SA/Sz 2260/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak/spr/ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st.sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 5 września 2004r. 2004r. sprawy ze skargi A. i S. U. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania nakazu wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę A. U. pismem z dnia [...]r. zwróciła się do Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]o podjęcie działań zmierzających do przywrócenia przez A. i E. M. przeznaczenia werandy do stanu zgodnego z prawem, m.in. poprzez odsłonięcie werandy od strony ogrodu oraz zlikwidowanie w werandzie drzwi garażowych. Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]decyzją z dnia [...]r., na podstawie przepisu art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie w sprawie wydania nakazu wykonania robót polegających na rozbiórce luksferów oraz demontażu wrót na werandzie lokalu nr [...] budynku przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że z posiadanego materiału wynika, iż ww. roboty budowlane wykonane zostały w latach [...]i w świetle obowiązujących wówczas przepisów, nie wymagały pozwolenia na budowę. Z tego względu postępowanie w sprawie nakazania rozbiórki luksferów oraz wrót jest bezprzedmiotowe. A. i S. U. odwołali się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie, jako wydanej niezgodnie ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami. W odwołaniu wskazywali, że współwłaściciele nieruchomości tj. Państwo M. wykonując przedmiotowe roboty powinni uzyskać akceptację współużytkowników obiektu budowlanego. Ponieważ wykonane przez Nich roboty budowlane zmieniły charakter werandy i utrudniają obecnie możliwość doświetlenia pomieszczeń [...], a przesłonięcie istniejących okien całkowicie tę możliwość wyeliminowało. Ponadto odwołujący się wskazywali, że Państwo M. bezprawnie zmierzają do przekształcenia części werandy na garaż. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił wniesionego odwołania i decyzją z dnia [...]r. Nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż inwestorzy, tj. Państwo E. i A. M., wykonali w latach [...]roboty budowlane związane z montażem wrót do wydzielonego pomieszczenia werandy, wykonaniem luksferów w ścianie zewnętrznej werandy, usytuowanej od strony ogrodu oraz wykonaniem ścianek działowych z płyt pilśniowych w pomieszczeniu werandy, zlokalizowanej na nieruchomości przy ul [...] [...]. W świetle obowiązujących wówczas przepisów, tj. § 19 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48), wykonanie powyższych robót budowlanych nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Dlatego postępowanie w przedmiotowej sprawie jest bezprzedmiotowe. A. i S. U. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponadto wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżonym decyzją zarzucają: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy polegające na naruszeniu przepisu art. 51 ust. 1 prawa budowlanego poprzez podjęcie działań zmierzających do pominięcia zgody współwłaściciela budynku położonego przy ul. [...]na przeprowadzone roboty budowlane, 2. naruszenie prawa procesowego polegające na pominięciu oraz braku uzasadnienia odmowy uwzględnienia dowodu naprowadzonego przez skarżących w postaci opinii biegłego H. G. - biegłego Sądu [...], powołanego przez Sąd [...]do sprawy [...]na okoliczności mające zasadnicze znaczenie również dla przedmiotowej sprawy. W uzasadnieniu skargi wyjaśniają, że istota sporu sprowadza się do dokonania przez A. i E. M. samowoli budowlanej polegającej na zmianie przeznaczenia pomieszczenia stanowiącego werandę na garaż i związaną z tym przebudowę werandy, która doprowadziła do zasłonięcia znajdujących się w ścianie budynku, będącej współwłasnością stron sporu, okien pomieszczeń [...]stanowiącej własność skarżących. Skarżący wskazali na przepis art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, który stwarza możliwość sankcjonowania samowoli budowlanej, ale jednocześnie stawia warunek uzupełnienie i spełnienia wszelkich wymogów stawianych prawem budowlanym, w tym również uzyskania zgody na roboty budowlane od współwłaściciela budynku. W zaskarżonej decyzji zarówno Powiatowy jak i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]pomijają wskazany wymóg, co prowadzi do obejścia prawa. Skarżący wskazali również, że w decyzji z dnia [...]r., ówczesny Inspektorat Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Urzędu Miejskiego o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania pomieszczenia werandy na garaż z powodu naruszenia prawa, poprzez wydanie decyzji bez zgody współwłaścicieli nieruchomości, tj. Państwa U. Nadto, zgodnie z opinią biegłego H. G. weranda jest pomieszczeniem pomocniczym, gdyż nie jest wydzielona trwałymi ścianami nośnymi ze wszystkich stron, a wszelka ingerencja w część wspólną budynku, jaką jest ściana pomiędzy pomieszczeniem [...]a werandą, zlikwidowanie otworów okiennych w przedmiotowej ścianie spowoduje trwałą zmianę funkcji tej ściany, co obniży wartość rynkową lokalu [...]i ograniczy jego wartości użytkowe w przyszłości. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. W dnu [...]r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pismo procesowe uczestników postępowania - E. i A. M. wnosząc o oddalenie skargi i utrzymanie w mocy zaskarżonych decyzji. W piśmie swym wyrazili stanowisko, wedle którego prace remontowe wewnątrz werandy polegające na obłożeniu ściany wspólnej płytami gipsowo-kartonowymi i wymiana ścianek działowych odradzających wejście do lokalu mieszkalnego z płyt pilśniowych na ścianki z płyt gipsowo-kartonowych wymagało jedynie zgłoszenia odpowiedniemu organowi. Prace te nie naruszyły konstrukcji ściany wspólnej i nie miały wpływu na jej osłabienie. Wobec nie naruszenia części wspólnych budynku i przepisów Kodeksu cywilnego, wykonane czynności należy zakwalifikować do czynności zwykłego zarządu nieruchomością wspólną. Skoro zaś udział uczestników w nieruchomości wspólnej zarówno w budynku jak i w gruncie wynosi [...]%, w związku z tym są oni upoważnieniu do wykonywania zwykłego zarządu nieruchomością bez zgody współwłaścicieli. Ponadto podali, że lokal mieszkalny w skład którego wchodzi pomieszczenie gospodarce (weranda) zajmują od [...] r., czyli ponad [...] lat. Okna w ścianie wspólnej pomiędzy lokalem użytkowym a mieszkalnym spełniały swoją funkcję wietrzenia i doświetlania do czasów powojennych, kiedy cały budynek zajmował jeden właściciel. Po wojnie budynek został przeznaczony dla dwóch użytkowników. W [...] r., kiedy to skarżący wynajął lokal użytkowy podczas remontu zlikwidował prowizoryczne zabezpieczenie dużego okna z płyty wraz usunięciem z otworu okiennego stolarki i zamurował od strony ówczesnego gabinetu cały otwór cegłą [...] cm. Podczas drugiego remontu w [...] r. skarżący w zamurowanym uprzednio przez siebie otworze okiennym wykuli otwór do pomieszczenia werandy, będącej własności użytkowaną przez uczestników wstawiając od swojej strony stolarkę okienną. Podjęte zaś przez uczestników działania polegały na zamurowaniu od strony werandy wykutego otworu, co było konieczne dla uniknięcia sytuacji konfliktowych. E. i A. M. powołując się na opinie biegłych stwierdzili, że istnienie okna pomiędzy werandą a [...]jest niekonieczne i ze względów sanitarnych nieuzasadnione. Pełnomocnik E. i A. M. w piśmie z dnia [...]. podtrzymując stanowisko wyrażone przez nich w wyżej przywołanym piśmie procesowym z dnia [...]r. podkreślił, że prace remontowe w pomieszczeniu werandy nie wymagały zgody współwłaścicieli. Korzystanie ze ściany wspólnej, będącej zewnętrzną ścianą budynku i wewnętrzną ścianą werandy, to skorzystanie z niej jako elementu podarcia. A. i S. U. odnosząc się do stanowiska uczestników postępowania podtrzymali swoje zarzuty wobec organów nadzoru budowlanego, które całkowicie ominęły fakt zmiany ograniczającej funkcjonalność i wartość użytkową lokalu skarżących. Tymczasem ochrona współwłaściciela obejmuje nie tylko konstrukcję budynku ale również ochronę funkcjonalności i wartości użytkowej lokalu współwłaściciela, czy jest zapewnienie doświetlenia i wietrzenia pomieszczeń [...]. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Na mocy przepisów art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w których postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Kontrolując zaskarżoną decyzję według kryterium zgodności z prawem, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, albowiem decyzja ta nie narusza prawa. Jest to decyzja umarzająca - jako bezprzedmiotowe - postępowanie administracyjne w sprawie zgłoszonej przez skarżących organowi nadzoru budowlanego sprawy samowolnego przebudowania przez Państwa M. pomieszczenia werandy poprzez montaż wrót oraz luksferów. W tym miejscu należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie kontrolą Sądu objęta została decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...] r. obejmująca swym zakresem roboty budowlane polegające na wykonaniu luksferów oraz montaży wrót do pomieszczenia werandy. Natomiast poza kontrolą Sądu znalazły się roboty budowlane polegające na budowie ścianki działowej wewnątrz werandy oraz ściany przesłaniającej okna do pomieszczenia [...], albowiem zaskarżona decyzja nie obejmuje tych robót. Podstawą prawną wydania powyższej decyzji jest przepis art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, nakazujący organowi administracji publicznej umorzenie postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się lub okazało się bezprzedmiotowe. Przesłanka tego przepisu została przez organy obu instancji wykazana. Ponieważ sprawa nie mogła być załatwiona - jak oczekiwali tego skarżący - decyzją administracyjną nakazującą rozbiórkę luksferów oraz demontaż wrót do werandy. Z okoliczności sprawy wynika, iż roboty budowlane polegające na wykonaniu luksferów oraz demontażu wrót miały miejsce niewątpliwie przed rokiem [...]. Potwierdził to skarżący S. U. na rozprawie w dniu [...]r. W tej sytuacji przepis art. 48 obecnie obowiązującego prawa budowlanego, nie mający zastosowania do samowoli budowlanej popełnionej przed 1 stycznia 1995 r., co wynika z treści przepisu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 rM nie mógł być zastosowany w przedmiotowej sprawie. Do tych sytuacji mógłby mieć zastosowanie przepis art. 37 prawa budowlanego z 1974 r., w świetle którego nakaz rozbiórki mógł być wydany w przypadku, gdy obiekt budowlany lub jego część znajdująca się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod zabudowę innego rodzaju albo powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, ewentualnie organ mógł wydać decyzję 0 przymusowej rozbiórce z innych ważnych powodów. Jednakże przepis ten odnosił się wyłącznie do inwestycji, dla których wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Tymczasem roboty budowlane objęte zaskarżoną decyzją, jak słusznie wskazały organy obu instancji, nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, co wynika z przepisów rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 75, poz. 48 ze zm.). W niniejszej sprawie nie mógł też mieć zastosowanie przepis art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, ze względu na treść przepisu art. 103 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie (Istycznia 1995 r.), a nie zakończonych decyzją ostateczną. W sprawie tej żadne postępowanie przed 1 stycznia 1995 r. nie zostało wszczęte. W tej sytuacji postępowanie administracyjne w sprawie nakazania rozbiórki luksferów oraz demontażu wrót w pomieszczeniu werandy, okazało się bezprzedmiotowe wobec czego jego umorzenie odpowiada treści przepisu art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.