SA/Sz 2286/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-09-15
Skład orzekający: Henryk Dolecki, Maria Mysiak, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowieniowym, może merytorycznie oceniać zasadność orzeczonej rozbiórki, jeśli podstawa prawna decyzji wskazuje na brak podstaw do uchylenia decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowieniowym na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., nie powinien dokonywać merytorycznej oceny sprawy, jeśli nie stwierdził podstaw do uchylenia decyzji. W przypadku, gdy organ nie uchyla decyzji, a mimo to dokonuje oceny zasadności rozbiórki, narusza to przepisy postępowania administracyjnego. Sąd uchyla taką decyzję, uznając, że została wydana z naruszeniem przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego domku letniskowego. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, argumentując m.in. bezczynność organów i wydawanie decyzji po upływie wielu lat od zakończenia budowy. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania, jednak w uzasadnieniu dokonały merytorycznej oceny zasadności rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Maria Rosochacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 5 września 2004r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]. Nr [...] II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]decyzją z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 104, art. 145 § 1 pkt 4 i art, 151 § 1 w związku z art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku R. M. z dnia [...]r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...]r., nr [...] nakazującą R. M. wykonanie rozbiórki domku letniskowego wybudowanego samowolnie na działce nr [...] w [...]stanowiącej własność C. i J. S. oraz nakazującej doprowadzenie terenu do stanu pierwotnego przez zasypanie wykopu przeznaczonego pod budowę zbiornika ścieków, odmówił uchylenia w/w decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że w trakcie postępowania wyjaśniającego strona nie wniosła nowych dowodów, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie istoty sprawy. Przedmiotowy obiekt został wybudowany na terenie, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego [...]nie był w okresie budowy przeznaczony pod zabudowę letniskową, w związku z czym domek ten podlega przymusowej rozbiórce na mocy art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Organ przywołał również treść art. 146 § 2 k.p.a., zgodnie z którym, nie uchyla się decyzji jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogła zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Pismem z dnia [...]r. R. M. złożył od tej decyzji odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W ocenie odwołującego się decyzja z [...]r. została wydana wbrew orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z dnia 08 listopada 2001 r., sygn. akt SA/Sz 448/2000 w którym uznano nakaz rozbiórki obiektu za bezprzedmiotowy i niesłuszny.
W wyniku rozpatrzenia tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Podzielając w całości ustalenia Inspektora Nadzoru Budowlanego organ odwoławczy stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym brak było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...]r., nr [...].
R. M. wniósł na tą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie zarzucając jej niezgodność z obowiązującymi przepisami prawa. Zdaniem skarżącego, najistotniejsze jest to, że organy podejmują wszystkie decyzje w sprawie po upływie szeregu lat od zakończenia budowy. Budowa domku letniskowego została zakończona już latem [...] r., zaś pierwszą decyzję w sprawie podjęto dopiero [...]r., a więc [...] lat po wybudowaniu domku. Zatem wszystkie wydawane decyzje zostały podjęte wbrew obowiązującemu art. 49 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności organów administracji pod względem zgodności z prawem.
Ponadto, w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Taka sytuacja, powodująca konieczność wyjścia poza granice skargi z przyczyn w niej nie podniesionych, lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu, zaistniała w niniejszej sprawie.
Podstawa wniosku R. M. z dnia [...]r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...]r., nr [...], którą nakazano wykonanie rozbiórki domku letniskowego, oparta została na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym, wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Kierownik Urzędu Rejonowego w [...]wydając postanowienie z dnia [...]r., nr [...]o wznowieniu postępowania uznał, że R. M. w czasie wydania decyzji przebywał za granicą i tym samym bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu.
Odmowę uchylenia decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oparł na art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej odmawia uchylenia decyzji ostatecznej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a. Podstawą do wydania rozstrzygnięcia na wskazanym przepisie jest ustalenie, że nie występuje żadna z przesłanek wznowienia postępowania. W takim przypadku organ nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej.
Wracając na grunt niniejszej sprawy, pomimo przywołania w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie negując braku podstaw wznowienia postępowania, dokonał merytorycznej oceny sprawy stwierdzając zasadność orzeczonej rozbiórki i brak podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...]r. Tym samym należy stwierdzić, że przywołana podstawa prawna decyzji nie odpowiada treści zawartej w jej uzasadnieniu.
W tym miejscu należy podkreślić, że organ nie wyciągnął należytych wniosków z brzmienia art. 146 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Postępowaniem wznowieniowym objęta była decyzja wydana w [...] r.
Stosownie zaś do postanowień art 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej wydaje decyzję stwierdzającą wydanie decyzji z naruszeniem prawa wraz ze wskazaniem okoliczności z powodu których decyzji tej nie uchylił.
W związku z powyższym należało uznać, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, lit. c, art. 135, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło