SA/Sz 242/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2004r. sprawy ze skargi H. i W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę H. i W. B. w dniu [...]r. złożyli wniosek o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości położonej w [...]przy ul. [...], pozostającej w użytkowaniu wieczystym wnioskodawców. Prezydent Miasta [...]decyzją z dnia [...]r., Nr [...], na podstawie art. 1 ust.1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U. Nr 113, poz. 1209/ oraz art. 104 kpa – odmówił H. i W. B. nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości, oznaczonej geodezyjnie działką ewidencyjną Nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o pow. [...] m2, położonej w [...]przy ul. [...], stanowiącej własności Miasta [...]. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podniósł, że stosownie z art. 1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U. Nr 113, poz. 1209/, ustawa ta dotyczy osób fizycznych, które w dwóch datach: 26 maja 1990r i 24 października 2001r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych /Dz.U. Nr 46, poz.340 ze zm./; 1/ zabudowanych na cele mieszkaniowe, 2/ stanowiących nieruchomości rolne. Jak ustalił organ I instancji, wnioskodawcy nabyli prawo użytkowania wieczystego, na podstawie umowy przeniesienia tego prawa, sporządzonej w formie aktu notarialnego w dniu [...]r. od [...] "P." w [...]. W tych okolicznościach organ orzekający stwierdził, że wnioskodawcy nie byli jednocześnie użytkownikami wieczystymi w dacie 26 maja 1990r. i w dniu wejścia wżycie ustawy tj. w dniu 24 października 2001r., jak również nie są następcami prawnymi takiej osoby fizycznej, zatem nie należą do kręgu osób uprawionych w art. 1 cyt. ustawy. Odwołanie od tej decyzji wnieśli H. i W. B. domagając się jej uchylenia i przyznania prawa własności do przedmiotowej nieruchomości . W odwołaniu zarzucili, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 7,8, 107 § 1 kpa oraz art. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U. Nr 113, poz. 1209/ w związku z art. 13 ust.1 dekretu z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych poprzez jego niewłaściwą i zawężającą interpretację. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie także akty o charakterze generalnym, zawierające normy adresowane zarówno do obywateli jak i organów administracji publicznej. Aktem takim jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, która w art. 2 zawiera zasadę demokratycznego państwa prawa nakazującą organom działanie tylko i wyłącznie na podstawie przepisów prawa. Artykuł 64 Konstytucji nakazuje ścisłe przestrzeganie praw majątkowych każdego podmiotu, a ich ograniczenie traktuje jako szczególny wyjątek przyjmowany w drodze ustawy. Przepisy zawarte w Rozdziale 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, są bezpośrednią pochodną postulatów zawartych w Konstytucji. Z przepisów tych wynika obowiązek takiego stosowania przepisów prawa materialnego i procesowego, by w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy oraz w trybie postępowania zachować wszystkie przesłanki art. 6-16 kpa. Zdaniem skarżących w art. 1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, wyraźnie jest mowa o nieruchomościach położonych na obszarach wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. /tj. na Ziemiach Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska/. Skarżący podnieśli, że są beneficjentami prawa istniejącego już od 1979r., a więc także w dniu 26 maja 1990r., wobec czego została zachowana ciągłość istnienia użytkowania wieczystego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania H. i W. B., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że bezsporne jest, iż ustawodawca w art. 1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. wskazał dwie daty graniczne 26 maja 1990r. i 24 października 2001r. Roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości przysługuje osobie, której w tych dwóch datach przysługiwało prawo użytkowania wieczystego. W niniejszej sprawie, strona nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej od "P." w [...]w dniu [...]r., na podstawie umowy przeniesienia tego prawa. Kolegium podkreśliło, że fakt nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu od Spółdzielni, nie daje podstaw do uznania nabywcy – zgodnie z art. 1 ust.2 ustawy z dnia 26 lipca 2002r. – jej następcą prawnym. Prawo użytkowania wieczystego należące do Spółdzielni nie przechodzi bezpośrednio na jej członków. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że brak jest w sprawie podstawowej przesłanki wymienionej w art. 1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. tj. strona nie była użytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu 26 maja 1990r, ani też nie jest następcą prawnym spółdzielni. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. i W. B. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i o przyznanie skarżącym prawa własności do przedmiotowej nieruchomości. Skarżący zarzucili, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U. Nr 113, poz. 1209/ w związku z art. 13 ust.1 dekretu z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych przez błędną interpretację, oraz przepisów art. 7 w związku z art. 8 i art. 12 kpa przez ich niezastosowanie. Skarżący w uzasadnieniu skargi powtórzyli stanowisko i argumentację jak w odwołaniu. Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153, poz. 1270/. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania zakreślonych w art. 134 Ppsa, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest uzasadniona. Istota sporu sprowadza się do wykładni art. 1 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości – w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji - /Dz.U. z 2002r. Nr 113, poz. 984/. Zgodnie z tymi przepisami, osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 5 września 1951r.o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych ( Dz. U. Nr 46,poz 340, z 1957r. Nr 39, poz.172, z 1969r. Nr 13, poz.95, z 1998r. Nr 106, poz. 668) 1) zabudowanych na cele mieszkaniowe, 2) stanowiących nieruchomości rolne przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie tych nieruchomości ( ust.1 ). Na wniosek osoby, o której mowa w ust. 1, a także osoby fizycznej będącej jej następcą prawnym, złożony nie później niż w ciągu roku od dnia wejścia w życie ustawy, starosta- w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego- w odniesieniu do nieruchomości będącej jej własnością, wydaje decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości (ust.2). Z powyższej konstrukcji wynika, że podmiotem, któremu przysługuje roszczenie określone w omawianej ustawie jest: - po pierwsze, osoba będąca użytkownikiem ( współużytkownikiem ) wieczystym nieruchomości w okresie od dnia 26 maja 1990r. do dnia 24 października 2001r.; - po drugie, osoba będąca następcą prawnym użytkownika ( współużytkownika wieczystego) posiadającego prawo użytkowania wieczystego w wyżej wskazanym przedziale czasowym. W rozpatrywanej sprawie skarżący są użytkownikami wieczystymi nieruchomości od dnia [...]r., a więc nie spełniają warunku bycia osobami fizycznymi będącymi użytkownikami /współużytkownikami/ wieczystymi w przedziale czasowym od 26 maja 1990r. i 24 października 2001r. Taki tok rozumowania legł u podstaw zaskarżonej decyzji, a Sąd nie dopatrzył się w nim błędu w interpretacji omawianej ustawy. Przywołane w skardze przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, wbrew twierdzeniom skarżących, nie zostały w niniejszej sprawie naruszone, w szczególności nie doszło do obrazy art. 64 Konstytucji RP. Skarżący powołując się na ten przepis Konstytucji nie dostrzegli, iż nie są jeszcze właścicielami przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie mogły zostać naruszone ich prawa dotyczące tej nieruchomości wynikające z konstytucyjnie gwarantowanej ochrony własności. W sprawie co najwyżej można byłoby mówić o naruszeniu przysługującego gminie prawa własności, gdyby organ, z naruszeniem przepisów powyższej ustawy, orzekł o nabyciu przez skarżących prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Argumentacja skargi odwołująca się do przysługującego skarżącym własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu jest bezprzedmiotowa dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika bowiem, że to nie skarżący, lecz Spółdzielnia "P." w [...]posiadała w użytkowaniu wieczystym sporną nieruchomość zabudowaną na cele mieszkaniowe. Skoro ustawa z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości adresowana jest do osób fizycznych, a nie osób prawnych, to nie może być również uwzględniona argumentacja zawierająca sugestię, że skarżący są następcami prawnymi osoby wymienionej w art. 1 ust.1 powyższej ustawy. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ oddalił skargę jako nieuzasadnioną.