SA/Sz 2351/02

WyrokWSA w Szczecinie2005-06-15

Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Barbara Gebel, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może wydać decyzję na niekorzyść strony odwołującej się bez wykazania rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego, naruszając zakaz reformationis in peius?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny. W przypadku naruszenia zakazu reformationis in peius bez wykazania takich przesłanek, decyzja organu odwoławczego jest nieważna.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A. J.-W. wykonanie określonych czynności związanych z doprowadzeniem robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym uzyskanie zgody L. W. na wykonane zmiany. L. W. złożył odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który uchylił obowiązek uzyskania zgody L. W., utrzymując pozostałą część decyzji w mocy. L. W. zaskarżył tę decyzję do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa i zmniejszenie wartości jego mieszkania.
Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant St. Sekr. Sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 5 czerwca 2005r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia[...] . Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego L. W. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 51 ust 1 pkt 2, art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych (tj. włączenia części korytarza do mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem oraz uzyskania pozwolenia na użytkowanie, decyzją z dnia [...] r., nr [...] nakazał A. J.-W. dostarczyć w terminie do [...] r. 1. inwentaryzacji wykonanych robót (szczególnie dokładnej w części sąsiadującej z wejściem do mieszkania L. W.), 2. opinii projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia, że wykonane zmiany są zgodne z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i nie mają wpływu na pogorszenie warunków użytkowania sąsiedniego mieszkania, 3. zgody L. W., jako strony, na wykonane zmiany, a w przypadku braku tej zgody - zgody zastępczej wydanej przez sąd powszechny. L. W. wniósł od tej decyzji odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wnosząc o jej uchylenie i zmianę, żądając przywrócenia korytarza na [...] piętrze przy ul[...] w [...] do stanu jaki istniał w dniu [...] r., tj. w dacie nabycia przez odwołującego się lokalu nr [...] przy ul. [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania, uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części opisanej jako pkt 3 i umorzył postępowanie w tym zakresie, pozostałą część decyzji utrzymując w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zarzuty podniesione w odwołaniu są bezpodstawne. W oparciu o akta sprawy organ ustalił, że Wspólnota Mieszkaniowa domu przy ul. [...] w [...] podjęła uchwałę w sprawie przydzielenie (zbycia) części korytarzy poszczególnym mieszkańcom domu. Mimo, że uchwała ta została podjęta już po wybudowaniu przedmiotowej ścianki, organ uznał, że A. J.-W. posiada Sygn. akt SA/Sz 2351/02 3 prawo do dysponowania nieruchomością do celów budowlanych. Z kopii aktu notarialnego załączonego do akt sprawy wynika, że odwołującemu przysługuje jedynie ograniczone prawo rzeczowe, w postaci spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...] w domu przy ul. [...] w [...] . Nie jest on więc członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej tego domu, gdyż członkiem tym jest spółdzielnia będąca właścicielem lokalu, w którym mieszka skarżący. Nie ma on więc prawa dysponowania korytarzem stanowiącym część wspólną. Nałożenie zatem obowiązku uzyskania zgody skarżącego na wykonane przez A. J.-W. roboty budowlane było nieuzasadnione. L. W. złożył na tą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Uzasadniając skargę wskazał, że zawarta przez Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej [...] " w dniu [...] r. umowa sprzedaży wraz z przydziałem na rzecz A. i J.-W. końcówki korytarza o łącznej powierzchni [...] m2 na warunkach spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu przy ul.[...] , jest nieważna od chwili jej zawarcia. Skarżący podkreślił, że A. J.-W. jest właścicielką lokalu mieszkalnego nr [...] stanowiącego odrębną własność, z którym to lokalem związany jest udział we współwłasności budynku z którego lokal ten został wydzielony oraz udział w użytkowaniu wieczystym działki gruntu na której znajduje się budynek. Oznacza to, że Zarząd Spółdzielni nie mógł zbyć tej części korytarza podlegającego co najwyżej uregulowaniom spółdzielczego prawa do lokalu. Nadto skarżący stwierdził, że A. J.-W. przegrodziła wspólny korytarz przy ul. [...] bez pozwolenia na budowę, bez zgłoszenia robót budowlanych w [...] r. Natomiast uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej pochodzi z [...]1 r. [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] L. W. zarzucił również, że organ ten nie tylko nie zmienił decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na jego korzyść, ale dodatkowo zmienił ją na niekorzyść uchylając decyzję w części dot. pkt 3, mimo, że tylko on złożył od tej decyzji odwołanie. Skarżący podniósł także, iż wykonane przez A. J.-W. roboty budowlane zmniejszyły wartość jego mieszkania. W piśmie z dnia Sygn. akt SA/Sz 2351/02 4 [...] . stanowiącym uzupełnienie skargi, powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 02 czerwca 1999 r., sygn. K. 34/98 (OTK ZU Nr 5/1999, poz. 34) zarzucił organowi II instancji jak i Zarządowi Spółdzielni, nierówne traktowanie i pomniejszanie jego prawa wynikającego z ograniczonego prawa rzeczowego - własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie. W pismach procesowych z dnia [...] r., [...] i [...] r. oraz z [...] r. skarżący podtrzymał w całości argumentację zawartą w złożonym odwołaniu i we wniesionej skardze. Wniósł równocześnie o zwrot kosztów postępowania. Swoje stanowisko w sprawie wyraziła również A. J.-W. w piśmie z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a żył, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję -w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia - poprzez jej uchylenia lub stwierdzenie jej nieważności. Ponadto, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności Sąd stwierdził, iż narusza ona jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zakaz reformationis in peius, zawarty w art. 139 k.p.a. Stosownie do postanowień art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakładając na A. J.-W. wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia zrealizowanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie, zobowiązał w/w w pkt 3 sentencji decyzji do uzyskania zgody L. W., jako strony, na wykonane zmiany. Odwołanie od tej decyzji złożył wyłącznie L. W. Tymczasem organ II instancji orzekł o uchyleniu wskazanego w pkt 3 obowiązku umarzając postępowanie w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymując decyzję w mocy. Tym samym możliwość uzyskania przez A. J.W. pozwolenia na użytkowanie zabudowanej części korytarza, któremu sprzeciwiał się odwołujący, została niewątpliwie ułatwiona poprzez wyłączenie koniecznej zgody L. W. Przytoczona treść orzeczeń organów I i II instancji wskazuje jednoznacznie na fakt, iż organ odwoławczy wydał orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej się. Jednocześnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nie wykazał przy tym, iż orzeczenie organu I instancji rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Organ odwoławczy mógł orzec na niekorzyść odwołującego się, jeżeli szczegółowo wskazałby, że w sprawie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 139 k.p.a. W zaskarżonej decyzji kwestii tej w ogóle nie poruszono. Naruszenie zakazu reformationis in peius stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na mocy art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło