SA/Sz 2439/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Asesor WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi K.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych o d d a l a skargę.- Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 67 § 1 i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r., którą odmówiono umorzenia należnego od K.A. zaległego podatku od nieruchomości za 2003 r. z tytułu jego I i II raty w łącznej kwocie [...] zł. Z uzasadnienia powyższej decyzji ostatecznej wynika, że pismem z dnia [...] r. K.A. wystąpił do organu podatkowego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu I raty podatku od nieruchomości za 2003 r. w wysokości [...] zł. W dniu [...] r. podatnik rozszerzył swoje żądanie umorzenia zaległości podatkowej, domagając się umorzenia również II raty tego podatku. W uzasadnieniu swego wniosku podniósł on, że stanowiącej przedmiot opodatkowania nieruchomości nie użytkuje od [...] lat i nie przynosi mu ona żadnych pożytków. Jednocześnie podniósł, że razem ze swą żoną zarejestrowani są w Powiatowym Urzędzie Pracy celem podjęcia dodatkowej pracy. Decyzją z dnia [...] r. organ podatkowy odmówił podatnikowi umorzenia zaległego podatku, podnosząc w uzasadnieniu, że w toku postępowania ustalone zostało, iż podatnik dysponuje dochodem w wysokości [...] zł na jednego członka rodziny i że pozwala to na uregulowanie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości. W odwołaniu od tej decyzji podatnik zarzucił, że została ona wydana z rażącym naruszeniem praw obywatelskich, nakazujących m. in. udzielanie przez władze publiczne pomocy osobom niepełnosprawnym. Wynika dalej z uzasadnienia omawianej decyzji organu odwoławczego, że organ ten nie znalazł podstaw do zakwestionowania zaskarżonej odwołaniem decyzji. Wskazując na uznaniowy charakter ulgi podatkowej określonej w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej i na możliwość jej zastosowania jedynie w warunkach uznania przez organ podatkowy, że umorzenie zaległego podatku w całości lub w części nastąpić może wówczas, gdy przemawia za tym ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny, organ odwoławczy stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził wnikliwie postępowanie wyjaśniające, w toku którego ustalił na kwotę [...] zł wysokość miesięcznych dochodów podatnika, który gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie nie tylko z nie osiągającą żadnych dochodów żoną, ale również ze swą matką M.A., która osiąga dochody z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie i która nadto uzyskuje dochody w wysokości [...] zł z wynajmu mieszkania, przekazując je w całości siostrze podatnika. Ustalono ponadto, że podatnik posiada majątek w postaci trzech nieruchomości oraz samochodu osobowego marki [...] rok prod. [...]. Organ odwoławczy stwierdził również, że dochód podatnika na jednego członka prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe rodziny wynosi - po odliczeniu wskazanych wydatków bieżących na konieczne opłaty eksploatacyjne - kwotę [...] zł, co pozwala uznać, że podatnik dysponuje środkami finansowymi na uregulowanie zaległości. Sama okoliczność, że podatnik jest osobą niepełnosprawną, nie stanowi, wedle organu odwoławczego, przesłanki do umorzenia zaległości podatkowej. Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez K.A. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się - jak to wynika z treści jego pisma - uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej skarżący nie wskazuje wprawdzie wprost przepisów prawa, które jego zdaniem zostały naruszone, wynika jednak z jego pisma, iż kwestionuje on prawidłowość dokonanej przez organ odwoławczy oceny okoliczności faktycznych obrazujących jego sytuację rodzinną i majątkową, jak również za naruszający podstawowe normy życia społecznego uznaje uznaniowy charakter ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległego podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawione przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga okazała się nieuzasadniona, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa. Stosownie do regulacji zawartej w art. 67 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) organy podatkowe mogą umarzać w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub ważnym interesem publicznym. Stanowiąc w tymże przepisie materialno-prawną podstawę umarzania zaległych zobowiązań podatkowych lub odsetek za zwłokę, ustawodawca upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, organom tym pozostawiając ocenę tego, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające to umorzenie, jak również ocenę zakresu tego umorzenia. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się w związku z tym jedynie do badania, czy w procesie dochodzenia do tych decyzji organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, jakie wskazywać mogłyby na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Dokonana w granicach tzw. uznania administracyjnego ocena tego, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej, jak również ocena zakresu tego umorzenia, w sprawach należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego należy zasadniczo do kompetencji organów tych jednostek, wobec czego możliwość uwzględnienia odwołania od decyzji w tychże sprawach sprowadzać się może jedynie do uchylenia zaskarżonej odwołaniem decyzji w razie stwierdzenia, że w procesie dochodzenia do tej decyzji organ pierwszej instancji nie uwzględnił całokształtu okoliczności faktycznych, jakie mogłyby wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny, względnie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, iż organy podatkowe obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały dostępny im materiał dowodowy i dokonały jego wszechstronnej oceny, wyprowadzając z tej oceny zasadny wniosek co do braku okoliczności wskazujących na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny mogący przemawiać za umorzeniem zaległego zobowiązania podatkowego. Dokonana przez te organy ocena sytuacji majątkowej i życiowej podatnika, jego warunków rodzinnych i dochodowych oraz związanej z tym możliwości poniesienia ciężaru podatkowego w podatku od nieruchomości wskazuje na brak podstaw do uznania, że za umorzeniem zaległego podatku przemawia ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny. Umorzenie zaległości podatkowej jest szczególnego rodzaju ulgą podatkową, stanowiącą odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania, jej stosowanie zatem może mieć miejsce tylko w okolicznościach nadzwyczajnych, z reguły od podatnika niezależnych. Ważny interes podatnika, jako przesłanka umorzenia zaległego podatku, nie może być utożsamiany wyłącznie z interesem w wymiarze finansowym, ale wynikać musi z całokształtu okoliczności leżących u podstaw sytuacji życiowej podatnika i jego warunków bytowania, stwarzających zagrożenie dla egzystencji jego samego oraz jego rodziny. Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została z naruszeniem prawa, a w szczególności art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 151, poz. 1270).