SA/Sz 2437/03

WyrokWSA w Szczecinie2005-04-21

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Iwona Tomaszewska, Henryk Dolecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego, która w sentencji utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji, a w uzasadnieniu ją uchyla i orzeka, że zasiłek stały nie przysługuje stronie, jest prawidłowa?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego, która zawiera sprzeczne rozstrzygnięcia w sentencji i uzasadnieniu, narusza przepisy procedury administracyjnej. Organ odwoławczy powinien wydać decyzję zgodną z art. 138 § 1 k.p.a., jednoznacznie utrzymującą, uchylającą lub umarzającą decyzję organu I instancji. W przypadku sprzeczności decyzję należy uchylić i orzec, że nie podlega wykonaniu.
Stan faktyczny
E.S. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w sprawie wstrzymania zasiłku stałego wyrównawczego. Organ I instancji wstrzymał zasiłek z powodu pobytu dziecka w całodobowym ośrodku przez określoną liczbę dni w tygodniu. Skarżąca podnosiła, że dziecko przebywa w internacie tylko częściowo i że sytuacja materialna rodziny jest trudna.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Protokolant st. sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. u c h y l a zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z[...] . nr [...] II. o r z e k a, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w[...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 43 ust. 2a, art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t.jedn. Dz. U. Nr 64, poz. 414 z 1998 r. ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E.S. od decyzji z dnia r. wydanej przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że decyzją z dnia [...] r. organ I instancji zmienił decyzję przyznającą zasiłek stały wyrównawczy w ten sposób, że z dniem[...] . wstrzymał realizację tego świadczenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że dziecko wnioskodawczyni przebywa przez [...] dni w tygodniu w Specjalnym Ośrodku dla Dzieci [...] w[...] , zatem w świetle art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy zasiłek stały aktualnie stronie nie przysługuje. Od tej decyzji odwołała się E.S. podnosząc, że praktycznie dziecko przebywa w internacie [...] doby, gdyż jest zabierane ze szkoły w piątek ok. godz. 13-tej, a odwożone jest autobusem rano o godz. 510 lub 630. Do domu jest zabierane także w razie choroby. Sytuacja materialna rodziny jest bardzo trudna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, bowiem rozstrzygnięcie decyzji zawiera pojęcie "wstrzymania realizacji świadczenia", które ani w ustawie o pomocy społecznej, ani w kodeksie postępowania administracyjnego nie występuje. Ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji powodowałoby wydanie decyzji identycznej w skutkach. Dlatego organ odwoławczy reformuje przedmiotową decyzję w ten sposób, iż uchyla w całości od dnia [...] r. decyzję nr [...] z dnia [...] r. i orzeka, że zasiłek stały wyrównawczy od dnia [...] r. stronie nie przysługuje. Z akt sprawy organu I instancji wynika, że syn wnioskodawczyni, K. J. jest uczniem klasy VI Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci [...] w [...] . Dziecko jest zabierane do domu rodzinnego w każdy piątek po lekcjach i przywożone do Ośrodka w poniedziałek rano. Przepis art. 27 ust. 2a pkt 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że zasiłek stały z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w rozumieniu art. 27 ust. 1 ustawy nie przysługuje osobie, której dziecko przebywa w całodobowym ośrodku rehabilitacyjnym lub innej placówce zapewniającej opiekę przez co najmniej [...] dni w tygodniu. Dziecko wnioskodawczyni przebywa w całodobowym Ośrodku, który zapewnia opiekę przez [...] dni w tygodniu. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, iż negatywną przesłankę przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego stanowi sam fakt, że placówka zapewnia opiekę całodobowo lub przez [...] dni w tygodniu, bez względu na to, czy dziecko przebywa w niej przez ten czas czy krócej. Funkcjonowanie placówki przez [...] dni w tygodniu umożliwia bowiem opiekunowi dziecka podjęcie zatrudnienia. Okoliczność, że dziecko wnioskodawczyni jest przywożone w poniedziałek a zabierane w piątek w świetle tego przepisu nie ma wpływu na prawo do zasiłku. Zatem zasiłek stały wnioskodawczyni nie przysługuje. Powołane przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że prawo do świadczenia przysługuje tylko pod warunkiem spełnienia wszystkich przesłanek uprawniających do tej formy pomocy. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożyła E.S. zarzucając, że odebranie zasiłku stałego pozbawiło ją środków do życia i uniemożliwiło opiekę nad dzieckiem. Wykonywanie opieki nad synem utrudnia podjęcie pracy, ponieważ musi się opiekować dzieckiem przez 4 dni w tygodniu oraz w dni wolne od pracy. Odmowa zasiłku stałego oparta jest na tym, że dziecko przebywa w internacie. Nie zmienia to jednak sytuacji gdyż opieka osobista nad synem jest bezwzględnie potrzebna, ponieważ żadna inna placówka nie zapewnia właściwej terapii dla dziecka. Nadto skarżąca podała, że syn nie jest zdiagnozowany i oczekuje kolejnych wizyt w Centrum Zdrowia Dziecka w [...] . Wskazała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej i utrzymuje się z zasiłków rodzinnych oraz zasiłku pielęgnacyjnego. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazuje skarżąca. Sąd administracyjny rozstrzyga bowiem, w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Organ odwoławczy w sentencji decyzji stwierdził, że utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji. Natomiast w uzasadnieniu stwierdził, iż zaskarżoną decyzję uchyla w całości i orzeka, że zasiłek stały stronie nie przysługuje. W ten sposób w jednej decyzji zostały zawarte, sprzecznie z prawem, dwa różne rozstrzygnięcia. Inne w sentencji decyzji, a inne w jej uzasadnieniu. W myśl art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. Poza tym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji w sposób istotny narusza zatem przepisy procedury administracyjnej. Nie usprawiedliwia tego wzgląd na ekonomię postępowania, czy względy celowości, czy też przekonanie organu, że zostanie wydana decyzja o identycznych skutkach. W tej sytuacji, gdy zarówno decyzja organu I instancji, jak i decyzja organu odwoławczego zostały sformułowane w sposób nie przewidziany przez przepisy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło