SA/Sz 2368/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant: Beata Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję personalną Z. Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby o d d a I a skargę. Komendant Powiatowy Straży Pożarnej w [...] decyzją z dnia[...] .,Nr[...] , na podstawie art. 43 ust.2 pkt 2, art. 32 ust.1 pkt 3 i ust2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. Nr 88, poz. 400/zwolnił J. B. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej i na podstawie art. 108 § 1 kpa nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Przesłanką zwolnienia J. B. była nieprzydatność do służby, stwierdzona w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej. W odwołaniu od decyzji J. B. wniósł o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem art. 24, 25, 127 i 111 kpa. Zarzucił też, że odwołanie od okresowej opinii zostało wydane z naruszeniem prawa. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w[...] , decyzją personalną Nr [...] z dnia[...] ., po rozpatrzeniu odwołania J. B., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że konsekwencją wydania negatywnej opinii służbowej, jest stosownie do przepisu art. 43 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej - zwolnienie strażaka ze służby. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. B. wniósł 0 uchylenie powyższej decyzji ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności. J. B. w uzasadnieniu skargi podkreślił, że opinia służbowa wydana przez Komendanta PSP w [...] oparta została o fałszywe dowody i niezgodnie z prawem, a przede wszystkim wynikała z konfliktów pomiędzy skarżącym a komendantem. Wskazał też, że składał wnioski o wyłączenie Komendanta PSP w [...] od prowadzenia Jego spraw. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia[...] . w sprawie SA/Sz[...] , po rozpatrzeniu skargi J. B., uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy potwierdzając prawidłowość decyzji organu I instancji nie przytoczył wszystkich zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu i nie ustosunkował się do nich, a w szczególności pominął zarzut o wydaniu decyzji przez organ I instancji z naruszeniem art. 24 i art. 25 kpa. Ponownie rozpatrując sprawę [...] i Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] decyzją personalną Nr[...] , z dnia[...] ., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 43 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. Nr 88, poz. 400 ze zm./ - 3 Sygn. akt SA/Sz 2368/02 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o zwolnieniu J.B. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podniósł, że J. B. od[...] . pełnił służbę przygotowawczą w tym od[...] . w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w[...] . Okres trzyletniej służby przygotowawczej jest okresem pozwalającym stwierdzić czy dany strażak jest przydatny do służby w jednostkach Państwowej Straży Pożarnej. W dniu [...] r. Komendant Powiatowej Straży Pożarnej w [...] dokonał okresowej oceny pracy J. B. i w wydanej opinii stwierdził nieprzydatność opiniowanego do służby. Na skutek odwołania J.B. [...] Wojewódzki Komendant Straży Pożarnej w [...] decyzją personalną Nr [...] z dnia [...] r., uchylił opinię w części i w tym zakresie wydał inną opinię, lecz mimo dokonanych zmian wydał negatywną opinię o przydatności do służby. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 43 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. Nr 88, poz. 400 ze zm./ strażaka zwalnia się ze służby w przypadku nieprzydatności do służby stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej. Oznacza to, że na organie I instancji spoczywał ustawowy obowiązek wydania decyzji o zwolnieniu J.B. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej. W dniu [...] r. J. B. wniósł do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej o zmianę lub uchylenie w trybie nadzoru okresowej opinii. Decyzją z dnia[...] . Nr[...] , organ nadzoru odmówił zmiany lub uchylenia spornej opinii okresowej. Organ odwoławczy podniósł też, że J. B.I w toku postępowania wniósł o wyłączenie Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] od udziału w postępowaniu w przedmiocie zwolnienia ze służby. [...] i Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] postanowieniem z dnia[...] . WK [...] odmówił wyłączenie Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] od udziału w postępowaniu w sprawie zwolnienia J. B. ze służby. Organ ten uznał, że okoliczności podnoszone przez stronę nie stanowiły podstawy zarówno do obligatoryjnego jak i fakultatywnego wyłączenia pracownika, gdyż nie zostały uprawdopodobnione okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do bezstronności Komendanta Powiatowego PSP w [...] W toku postępowania odwoławczego J. w B.I w dniu[...] . złożył wniosek o wyłączenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji Straży Pożarnej od udziału w postępowaniach w Jego sprawie. Komendant Główny 4 Sygn. akt SA/Sz 2368/02 Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] r., [...] odmówił uwzględnienia powyższego wniosku strony. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji jest niezasadne, gdyż zwolnienie to jest konsekwencją wydania negatywnej opinii stwierdzającej nieprzydatność do służby. Odnosząc się do wniosku strony o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji, organ orzekający uznał, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na szczególny charakter tej służby oraz szczególne zadania wykonywane przez Państwową Straż Pożarną tj. dotyczące ochrony życia i zdrowia ludzi, organizowania i prowadzenia akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych. Za niezasadny uznano też wniosek skarżącego o uzupełnienie decyzji personalnej Nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] r. w sprawie opinii służbowej, co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Decyzja personalna w sprawie opinii służbowej nie jest decyzją w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 3 pkt 2 kpa, przepisów tej ustawy nie stosuje się w sprawach podległości służbowej pracowników organów i jednostek administracji państwowej, Zagadnienia okresowego opiniowania strażaków Państwowej Straży Pożarnej reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 czerwca 1997r. w sprawie szczegółowych zasad opiniowania strażaków Państwowej Straży Pożarnej oraz trybu wnoszenia i rozpatrywania odwołań od opinii służbowych /Dz.U. Nr 63, poz.402 ze zm./. Z § 6 tego rozporządzenia wynika, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio w zakresie odwołań od opinii wniesionych po terminie. Powyższe stanowisko podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia[...] . w sprawie SA/Sz [...] o odrzuceniu skargi J. B. na decyzję personalną Nr [...] z dnia[...] . w przedmiocie okresowej opinii służbowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości przez stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenie innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub niezgodności z prawem. W bardzo obszernym i szczegółowym uzasadnieniu skargi /uzupełnionej pismami: z dnia[...] . wraz z licznymi załącznikami oraz z dnia [...] r. wraz z załącznikami/ skarżący opisał przebieg służby w jednostkach PSP w [...] i[...] . Opisał też dokładnie działania i czynności Komendanta PSP w[...] , które zdaniem 5 Sygn. akt SA/Sz 2368/02 skarżącego Komendant podejmował niezgodnie z prawem, a za ich ujawnienie i zgłoszenie organom ścigania, Komendant ten wydał negatywną opinię służbową. W dalszej części skargi skarżący przedstawił zarzuty odnoszące się do opinii służbowej, negując jej ustalenia i wnioski końcowe, jako wydanej w oparciu o fałszywe dowody i pomówienia. Skarżący podniósł, że Komendant PSP w [...] nie powinien orzekać w Jego sprawach, bowiem w ocenie skarżącego wyłączną przyczyną zwolnienia skarżącego ze służby był konflikt z Komendantem. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosowne do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego skarga nie mogła zostać uwzględniona. Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej /tekst jedn. Dz.U. Nr 147, poz. 1230 ze zm./ w art. 43 zawiera uregulowania prawne dotyczące zwolnienia strażaka ze służby. Zgodnie z art. 43 pkt 2 tej ustawy, strażaka zwalnia się ze służby w przypadku nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej. Zwolnienie ze służby w tym trybie ma charakter obligatoryjny, gdyż ustawodawca użył w tym przepisie "zwalnia się", a więc kwestia zwolnienia ze służby nie została pozostawiona swobodnemu uznaniu organu administracyjnego. Ponadto treść powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje na obligatoryjny charakter decyzji o zwolnieniu ze służby, kiedy zostanie stwierdzona w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej we właściwym trybie przewidzianym przepisami 6 Sygn. akt SA/Sz 2368/02 wykonawczymi, wydanymi na podstawie art. 36a ust.4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej - nieprzydatność do służby. W stosunku do skarżącego została wydana przez Komendanta Powiatowego Straży Pożarnej w [...] opinia, z którą skarżący zapoznał się w dniu[...] . o Jego nieprzydatności do służby w okresie służby przygotowawczej. Opinia pomimo częściowego jej uchylenia i zmiany - została podtrzymana decyzją personalną Nr [...] z dnia [...] r. przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] Sąd kontrolując decyzję w przedmiocie zwolnienia strażaka ze służby bada, czy opinia będąca podstawą zwolnienia /art. 43 ust.2 pkt 2 ustawy/ została wydana z zachowaniem trybu przewidzianego w art. 36a ust.4 cyt. ustawy , to jest czy została wydana zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 czerwca 1997r. w sprawie szczegółowych zasad okresowego opiniowania strażaków Państwowej Straży Pożarnej oraz trybu wnoszenia i rozpatrywania odwołań od opinii służbowych /Dz.U. Nr 63, poz, 402 ze zm./. Kontroli Sądu nie podlega natomiast treść opinii, a tym samym ocena służby wyrażona we wnioskach końcowych opinii. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika, że po wniesieniu odwołania przez skarżącego od opinii służbowej wydanej przez organ I instancji , organ odwoławczy stosownie do § 7 ust. 2 powyższego rozporządzenia decyzją Nr [...] z dnia [...] r. powołał Komisję w celu wyrażenia opinii co do zasadności odwołania. O powołaniu komisji zawiadomiono Związek Zawodowy Strażaków [...] " /ust.3 § 1I. Komisja stosownie do ust.4 § 7 rozporządzenia sporządziła ze swoich czynności protokół wraz z wnioskami w sprawie wskazując m.in. że sporna opinia nie jest obiektywna, ukazuje tylko niepowodzenia, słabe strony, pomija natomiast osiągnięcia i postępy. Komisja wnioskowała uchylenie zaskarżonej opinii w całości i ponowne wydanie opinii. [...] Komendant Wojewódzki Straży Pożarnej decyzją personalną Nr [...] z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną opinię w części i w tym zakresie wydał nową opinię, lecz pomimo dokonanych zmian uznał, że skarżący nie jest przydatny do służby. Zgodnie z § 7 ust.7 cyt. rozporządzenia, opinia wydana w trybie odwoławczym jest ostateczna. Opinia służbowa jest aktem administracyjnym o charakterze wewnętrznym i nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Opinia służbowa może zostać zmieniona lub uchylona w trybie nadzoru przez Komendanta Głównego Straży Pożarnej /§ 8 ust.1 cyt. rozporządzenia/. . 7 Sygn. akt SA/Sz 2368/02 Skarżący zwrócił się do powyższego organu o zmianę lub uchylenie opinii służbowej Komendant Główny Staży Pożarnej decyzją z dnia[...] . odmówił wnioskowi skarżącego. W tych okolicznościach uznać należy, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały naruszone przepisy dotyczące okresowego opiniowania strażaka oraz trybu wnoszenia i rozpatrywania odwołań od opinii służbowych. Dlatego też nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty skarżącego i okoliczności podnoszone w skardze dotyczące treści opinii służbowej i jej wniosków końcowych, które w istocie rzeczy sprowadzają się do wykazania przez skarżącego, że brak było jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia o nieprzydatności skarżącego do służby. Skoro zatem skarżący nie otrzymał pozytywnej opinii o przydatności do służby w Państwowej Straży Pożarnej, stosownie do treści art. 43 ust.2 pkt 2 cyt. ustawy, zwolnienie ze służby w takim przypadku jest obligatoryjne. Dlatego brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Podnieść też należy, że organ odwoławczy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2002r. w sprawie SA/Sz 967/2001, ustosunkował się do wszystkich zarzutów skarżącego i uzasadnienie decyzji odpowiada w pełni wymogom art. 107 § 3 kpa. Organ odwoławczy zasadnie też uznał, że skarżący w toku postępowania składał wniosek o wyłączenie od udziału w postępowaniu Komendanta Powiatowego Straży Pożarnej w [...] Wniosek ten został rozpatrzony przez [...] Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w [...] postanowieniem z dnia[...] . Sąd podziela stanowisko zawarte w tym postanowieniu, że nie wystąpiły obligatoryjne przesłanki wymienione w art. 24 § 1 kpa ani też przesłanka fakultatywna wymieniona w art. 24 § 3 kpa, uzasadniające uwzględnienie wniosku. W istocie rzeczy subiektywne przekonanie skarżącego, co do bezstronności Komendanta PSP w [...] nie może stanowić podstawy do wyłączenia od udziału w postępowaniu w przedmiocie zwolnienia ze służby po zakończeniu postępowania w zakresie opinii służbowej. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ skargę jako nieuzasadnioną oddalił.