SA/Sz 2407/03

WyrokWSA w Szczecinie2005-04-27

Skład orzekający: Henryk Dolecki, Barbara Gebel, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy schorzenia gardła i krtani u nauczycielki, które nie znajdują się w wykazie chorób zawodowych, mogą zostać uznane za chorobę zawodową, mimo narażenia na nadmierny wysiłek głosowy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Mimo narażenia na nadmierny wysiłek głosowy, zdiagnozowane u skarżącej schorzenia gardła i krtani nie znajdują się w wykazie chorób zawodowych, co zgodnie z przepisami wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Procedura diagnostyczna została przeprowadzona prawidłowo, a zastosowane metody badawcze są rzetelne.
Stan faktyczny
Skarżąca, nauczycielka języka polskiego, domagała się stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu. Po przeprowadzeniu badań lekarskich przez różne instytucje, stwierdzono u niej schorzenia gardła i krtani, jednakże nie zostały one ujęte w wykazie chorób zawodowych. Organy administracji dwukrotnie wydały decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Po uchyleniu przez NSA pierwszej decyzji i nakazaniu uzupełnienia postępowania, ponowne badania również nie wykazały choroby zawodowej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość postępowań i diagnoz.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki/spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej o d d a l a skargę Na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 kpa oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115), Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie po rozpatrzeniu odwołania D. L. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] . nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zainteresowana została zbadana w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] w celu ustalenia, czy występuje u niej choroba zawodowa. W dniu[...] .otrzymała orzeczenie lekarskie zawierające rozpoznanie: [...] We wnioskach stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, ponieważ stwierdzone schorzenia nie znajdują się w wykazie chorób zawodowych i należy łączyć je z chorobą podstawową [...] i przebytą[..] . Zmiany stwierdzone w krtani są niewielkie i nie należy łączyć ich z wykonywanym zawodem nauczyciela. D. L. wniosła o ponowne przebadanie, które zostało przeprowadzenie w Samodzielnej Pracowni Otolaryngologii i Audiologii Zawodowej Instytutu Medycyny Pracy w [...] w dniu [...] r. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. stwierdzono przewlekły zanikowy [...] . Stwierdzono też, że zmiany te nie wykazują klinicznych cech choroby zawodowej. W związku z tym Inspektor Sanitarny w [...] w dniu[...] . wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W dokumentacji zebranej przez Miejskiego Inspektora Sanitarnego w [...] znajduje również, zaświadczenie z badania videolaryngostroboskopowego i foniatrycznego z dnia[...] . w którym stwierdzono wejście do krtani wolne, krtań wielkości prawidłowej, proporcjonalnej do płci i wieku, fałdy głosowe ustawione na jednakowym poziomie. Stwierdzono obustronny miernie nasilony [...] fałdów głosowych oraz podczas fonacji całkowity brak zwarcia fonacyjnego - szczelina podczas fonacji 2 mm. Drgania fonacyjne niejednakowe i niejednoczasowe o zwiększonej amplitudzie. Częstotliwość fałdów głosowych oscyluje od 200-220 Hz obniżona). Czas fonacji samogłoski (A) od 3-5 sekund. Natężenie mowy głośnej obniżone c. 15 dB. W diagnozie rozpoznano oedema plice vocalis gradus minoris, dysphonia. W zaświadczeniu lekarskim z badania foniatrycznego i videolaryngostroboskopowego z dnia[...] . stwierdzono, iż D. L. z zawodu nauczycielka od lat wykładowca języka polskiego, zgłasza zaburzenia emisji głosu - chrypkę, zanikanie głosu oraz częste stany zapalne gardła przebieg bezgorączkowy). W wywiadzie ponadto stwierdzono [...] (bronchitis spastica) myocarditis [...] , [...] - stan stabilny. Leczona estradermem oraz orgametrilem i 1 raz w miesiącu diprophosem. Stwierdzono wejście do [...] i wieku, [...] ustawione na jednakowym poziomie, nieznaczny obrzęk błony śluzowej fałdów głosowych w środkowych i dolnych partiach fałdów głosowych; zwarcie fonacyjne pełne jedynie w rzucie powyższego obrzęki. Częstotliwość drgań fałdów głosowych c. [...] Hz, czas fonacji skrócony do [...] sekund, zmniejszone też jest natężenie mowy głośnej c. [...] dB natężenie mowy głośnej c.45-60 dB. Rozpoznano [...] D. L. odwołała się od decyzji Miejskiego Inspektora Sanitarnego domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy oraz zakwestionowała treść orzeczenia lekarskiego wystawionego przez Instytut Medycyny Pracy w[...] . Podniosła również, że wizyty u lekarzy [...] , sugerują, iż jej choroba jest spowodowana nadmiernym wysiłkiem głosowym wynikającym z wykonywanego zawodu. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Miejskiego Inspektora Sanitarnego w [...] ustalając że zainteresowana zatrudniona była w Szkole [...] Nr [...] w [...] w latach[...] , a od [...] do [...] r. w Technikum Kolejowym. W szkołach tych pracowała na stanowisku nauczyciela i uczyła języka polskiego. Ponadto w Technikum Kolejowym prowadziła Koło Młodych Miłośników Teatru. W Szkole [...] , uczyła języka polskiego w klasach V-VII metodą wykładów i ćwiczeń, a w Technikum Kolejowym metodami wykładów i dyskusji. Ponadto ustalono, że niewątpliwie D. L. była narażona na nadmierny wysiłek głosowy podczas wykonywania zawodu nauczyciela. Od tej decyzji zainteresowana złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w [...] podnosząc, że w maju [...] . złożyła dokumentację do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] o uznanie jej schorzenia za chorobę zawodową. Pracowała wówczas jako nauczycielka języka polskiego, często korzystała ze zwolnień lekarskich, dwukrotnie przebywała na urlopach dla poratowania zdrowia, korzystała również z obniżonego pensum. W końcu roku szkolnego [...] przeszła na emeryturę ze względu na stan zdrowia ponieważ dochodziło do tzw. bezgłosu. Dwukrotnie otrzymała z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Orzeczenie z[...] . uzasadniono tym, że schorzenie spowodowane jest towarzyszącymi chorobami. Żaden z badających lekarzy nie pytał o przebieg pracy. Skarżąca podniosła, że dopiero w postępowaniu odwoławczym ustalono przebieg pracy zawodowej. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w [...] wyrokiem z dnia [...] . uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji nakazując aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ orzekający uzupełnił postępowanie rozpoznawcze przez skompletowanie dokumentacji o brakujące dowody, powtórne poddanie skarżącej badaniom lekarskim i uzyskanie opinii lekarskiej zawierającej dokładny opis rozpoznanej choroby oraz orzeczenie lekarskie co do etiologii choroby, wraz z uzasadnieniem i odniesieniem się do innych wyników badań. W wykonaniu tych wskazań D. L. została ponownie zbadana w Klinice Chorób Zawodowych i Tropikalnych Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej w [...] i w dniu[...] . otrzymała orzeczenie lekarskie na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, dostępnych wyników oceny środowiska pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia i wyników badań lekarskich, w tym klinicznej obserwacji w dniach od[...] . i historii choroby. W wydanym orzeczeniu nie stwierdzono u strony choroby zawodowej w postaci przewlekłego, zanikowego nieżytu gardła i krtani uznanego za chorobę zawodową (pkt. 7 wykazu chorób zawodowych) Z wywiadu epidemiologicznego wynika, iż przez [...] lata była zatrudniona jako nauczycielka języka polskiego w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy. Z dokumentacji wynika, iż pacjentka była dwukrotnie w 1996 i 1997r. badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Szczecinie, gdzie nie stwierdzono choroby zawodowej, a po odwołaniu się od decyzji była konsultowana w [...] r. w Instytucie Medycyny Pracy w [...] , który podtrzymał decyzję o nie stwierdzając choroby zawodowej. W wyniku przeprowadzonych aktualnie badań oraz przeanalizowania danych z dostarczonej dokumentacji medycznej rozpoznano przewlekły zanikowy nieżyt gardła nieznacznie wyrażony oraz przewlekły nieżyt krtani z dysfonią hypoakustyczną. Zmiany te nie wykazują choroby zawodowej. Z chorób współistniejących rozpoznano [...] W dniu[...] . Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] wydał orzeczenie korektę o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu orzeczenia przedstawiono i przeanalizowano dotychczasowy tok postępowania stwierdzając, że był ona prawidłowy a dokonane ustalenia oparte zostały na zebranym w sposób wyczerpujący materiale procesowym. W konsekwencji organ I instancji wydał w dniu[...] . decyzję o braku choroby zawodowej, a organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z dnia[...] . utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Od decyzji organu odwoławczego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w [...] wniosła D. L. zarzucając, że w okresie od[...] . nie zdołała uzyskać miarodajnych odpowiedzi na istniejące wątpliwości. Wskazała też, że w dalszym ciągu nie przysłano jej dokumentacji z badań w instytucie Medycyny Pracy w [...] z [...] r., a jedynie stwierdzenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, a także zdjęcie krtani z dnia [...] r. Skarżąca podkreśliła, że swoje stanowisko w sprawie oparła na materiałach, w których zawarte są metody diagnostyczne opisane w biuletynie i czasopiśmie "Higiena Pracy" IMP, Łódź 1999, a więc przez instytut, który takie badania powinien przeprowadzić. Skarżąca zakwestionowała również ustalenia dokonane w sprawie dotyczące, jak określiła "innych czynników" takich jak wiek, [...] , ponieważ [...] .Podobnie jest z leczeniem[...] , a także z zastępczą terapią[...] . W konkluzji skargi stwierdzono, że zaskarżona decyzja jest obszerna, ale oparta jedynie na wyjaśnieniach Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] , który musiał wielokrotnie prostować błędy merytoryczne, a nigdy nie odpowiadał na konkretne zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdują podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Mając na uwadze zakres działania Sądu oraz ustalony stan faktyczny należało stwierdzić, że skarga nie jest zasadna. Zgodnie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Przy ocenie działania tych czynników uwzględnia się m.in. rodzaj, stopień i czas działania narażenia zawodowego oraz sposób wykonywania pracy. Tak więc stwierdzenie choroby zawodowej, musi być poprzedzone odpowiednią diagnozą lekarską uwzględniającą uwarunkowania środowiskowe. U skarżącej w trakcie przeprowadzonych badań nie stwierdzono objawów choroby zawodowej. Nie jest to równoznaczne ze stwierdzeniem, że w ogóle nie choruje, ale żadna ze zdiagnozowanych u niej chorób gardła i krtani nie znajduje się w wykazie chorób zawodowych. U skarżącej rozpoznano przewlekły[...]. . Stwierdzono też, że zmiany te nie należy łączyć z wykonywaniem zawodem nauczyciela i nie wykazują klinicznych cech choroby zawodowej. Diagnoza dotycząca stanu zdrowia skarżącej została opracowana nie tylko na podstawie dokumentacji lekarskiej i opinii właściwego instytutu lecz także, po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.04.2001r., na powtórnym dochodzeniu epidemiologicznym przeprowadzonym w celu potwierdzeniu narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w środowisku pracy. Wbrew zarzutom sformułowanym w skardze diagnozę lekarską poprzedziły badania foniatryczne i videostroboskopowe wykonane w Centrum Profilaktyki i Leczenia Zaburzeń Głosu Instytutu Medycyny Pracy w [...] w dniu[...] ., które opisał specjalista foniatra i laryngolog. Zdaniem Instytutu Medycyny Pracy w procedurze diagnostyczno-orzeczniczej w sprawie choroby zawodowej narządu głosu D. L. nie dopuszczono się żadnych uchybień, co dało podstawę do podtrzymania stanowiska wyrażonego w orzeczeniu z dnia[...] . Powołanie się przez skarżącą na biuletyn opisujący stosowane w medycynie metody diagnostyczne, nie podważa w żadnym stopniu metod zastosowanych w toku rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, ani ich rzetelności. Zaznaczyć należy, że wszystkie instytucje badające jej stan zdrowia zgodnie rozpoznały zmiany chorobowe, których nie ujęto w wykazie chorób zawodowych. W związku z powyższym należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło