SA/Sz 2292/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Asesor WSA Kayimierz Maczewski (spr.), Sedzia NSA Kazimiera Sobocińska, Protokolant Krzysztof Kapelczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2004r. sprawy ze skargi M. i J. P. przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w przedmiocie niewykonania orzeczenia Sądu p o s t a n a w i a: o d r z u c i ć skargę.- M. i J. P. we wniosku z dnia [...] r. skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie domagali się zastosowania w stosunku do Dyrektora Izby Skarbowej środków przewidzianych w art. 31 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm). Powołując się na art. 56 ustawy o NSA M. J. P. uzasadnili wniosek "notorycznym uchylaniem się organu podatkowego od zastosowania się do orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie" z 9 lipca 2003 r. (Sygn. akt: SA/Sz 2584/01). W wyroku tym wydanym po rozpoznaniu skargi M. J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny nakazał bowiem Izbie Skarbowej zwrot kosztów poniesionych przez Stronę, tj. kosztów opłaty sądowej w kwocie [...] zł. lecz pomimo dwukrotnego wzywania Dyrektora Izby Skarbowej /[...] r. i [...] r./ koszty te nie zostały Stronie zwrócone. W piśmie procesowym z [...] r., będącym odpowiedzią na wniosek skarżących Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że przepis art. 31 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, stanowiący podstawę do wymierzenia organowi administracyjnemu grzywny w razie niewykonania w całości lub części orzeczenia Sądu, jest nierozerwalnie związany z art. 17 tejże ustawy, według którego Sąd rozpoznaje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 16 ust. 1 pkt 1 - 4, tj. na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, oraz na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, przepis ten nie obejmuje zasądzanych przez sąd, w wydawanych przez siebie orzeczeniach, kosztów postępowania, a pogląd taki potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz komentarze prawnicze. Bezczynność, w rozumieniu art. 31 ustawy o NSA, należy zatem wiązać, zgodnie z art. 26 tej ustawy, tylko z sytuacjami skutkiem których Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności. Dodatkowo Dyrektor Izby Skarbowej, wyjaśnił, że zwrot wskazywanych przez skarżących kosztów zasądzonych wyrokiem z dnia 9 lipca 2003 r. nastąpił dopiero [...] r., ze względu na brak środków finansowych w Izbie Skarbowej na wypłatę "zwrotu kosztów sądowych". W chwili rozpatrywania wniosku skarżących sporna należność jest już uregulowana i nie istnieje więc przedmiot sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało w nich zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sady administracyjne - w przedmiotowej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawa o ustroju sądów administracyjnych. W myśl tego przepisu sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Orzeczenia sądów administracyjnych w części dotyczącej przedmiotu zaskarżenia podlegają wykonaniu na zasadach określonych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 154 § 1 tej ustawy - w przypadku niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności sąd na wniosek strony może wymierzyć temu organowi grzywnę. Zasada ta nie dotyczy jednak niewykonania orzeczenia w części dotyczącej zasądzenia kosztów sądowych. Niewykonanie orzeczenia w tej części nie oznacza bezczynności organu administracyjnego, o której mowa w art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem w sytuacji takiej nie istnieje konieczność podjęcia przez organ działań z zakresu administracji publicznej (np. wszczęcia postępowania administracyjnego, wydania aktu itp.) zastrzeżonych prawem do jego właściwości, lecz istnieje pomiędzy organem a osobą, na rzecz której orzeczono zwrot kosztów sądowych cywilnoprawny stosunek zobowiązaniowy, w którym organ jest dłużnikiem, a strona wierzycielem. Wykonywanie orzeczeń sądów administracyjnych w części dotyczącej zasądzonych na rzecz strony kosztów (w tym kosztów sądowych) odbywa się w drodze egzekucji sądowej, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, po stwierdzeniu przez sąd - w myśl art. 169 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jego prawomocności. Wyrok taki stanowi tytuł egzekucyjny w sądowym postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 781 § 2 k.p.c. tytułom egzekucyjnym pochodzącym od sądu administracyjnego klauzulę wykonalności nadaje sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika. Po nadaniu klauzuli wykonalności, wyrok sądu administracyjnego stanowi tytuł wykonawczy, podlegający (we wskazanej części) wykonaniu przez komornika sądowego. Należy zauważyć, że w podobny sposób wykonywane są wyroki wydane w drugiej instancji przez Naczelny Sąd Administracyjny w części dotyczącej zwrotu kosztów postępowania po rozpoznaniu skarg kasacyjnych. Również grzywny wymierzone organowi w postępowaniu przed sądem administracyjnym podlegają egzekucji sądowej, przy czym w takiej sytuacji nie nadaje się orzeczeniu klauzuli wykonalności (art. 228 tejże ustawy). Uwzględniając powyższe, należało stwierdzić, że dochodzenie zasądzonych na rzecz skarżącego kosztów jest w trybie wskazanym w skardze niedopuszczalne i dlatego Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.