] pismem z dnia [...] r., zwrócił się do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o ponowne rozpoznanie sprawy i przyznanie mu uprawnień kombatanckich. W piśmie opisując swoją działalność kombatancką, wskazał, że nie brał udziału w zwalczaniu niepodległościowego podziemia podczas służby w [...] . W dniu [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podjął decyzję Nr [...] ., którą, powołując się na art. 154 Kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust.2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /wówczas Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm., obecnie Dz.U. 2002 nr 42 poz. 371/, odmówił zmiany swej decyzji z dnia [...] r Nr [...] i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał pismo skarżącego z dnia
[...] r. za wniosek o zmianę decyzji z dnia [...]r. W uzasadnieniu tym stwierdził też, że po ponownej analizie dokumentów doszedł do wniosku, iż wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich zawarty w piśmie z dnia [...] r. nie jest zasadny i nie zasługuje na uwzględnienie. Organ uznał, że strona nie wskazała aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. Skarżący pełnił służbę w organach [...] , był zatrudniony w [...] , [...] co było przedmiotem oceny organu już w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] r.. i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek zamiejscowy w Szczecinie z dnia [...] r. sygn. akt [...] oddalającym skargę. W tej sytuacji organ uznał, iż brak jest podstaw do zmiany decyzji.
W odwołaniu od decyzji z [...] r. [...] podnosił okoliczności dotyczące jego działalności kombatanckiej, przyznając, że faktycznie pracował w [...] ale jednocześnie wskazuje na to, że teść jego został w bestialski sposób zlikwidowany, a on jako prawy Polak nie stosował represji a represja była stosowana wobec niego o czym świadczy inwigilacja przez okres kilkunastu lat.
Rozpoznając wniosek skarżącego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] podzielając dotychczasowe ustalenia i wnioski, utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] wniósł o uchylenie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. jako niezgodnej z faktyczną jego działalnością w [...] w okresie 22 miesięcy. Podniósł, że działał w tym czasie na rzecz niepodległości, nie brał udziału w zwalczaniu niepodległościowego podziemia.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wykazała, że skarga jest nieuzasadniona.
Właściwość Sądu ustalono na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem [...] r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji zauważyć należy, że w postępowaniu administracyjnym istnieje zasada, że sprawa administracyjna zakończona ostateczną decyzją administracyjną nie może być przez organ administracyjny ponownie rozpoznawana. Jedynie w ściśle określonych przypadkach dopuszczalne jest uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji, stwierdzenie nieważności takiej decyzji lub wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego taką decyzją/art. 16 § 1 Kpa/.
W sprawie o przyznanie skarżącemu uprawnień kombatanckich zapadła ostateczna decyzja w dniu [...] r. Zatem każde ponowne żądanie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich złożone po podjęciu tej decyzji i oparte na tych samych faktach i stanie prawnym co poprzedni wniosek, nie mogło być rozpoznane jako wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich. Podanie takie mogło być rozważane jedynie jako żądanie wszczęcia jednego z nadzwyczajnych postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych, a więc jako podanie o zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji na podstawie art. 154, art. 155, art. 161, czy art. 163 Kpa, podanie o stwierdzenie nieważności takiej decyzji /art. 156-158 Kpa/, czy też podanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją
/art. 145-153 Kpa/.
W niniejszej sprawie skoro skarżący w swoim piśmie z dnia [...] r. stwierdził, iż ponownie domaga się przyznania uprawnień kombatanckich i żądanie oparł na tym samym stanie faktycznym i prawnym, nie było podstaw do uznania jego podania za żądanie wznowienia postępowania lub wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. W okolicznościach sprawy najbliższe intencji skarżącego i dopuszczalne przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego było uznanie jego pisma z dnia [...] r. za żądanie zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] r. na jego korzyść. Możliwość taką przewiduje przepis art. 154 § 1 Kpa, który stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes stron. Trafnie zatem Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pismo skarżącego z dnia [...] r. potraktował jako żądanie zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] r.
Odnosząc się natomiast to trafności samego rozstrzygnięcia, czyli odmowy zmiany decyzji z dnia [...] r., wskazać należy, iż jest oczywiste, że zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 Kpa nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Pomijając argumenty natury ogólnej, chociażby zasadę wynikającą z art. 6 Kpa, stwierdzić należy, iż wydanie, w wyniku zmiany ostatecznej decyzji, decyzji sprzecznej z prawem nie przewiduje żadna z dwóch przesłanek zmiany decyzji wymienionych w art. 154 § 1 Kpa. Takie postępowanie nie jest bowiem ani w zgodzie z interesem społecznym, ani nie stanowi zaspokojenia słusznego interesu strony. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 Kpa musi być bowiem rozumiany jako interes znajdujący oparcie w obowiązujących przepisach prawa.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż uwzględnienie wniosku skarżącego, a więc zmiana decyzji z dnia [...] r. i przyznanie mu uprawnień kombatanckich prowadziłoby do naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a ustawy o kombatantach, zgodnie z którym uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która m.in. w latach [...] pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach [...] , a także w nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej (...).
Wskazać jeszcze należy, iż wykładni art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach dokonał Sąd Najwyższy w uchwale 7-u sędziów z dnia [...] r. sygn. akt [...] , oceniał Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia z 1999 r. Nr 6, poz. 116 oraz w uchwale 7-u sędziów NSA z dnia 21.10.2002 r.
Mając powyższe na uwadze uznać należało, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem a skarga jako nieuzasadniona na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło