SA/Sz 2421/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-06-24
Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia WSA Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe, jeśli pismo organu pierwszej instancji nie zostało doręczone ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi, a jedynie stronie?Ratio decidendi
Postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest nieprawidłowe, jeśli pismo organu pierwszej instancji nie zostało doręczone ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi, a jedynie stronie. Doręczenie pisma stronie zamiast jej pełnomocnikowi jest nieskuteczne, co oznacza, że termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu.Stan faktyczny
Izba Skarbowa postanowieniem stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez E. T. na decyzję Urzędu Skarbowego, pozostawiając odwołanie bez rozpatrzenia. Skarżący podniósł, że ustanowił pełnomocników, o czym poinformował organ, a mimo to pisma nie doręczano pełnomocnikom. Izba Skarbowa początkowo twierdziła, że nie posiada informacji o pełnomocnictwie, jednak po przedstawieniu dowodów potwierdziła jego złożenie i uznała, że pominięcie pełnomocników stanowiło nieskuteczne doręczenie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (spr.), Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Krzysztof Kapelczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2004r. sprawy ze skargi E. T. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. u c h y l a zaskarżone postanowienie, II. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Izba Skarbowa postanowieniem z [...] r. o nr [...], stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez E. T. na decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...] odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r. o nr [...] określającej zaległość podatkową za grudzień 1999 roku w kwocie [...] zł i w związku z tym pozostawiła odwołanie bez rozpatrzenia.
W uzasadnieniu postanowienia Izba Skarbowa stwierdziła, że decyzja Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. o nr [...] została doręczona podatnikowi w dniu [...] r., co oznacza, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] r. Odwołanie zostało nadane listem poleconym w dniu [...] r. (S. [...]), czyli dzień po terminie ustawowym. Wobec tego organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie, które zostało wniesione po upływie ustawowego terminu, jest bezskuteczne.
Na postanowienie to skargę do Sądu wniósł E. T. podnosząc, iż zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa, tj. art. 145 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
Skarżący podatnik podniósł w skardze, że w dniu [...] r. udzielił pełnomocnictwa doradcom podatkowym E. S. i L. F., o czym poinformował Urząd Skarbowy, na dowód czego załączył do skargi kserokopię pełnomocnictwa na którym widnieje data wpływu do Urzędu Skarbowego tego pełnomocnictwa - [...] r. Od tego momentu, zgodnie z treścią pełnomocnictwa, pełnomocnicy reprezentowali skarżącego w postępowaniu przed organami podatkowymi wszystkich szczebli. Skarżący wskazał także, iż organy podatkowe zarówno pierwszej jak i drugiej instancji nie doręczały pism jego pełnomocnikom, a na pytanie postawione organom podatkowym, czy ustanowieni przez niego pełnomocnicy otrzymali stosowne pisma w toczącej się sprawie, otrzymał nieprawdziwe wyjaśnienie Izby Skarbowej, w którym Izba stwierdziła, że nie posiada takiego pełnomocnictwa.
Skarżący, podniósł także, że - zgodnie z zasadą czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania (art. 123 Ordynacji podatkowe) - w przypadku, gdy podatnik ustanawia pełnomocnika, organy podatkowe mają obowiązek doręczenia pism pełnomocnikowi, i bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma - właśnie - pełnomocnikowi, a przesłanie pisma tylko podatnikowi wywołuje jedynie ten skutek, że strona zostaje poinformowana o treści pisma. Takie doręczenie nie wywołuje, według skarżącego, żadnych skutków prawnych.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie wskazując, że decyzją Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. o nr [...] określona została podatnikowi zaległość w podatku od towarów i usług za grudzień 1999 roku w wysokości [...] zł. Decyzja ta, na skutek niezłożenia przez stronę odwołania, stała się decyzją ostateczną. Wnioskiem z dnia [...] r. strona wystąpiła do Urzędu Skarbowego o wznowienie postępowania i wstrzymanie wykonania tej decyzji ostatecznej. W wyniku przeprowadzonego postępowania, Urząd Skarbowy w dniu [...] r. wydał decyzję o nr [...], którą odmówił uchylenia decyzji. W związku z wniesionym odwołaniu od decyzji, Izba Skarbowa, stwierdzając uchybienie terminu do jego wniesienia, postanowieniem o nr [...] pozostawiła odwołanie bez rozpatrzenia. Izba Skarbowa przyznała, że w dniu wydawania postanowienia nie posiadała informacji o ustanowieniu przez podatnika pełnomocników, a przekazane przez Urząd Skarbowy akta sprawy nie wskazywały, iż takie pełnomocnictwo zostało przedłożone organowi podatkowemu.
Izba Skarbowa, po wyjaśnieniu sprawy w Urzędzie Skarbowym, poinformowała podatnika, iż brak jest w Urzędzie informacji o udzielonym pełnomocnictwie. Po ponownym wystąpieniu podatnika i przedłożeniu kserokopii pełnomocnictwa z uwidocznioną datą jego wpływu do Urzędu Skarbowego, tenże Urząd pismem z dnia [...] r. potwierdził fakt złożenia pełnomocnictwa w Urzędzie w dniu [...] r. Z przedłożonego dokumentu wynikało, że pełnomocnictwo zostało udzielone przez podatnika z dniem [...] r. i na czas nieokreślony E. S. i L. F. - doradcom podatkowym firmy "E." s. c. z/s w S. Na podstawie jego zakresu ustalono, że zostali oni upoważnieni do dokonywania wszelkich czynności przed organami kontroli skarbowej i organami podatkowymi wszystkich szczebli, w tym także do przyjmowania i podpisywania pism, wezwań, składania wyjaśnień i oświadczeń, sporządzania odwołań i skarg, jak również reprezentowania podatnika przed organami podatkowymi i organami kontroli skarbowej w charakterze strony, wnioskodawcy i uczestnika postępowania podatkowego, postępowania w zakresie kontroli skarbowej oraz postępowania odwoławczego w zakresie w/w postępowań.
W wyniku powyższych ustaleń, Izba Skarbowa dostarczyła pełnomocnikom swoją decyzję, która została odebrana przez stronę w dniu [...] r.
Konkludując, Izba Skarbowa stwierdziła, że nieprawidłowości, jakie wystąpiły po dniu złożenia przez stronę pełnomocnictwa, polegające na pominięciu pełnomocników w postępowaniu podatkowym (co było równoznaczne z pominięciem samej strony), stanowiły o nieskuteczności doręczenia przez Urząd Skarbowy, zarówno decyzji z dnia [...] r. o nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji określającej zaległość podatkową za grudzień 1999 roku w kwocie [...] zł, jak też postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji określającej tę zaległość i naruszały przepis art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Izba Skarbowa uznała przy tym, że strona dopiero z chwilą skutecznego doręczenia jej przez Urząd Skarbowy decyzji z dnia [...] r. nr [...], będzie mogła złożyć odwołanie od tej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, właściwy do rozpoznania skargi z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 145 § 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, organy podatkowe w toku postępowania podatkowego mają obowiązek doręczyć pisma stronie. Jeżeli jednak strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Wynika to wyraźnie z § 2 wskazanego wyżej przepisu. Doręczenie pisma stronie zamiast jej pełnomocnikowi powoduje, że doręczenie takie nie może być uznane za skuteczne. Skarżący w toku postępowania podatkowego ustanowił dwóch pełnomocników, o czym zawiadomił organ podatkowy. Okoliczność ta wyraźnie, wynika z prezentaty Urzędu Skarbowego znajdującej się na tym pełnomocnictwie. To, że w aktach podatkowych brak było tego pełnomocnictwa w momencie rozpoznawania przez Izbę Skarbową odwołania nie może powodować dla podatnika ujemnych skutków.
Doręczenie przez Urząd Skarbowy decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej stronie zamiast ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi nie jest więc skuteczne. Tym samym uznanie przez Izbę Skarbową, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji, w sytuacji kiedy nie doręczono jej prawidłowo tej decyzji narusza przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie doręczeń.
Brak było w związku z powyższym podstaw prawnych do pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia.
Wobec powyższego należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło