SA/Sz 236/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-01-26
Skład orzekający: Sędzia NSA A. Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, wydana na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, powinna zostać uchylona?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, oparta na przepisie (art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach) uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP, narusza prawo w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, sąd uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
K. K. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich jako wdowa po kombatancie. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dwukrotnie wydał decyzje umarzające postępowanie, uznając, że wniosek został złożony po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Skarżąca podniosła zarzut niesprawiedliwości i krzywdy wynikającej z nowelizacji ustawy. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po tym, jak Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z Konstytucją RP.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Windak (spr.), Sędziowie NSA, Protokolant, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2004r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]., nr [...], zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, IIl zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej K. K. kwotę [...]złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
K. K. w dniu [...]r. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich przysługujących jej jako wdowie po kombatancie B. K.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego stwierdził, że K. K. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po terminie.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4, mogą być kierowane, w trybie o którym mowa w ust. 1, do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Termin powyższy jest terminem prawa materialnego do którego nie stosuje się instytucji przywracania terminu. Uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. K. zażądała przyznania jej uprawnień kombatanckich po zmarłym mężu, a decyzję uznała jako niesprawiedliwą i krzywdzącą
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach ... (Dz. U, z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]r. Organ orzekający uznał, że w obowiązującym stanie prawnym nie ma możliwości przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie uprawnień wdowie po kombatancie.
Powyższą decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. K. W jej uzasadnieniu podniosła, że nowelizacja ustawy przez posłów w dniu [...]r. uczyniła prawo niesprawiedliwym skutkiem czego podzielono ludzi jednakowo represjonowanych na tych co korzystają z uprawnień kombatanckich i na tych których tego prawa pozbawiono.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosło oddalenie skargi.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Na podstawie art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Sprawy rozpoznawane są na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Art. 120 w/w ustawy określa, że w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przyczyną umorzenia postępowania administracyjnego, wszczętego na wniosek K. K.
o przyznanie uprawnień kombatanckich było złożenie przez stronę wniosku po upływie terminu przewidzianego w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.).
Z uwagi na wskazane w zaskarżonej decyzji przesłanki umorzenia postępowania należało w rozpatrywanej sprawie wyjść poza granice skargi, ponieważ Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt SK 4/02 (Dz. U. Nr 72, poz. 658) orzekł, że art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zaistniała podstawa do żądania wznowienia postępowania, gdyż Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją na podstawie którego została wydana decyzja.
W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec zaistnienia przesłanki określonej w tym przepisie, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji wydanej w I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło