SA/Sz 2422/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-06-24
Skład orzekający: Maria Dożynkiewicz, Alicja Polańska, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia jest prawidłowe, jeśli organ odwoławczy nie doręczył pisma ustanowionemu pełnomocnikowi strony, a jedynie samej stronie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, naruszył przepisy postępowania, ponieważ nie doręczył pisma ustanowionemu pełnomocnikowi strony, a jedynie samej stronie. Doręczenie pisma stronie zamiast jej pełnomocnikowi nie jest skuteczne, co oznacza, że strona nie mogła skutecznie wnieść zażalenia w terminie. W związku z tym, postanowienie o pozostawieniu zażalenia bez rozpatrzenia było wadliwe.Stan faktyczny
Izba Skarbowa postanowieniem stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez A.B. na postanowienie Drugiego Urzędu Skarbowego o odmowie wstrzymania wykonania decyzji podatkowej. Skarżący podniósł, że ustanowił pełnomocników, o czym poinformował organ, jednak pisma nie były doręczane pełnomocnikom. Organ odwoławczy początkowo twierdził, że nie posiada informacji o pełnomocnictwie, jednak po przedstawieniu dowodów przez skarżącego, przyznał, że pełnomocnictwo zostało złożone w urzędzie. Mimo to, postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji zostało doręczone skarżącemu, a nie jego pełnomocnikom.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska /spr/ Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Krzysztof Kapelczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2004r. sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. u c h y l a zaskarżone postanowienie, II. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Skarbowej w na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Izba Skarbowa w dniu [...] wydała postanowienie o nr [...], w którym stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez A.B. na postanowienie Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] o nr [...] odmawiające wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] o nr [...] określającej zaległość podatkową za grudzień 1999 roku w kwocie [...] i w związku z tym pozostawiła zażalenie bez rozpatrzenia.
W uzasadnieniu postanowienia Izba Skarbowa stwierdziła, że postanowienie Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] o nr [...] zostało doręczone podatnikowi w dniu 6 marca 2002 roku, co oznacza, że siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 13 marca 2002 roku. Izba Skarbowa ustaliła, że zażalenie zostało nadane listem poleconym w dniu 15 marca 2002 roku ([...]), czyli dwa dni po terminie ustawowym. Wobec tego organ odwoławczy stwierdził, że zażalenie, które zostało wniesione po upływie ustawowego terminu, jest bezskuteczne.
Na wskazane postanowienie Izby Skarbowej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie wniósł A.B. podnosząc w skardze, iż zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa, tj. art. 145 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
Skarżący podatnik podniósł w skardze, że w dniu 20 czerwca 2001 r. udzielił pełnomocnictwa doradcom podatkowym E.E. i L.L., o czym poinformował Drugi Urząd Skarbowy, na dowód czego załączył do skargi kserokopię pełnomocnictwa na którym widnieje data wpływu do Drugiego Urzędu Skarbowego tego pełnomocnictwa - 27 czerwca 2001 r. Od tego momentu, zgodnie z treścią pełnomocnictwa, pełnomocnicy reprezentowali skarżącego w postępowaniu przed organami podatkowymi wszystkich szczebli. Skarżący wskazał także, iż organy podatkowe zarówno pierwszej jak i drugiej instancji nie doręczały pism jego pełnomocnikom, a na pytanie postawione organom podatkowym, czy ustanowieni przez niego pełnomocnicy otrzymali stosowne pisma w toczącej się sprawie, otrzymał nieprawdziwe wyjaśnienie Izby Skarbowej, w którym Izba stwierdziła, że nie posiada takiego pełnomocnictwa.
Skarżący, podniósł także, że - zgodnie z zasadą czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania (art. 123 Ordynacji podatkowe) - w przypadku, gdy podatnik ustanawia pełnomocnika, organy podatkowe mają obowiązek doręczenia pism pełnomocnikowi, i bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma - właśnie - pełnomocnikowi, a przesłanie pisma tylko podatnikowi wywołuje jedynie ten skutek, że strona zostaje poinformowana o treści pisma. Takie doręczenie nie wywołuje, według skarżącego, żadnych skutków prawnych.
Odpowiadając na zarzuty podniesione w skardze, Izba Skarbowa stwierdziła, że decyzją Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] o nr [...] określona została podatnikowi zaległość w podatku od towarów i usług za grudzień 1999 roku w wysokości [...]. Decyzja ta, na skutek niezłożenia przez stronę odwołania, stała się decyzją ostateczną. Wnioskiem z dnia [...] strona wystąpiła do Drugiego Urzędu Skarbowego o wznowienie postępowania i wstrzymanie wykonania tej decyzji ostatecznej. W wyniku przeprowadzonego postępowania, Drugi Urząd Skarbowy w dniu [...] wydał decyzję o nr [...], którą odmówił uchylenia decyzji, zaś postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił wstrzymania jej wykonania. W wyniku wniesionego zażalenia od tego postanowienia, Izba Skarbowa, stwierdzając uchybienie terminu do jego wniesienia, w dniu [...] wydała postanowienie o nr [...] o pozostawieniu zażalenia bez rozpatrzenia. Izba Skarbowa przyznała, że w dniu wydawania postanowienia nie posiadała informacji o ustanowieniu przez podatnika pełnomocników, a przekazane przez Drugi Urząd Skarbowy akta sprawy nie wskazywały, iż takie pełnomocnictwo zostało przedłożone organowi podatkowemu.
Natomiast pismem z dnia 11 lipca 2002 r. podatnik wystąpił z zapytaniem do Izby Skarbowej, czy ustanowieni przez niego pełnomocnicy otrzymali stosowne dokumenty w toczącej się sprawie. Izba Skarbowa, po wyjaśnieniu sprawy w Drugim Urzędzie Skarbowym, poinformowała podatnika, iż brak jest w Urzędzie informacji o udzielonym pełnomocnictwie. Po ponownym wystąpieniu podatnika i przedłożeniu kserokopii pełnomocnictwa z uwidocznioną datą jego wpływu do Drugiego Urzędu Skarbowego, tenże Urząd pismem z dnia [...] potwierdził fakt złożenia pełnomocnictwa w Urzędzie w dniu 27 czerwca 2001 r. Z przedłożonego dokumentu wynikało, że pełnomocnictwo zostało udzielone przez podatnika z dniem 20 czerwca 2001 roku i na czas nieokreślony E.E. i L.L. - doradcom podatkowym firmy "A" s.c. w B. Na podstawie jego zakresu ustalono, że zostali oni upoważnieni do dokonywania wszelkich czynności przed organami kontroli skarbowej i organami podatkowymi wszystkich szczebli, w tym także do przyjmowania i podpisywania pism, wezwań, składania wyjaśnień i oświadczeń, sporządzania odwołań i skarg, jak również reprezentowania podatnika przed organami podatkowymi i organami kontroli skarbowej w charakterze strony, wnioskodawcy i uczestnika postępowania podatkowego, postępowania w zakresie kontroli skarbowej oraz postępowania odwoławczego w zakresie w/w postępowań.
W wyniku powyższych ustaleń, Izba Skarbowa dostarczyła pełnomocnikom swoje postanowienie z dnia [...] o nr [...], które zostało odebrane przez stronę w dniu 20 września 2002 r.
Konkludując, Izba Skarbowa stwierdziła, że nieprawidłowości, jakie wystąpiły po dniu złożenia przez stronę pełnomocnictwa, polegające na pominięciu pełnomocników w postępowaniu podatkowym (co było równoznaczne z pominięciem samej strony), stanowiły o nieskuteczności doręczenia przez Drugi Urząd Skarbowy, zarówno decyzji z dnia [...] o nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji określającej zaległość podatkową za grudzień 1999 roku w kwocie [...], jak też zaskarżonego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji określającej tę zaległość i naruszały przepis art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Tym samym, Izba Skarbowa uznała, że strona dopiero z chwilą skutecznego doręczenia jej przez Drugi Urząd Skarbowy postanowienia z dnia [...] nr [...], będzie mogła złożyć zażalenie do Izby Skarbowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, właściwy do rozpoznania skargi z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 145 § 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U,. Nr 137, poz. 926 ze zm./, organy podatkowe w toku postępowania podatkowego mają obowiązek doręczyć pisma stronie. Jeżeli jednak strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Wynika to wyraźnie z § 2 wskazanego wyżej przepisu. Doręczenie pisma stronie zamiast jej pełnomocnikowi powoduje, że doręczenie takie nie może być uznane za skuteczne. Skarżący w toku postępowania podatkowego ustanowił dwóch pełnomocników, o czym zawiadomił organ podatkowy. Okoliczność ta wyraźnie, wynika z prezentaty Drugiego Urzędu Skarbowego znajdującej się na tym pełnomocnictwie. To, że w aktach podatkowych brak było tego pełnomocnictwa w momencie rozpoznawania przez Izbę Skarbową odwołania nie może powodować dla podatnika ujemnych skutków.
Doręczenie przez Drugi Urząd Skarbowy postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] o Nr [...] stronie zamiast ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi nie jest więc skuteczne. Tym samym uznanie przez Izbę Skarbową, że strona uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia od postanowienia w sytuacji kiedy nie doręczono jej prawidłowo tego postanowienia narusza przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie doręczeń.
Brak było w związku z powyższym podstaw prawnych do pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia.
Wobec powyższego należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło