SA/Sz 237/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-02-19
Skład orzekający: S. Kłosowski, B. Gebel, K. Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zapis planu zagospodarowania przestrzennego "teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej do dalszego użytkowania" wyklucza możliwość lokalizacji usług nieuciążliwych, takich jak pawilon handlowy, na tym terenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zapis planu "teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej do dalszego użytkowania" nie wyklucza możliwości lokalizacji usług nieuciążliwych, w tym pawilonu handlowego. Błędna jest wykładnia organów administracji, która zawęża dopuszczalność usług jedynie do tych służących funkcjonowaniu zabudowy mieszkaniowej lub interpretuje zakaz nowej zabudowy w sposób rozszerzający. Brak wyraźnego zakazu w planie oraz dopuszczenie usług nieuciążliwych pozwala na wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla takiej inwestycji.Stan faktyczny
Wójt Gminy odmówił ustalenia warunków zabudowy dla pawilonu handlowego, uznając, że teren przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną "do dalszego użytkowania" i nie dopuszcza takiej inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji. Skarżący E. i L. H. podtrzymali w skardze do WSA argumentację, że plan dopuszcza usługi nieuciążliwe i że projektowany pawilon jest taką usługą.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA S. Kłosowski (spr.), Sędziowie NSA B. Gebel, K. Grzegorczyk-Meder, Protokolant Beata Majewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2004 r. sprawy ze skargi E. i L. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...]r., Nr [...], II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących kwotę [...] zł /[...] złotych/ tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Decyzją z dnia [...]r. znak [...] wydaną na podstawie art. 104 i 127 kpa, art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 89, poz. 415 z późn.zm./ oraz planu zagospodarowania przestrzennego m. [...] zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...]r., ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], z [...] roku z póżniejszymi zmianami oraz Uchwałą Rady Gminy w [...] Nr [...] z dnia [...]r. Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...] z dnia [...] roku, Wójt Gminy [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy pawilonu handlowego (punkt [...]), na okres trzech lat, przy ulicy [...], w [...], o co wystąpili E. i L. małż. H.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż zgodnie z w/w miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, teren objęty wnioskiem, znajduje się w przestrzeni oznaczonej w ustaleniach szczegółowych symbolem [...]: jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej do dalszego użytkowania.
W punkcie [...]. w/w planu, w ustaleniach ogólnych istnieje zapis, iż zostały wyznaczone tereny usług handlu, gastronomii i rzemiosła nieuciążliwego (oznaczone w planie symbolem [...]), gdzie podstawową koncentrację usług przewiduje się w rejonie [...] ulicy [...], natomiast w [...] w rejonie [...]. Niezależnie od tego wyznacza się zespoły usługowe na os. [...] w rejonie [...], a ponadto szereg mniejszych zespołów w różnych rejonach miejscowości.
W strefach zabudowy mieszkaniowej dopuszcza się sytuowanie usług nieuciążliwych, jako funkcję uzupełniającą podstawową zabudowę mieszkaniową, ale tylko do prawidłowego funkcjonowania tej zabudowy jednorodzinnej, np. usługi [...] nie objęte kategoryzacją, czyli [...].
W aktualizacji planu z roku [...], który jest integralną częścią planu z [...] roku, ustalenia realizacyjne ogólne zawierają zapis w punkcie [...] : na wyznaczonych działkach usług nieuciążliwych o ściśle określonej funkcji, dopuszcza się zmianę funkcji na inną nieuciążliwą usługę.
Usługi nieuciążliwe mają w planie ściśle określone zapisy – funkcji w planie i odpowiednie oznaczenia symboli na rysunku planu np. [...] itp. lub funkcje różne np. : [...] itp.
W odwołaniu od powyższej decyzji E. i L. H. podnieśli, iż obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego [...] dopuszcza na tym terenie lokalizację usług nieuciążliwych jako funkcję uzupełniającą podstawową zabudowę mieszkalną. Projektowana inwestycja – [...], działający tylko w sezonie [...] jest inwestycją nieuciążliwą, służącą do prawidłowego funkcjonowania zabudowy mieszkaniowej, a zatem jest zgodna z planem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. znak [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 40 ustawy z 7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, podzielając w całości jego stanowisko że realizacja przedmiotowej inwestycji jest sprzeczna z gminnym przepisem planistycznym jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, gdyż plan ten wyznacza obszary dla realizacji obiektów związanych z handlem. Wprawdzie w orzecznictwie przyjęto, że kioski handlowe o profilu [...] stanowią infrastrukturę osiedla mieszkaniowego i ze swej natury obsługują okolicznych mieszkańców oraz nieuciążliwe dla otoczenia, jednakże w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma zapis planu mówiący o tym, że obszar [...] przeznaczony jest na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną do dalszego użytkowania bez żadnych bliższych sprecyzowań. Za taki należy interpretować dosłownie, co prowadzi do wniosku, iż na przedmiotowym obszarze wyklucza się wprowadzenie nowej zabudowy, nawet obiektów usługowo- handlowych. Podniesiony przez odwołujących się zarzut, że planowany pawilon handlowy służyć ma prawidłowemu funkcjonowaniu istniejącej tam zabudowy mieszkaniowej nie może być uwzględniony, jak bowiem sami przyznają, zamierzają w nim prowadzić działalność handlową w sezonie [...], a zatem nie będzie on służył głównej funkcji w planie,lecz nastawiony jest na obsługę osób przebywających w m. [...] czasowo, w okresie [...].
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie narusza obowiązujących przepisów.
Powyższą decyzję ostateczną E. i L. H. zaskarżyli skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. W skardze podtrzymali zarzuty zawarte w odwołaniu. Zdaniem skarżących zapis w planie: "do dalszego użytkowania" nie może być interpretowany jako wykluczenie wprowadzenia nowej zabudowy.
Ponadto projektowany pawilon [...] z całą pewnością służył będzie mieszkańcom jak i gościom przyjezdnym, podobnie jak inne placówki handlowe. Interpretacja SKO, że będzie służył tylko osobom przebywającym czasowo w okresie [...] jest niesłuszna. Biorąc powyższe pod uwagę, skarżący uważają, że mają prawo do uzyskania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy pawilonu handlowego na własnej działce.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 w zw. z art. 87 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271) sprawy w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne - na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 – dalej skrótowo wskazana jako p.p.s.a).
Skargę uznać należy za zasadną.
Nie można się zgodzić z zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji wykładnią tekstu obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, iż zapis "teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej do dalszego użytkowania" wyklucza możliwość jakiejkolwiek dodatkowej zabudowy, zwłaszcza w kontekście zapisu części ogólnej planu, dopuszczających w rejonach zabudowy mieszkaniowej sytuowanie usług nieuciążliwych. Przepisy planu nie określają bliżej charakteru tych usług, a wobec czego stanowisko, iż wykluczają one jakąkolwiek dodatkową zabudowę nawet obiektów usługowo – handlowych, nie znajduje podstaw w tekście planu i stanowi nieuprawnioną i nietrafną jego wykładnię.
Brak jest też podstawy do twierdzenia, iż taki zapis planu dopuszcza jedynie usługi służące prawidłowemu funkcjonowaniu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej [...].
Plan zagospodarowania przestrzennego ogranicza podmiotowe prawo własności, a więc jedno z podstawowych praw obywatelskich, chronionych konstytucyjnie. Niedopuszczalna jest rozszerzająca lub zawężająca interpretacja tekstu planu, ograniczająca właściciela w zagospodarowaniu swej nieruchomości w zakresie szerszym niż wynika to wprost z treści planu i obowiązujących przepisów prawa.
Jeśli w planie zagospodarowania przestrzennego danego obszaru planistycznego brak jest zapisu zakazującego dodatkowej zabudowy, a równocześnie dopuszcza się usytuowanie usług nieuciążliwych, przyjąć należy, iż dodatkowa zabudowa obiektami budowlanymi o przyznaczeniu na usługi nieuciążliwe nie narusza postanowień planu. W żadnym wypadku nie stoją temu na przeszkodzie zapisy dotyczące wyznaczenia w mieście obszarów dla realizacji obiektów związanych z handlem. Zapisy dotyczące innych obszarów nie mogą być przywołane dla interpretacji zapisów dotyczących danego obszaru planistycznego, jeśli wprost się do nich nie odwołują i nie odnoszą. Również koncentracja określonych usług w danym rejonie nie wyklucza sama przez się możliwości ich sytuowania poza tym rejonem, jeżli nie wynika to z jednoznacznych postanowień planu.
Zakaz jakiejkolwiek dodatkowej zabudowy na danym obszarze powinien być wyrażony wprost. Brak takiego zakazu w planie i dopuszczalność realizacji usług nieuciążliwych nie mogą powodować odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji służącej realizacji o takim charakterze tj. nieuciążliwych dla otoczenia.
Biorąc powyższe pod uwagę, uznać należało, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa miejscowego, jakim jest plan zagospodarowania przestrzennego m. [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z późn.zm. na skutek błędnej wykładni jego przepisów.
W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Ze względu na charakter zaskarżonej decyzji, która nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji – Sąd nie orzekł o jej wykonalności na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 2 ustawy – przepisy wprowadzające.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło