SA/Sz 2351/03
WyrokWSA w Szczecinie2004-03-10
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Marzena Kowalewska, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada powiatu może utworzyć Powiatowy Zarząd Domów Pomocy Społecznej na podstawie ogólnej normy kompetencyjnej ustawy o samorządzie powiatowym, czy też wymaga to szczególnej podstawy prawnej w ustawie o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Rada powiatu nie może utworzyć Powiatowego Zarządu Domów Pomocy Społecznej na podstawie ogólnej normy kompetencyjnej ustawy o samorządzie powiatowym. Ustawa o pomocy społecznej, stanowiąca lex specialis, nie zawiera podstawy prawnej do utworzenia takiej jednostki organizacyjnej. Norma prawna zezwalająca na utworzenie nowej jednostki organizacyjnej musi jasno wynikać z przepisów prawa, a nie być wyinterpretowana z ogólnych przepisów.Stan faktyczny
Wojewoda wniósł skargę do sądu administracyjnego na uchwałę Rady Powiatu w sprawie utworzenia Powiatowego Zarządu Domów Pomocy Społecznej. Wojewoda argumentował, że brak jest szczególnej podstawy prawnej do utworzenia takiej jednostki, a ogólna norma z ustawy o samorządzie powiatowym nie jest wystarczająca. Rada Powiatu broniła uchwały, wskazując na celowość restrukturyzacji i racjonalizację kosztów, a także powołując się na ogólne obowiązki powiatu w zakresie organizowania usług w domach pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości i orzekł, że uchwała nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Grzegorz Jankowski /spr/ Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant: Beata Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2004r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Powiatu [...] z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie utworzenia Powiatowego Zarządu Domów Pomocy Społecznej I. s t w i e r d z a nieważność zaskarżonej uchwały, II. orzeka, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana.
Wojewoda [...] i skierował [...] r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na uchwałę nr [...] Rady Powiatu w [...] z [...] . w sprawie utworzenia Powiatowego Zarządu Domów Pomocy Społecznej i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
Podstawą prawną kwestionowanej uchwały był art. 6 ust.1 ustawy z 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym /-Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 ze zm./, zgodnie z którym w celu wykonywania zadań powiat może tworzyć jednostki organizacyjne i zawierać umowy z innymi podmiotami.
W § 1 uchwały z[...] . Rada postanowiła o utworzeniu Powiatowego Zarządu Domów Pomocy Społecznej, stanowiącego jednostkę organizacyjną Powiatu, któremu podlegać mają Dom Pomocy Społecznej w [...] oraz Dom Pomocy Społecznej w[...] , będące również jednostkami organizacyjnymi Powiatu.
Jednocześnie z treści uchwały /§ 3/ wynika, że obydwa domy pomocy społecznej pozostają nadal odrębnymi jednostkami organizacyjnymi Powiatu i prowadzą gospodarkę finansową na dotychczasowych zasadach.
Wojewoda podnosi, że wskazany przez Radę przepis ustawy o samorządzie powiatowym stanowi jedynie ogólną normę kompetencyjną, w oparciu o którą powiat może tworzyć jednostki organizacyjne.
Zdaniem skarżącego możliwość utworzenia i funkcjonowania konkretnej jednostki organizacyjnej wynikać musi ze szczególnego przepisu ustawy, a na gruncie obowiązującego prawa brak jest podstawy do utworzenia przez Radę jednostki organizacyjnej w postaci powiatowego zarządu domów pomocy społecznej.
Usytuowanie Domów Pomocy Społecznej w podległości do Powiatowego Zarządu Domów pozostaje w sprzeczności z podporządkowaniem Domów Pomocy Społecznej, jako jednostek organizacyjnych Powiatu wynikających z ustawy o samorządzie powiatowym jak i ustawy o pomocy społecznej.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Powiatu [...] radca prawny wniósł o oddalenie skargi.
Zdaniem pełnomocnika Rada Powiatu [...] przywołała właściwą podstawę prawną w przedmiotowej uchwale.
Celem restrukturyzacji jest podniesienie na jak najwyższy poziom usług opiekuńczych bezpośrednio skierowanych do mieszkańców domów pomocy społecznej, a także racjonalizacja gospodarowania środkami finansowymi przeznaczonymi na prowadzenie domów.
Ponadto w odpowiedzi na skargę pełnomocnik przytacza argumenty celowościowe związane z podjęciem uchwały w tym m.in. racjonalizację zatrudnienia i zmniejszenia kosztów.
Wymieniony w art. 2a ust.1 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej katalog jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, zdaniem powiatu nie jest zamknięty, gdyż według art. 10a pkt 1 ustawy do obowiązków powiatu należy między innymi organizowanie usług w domach pomocy społecznej.
Powiat uważa, że według terminu organizowanie należy rozumieć każde działanie powiatu, włącznie do utworzenia nowej jednostki organizacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej uchwały prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wykazała , że skarga jest zasadna.
Właściwość Sądu ustalono na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
W ocenie Sądu trafne są argumenty Wojewody Zachodniopomorskiego, iż brak jest w przepisach prawa materialnego podstawy prawnej do utworzenia Powiatowego Zarządu Domów Pomocy Społecznej w [...] Przywołany w podstawie prawnej uchwały z [...] r. przepis art. 6 ust.1 ustawy z 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym stanowi jedynie ogólną normę kompetencyjną.
Przepisy ustawy z 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm./ nie zawierają zdaniem Sądu podstawy prawnej do utworzenia przez radę powiatu jednostki organizacyjnej w postaci powiatowego zarządu domów pomocy społecznej.
W myśl art. 47a ust.5c nadzór nad jednostkami realizującymi zadania z zakresu pomocy społecznej należy do starosty, który realizuje to zadanie przy pomocy powiatowego centrum pomocy rodzinie.
Sąd podziela pogląd skarżącego, że przepisy ustawy o pomocy społecznej stanowią lex specialis w stosunku do ustawy o samorządzie powiatowym w zakresie zasad organizacji pomocy społecznej.
Zadania powiatu z zakresu pomocy społecznej wykonywane są przez powiatowe centra pomocy rodzinie - samodzielne jednostki organizacyjno-budżetowe, podporządkowane bezpośrednio zarządowi powiatu wchodzące w skład powiatowej administracji zespolonej.
W ocenie Sądu nie jest zasadny pogląd pełnomocnika Powiatu wskazujący jako odstawę do utworzenia wspomnianego zarządu Domów Opieki Społecznej art. 10a ust.1 ustawy o pomocy społecznej.
Jak wynika bowiem z treści tego przepisu odnosi się on do organizowania i prowadzenia usług o określonym standardzie w domu pomocy społecznej.
Podstawy prawnej do utworzenia nowej jednostki organizacyjnej nie można, zdaniem Sądu, wyinterpretować z treści przepisu lecz norma ta musi jasno wynikać z przepisów obowiązującego prawa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości oraz na podstawie art. 152 tej ustawy orzekł, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło