SA/Sz 2440/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-10-06

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Elżbieta Makowska, Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, gdy toczące się postępowania cywilne (o zniesienie współwłasności i ustanowienie odrębnej własności) nie stanowią zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że organy administracji nie wykazały związku przyczynowego między toczącymi się postępowaniami cywilnymi a rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej dotyczącej przebudowy budynku. Brak należytej analizy stanu faktycznego i prawnego przez organy administracji, a także naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, stanowiły podstawę do uchylenia postanowienia o umorzeniu postępowania.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiesił postępowanie w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego, uznając toczące się postępowania cywilne (o zniesienie współwłasności i ustanowienie odrębnej własności) za zagadnienie wstępne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił to postanowienie i umorzył postępowanie, uznając, że postępowania cywilne nie stanowią zagadnienia wstępnego. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie organu II instancji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 października 2004 r, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Daria Ptak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 października 2004 r. ze skargi M. i R. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego dotyczącego przebudowy obiektu budowlanego. /. uchyla zaskarżone postanowienie II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim [...] postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 97 § 1 i art. 101 § 1 Kpa zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] do czasu rozpatrzenia sprawy w przedmiocie wyrażenia zgody przez sąd powszechny ( prawo do dysponowania nieruchomością). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia[...] . nakazał współwłaścicielom nieruchomości tj. A. N. oraz M. S. i R. S. zam. w [...] przy ul. [...] wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Nakaz został wykonany z wyjątkiem przedłożenia pisemnej zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na pozostawienie wykonanych bez pozwolenia schodów. W dniu [...] r. A. N.i złożył oświadczenie, że nie wyraża zgody na pozostawienie wewnętrznych schodów pomiędzy piwnicą a mieszkaniem na parterze. M.i R.S. wnieśli w dniu [...] r. o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu zakończenia procesu w [...] - sygn. akt[...]. W dniu[...] . R. S. przedłożył wniosek z dnia[...]. do Sądu Rejonowego w [...]o ustanowienie odrębnej własności. Organ stwierdził zatem, że w przypadku braku zgody wszystkich współwłaścicieli, która jest niezbędna do zajęcia stanowiska przez organ I instancji- wystąpienie do sądu o rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego powoduje zgodnie z art.97 § 1 pkt 4 Kpa, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie. Na postanowienie to zażalił się A. N. podnosząc, że sprawa sądowa pod sygn. [...] nie jest sprawą o jakiej mowa w art. 199 kc. Sprawa z wniosku wnoszącego zażalenie jest sprawa o zniesienie współwłasności i nie ma nic wspólnego z uzyskaniem zgody zastępczej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia[...] . działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 Kpa, po rozpatrzeniu zażalenia - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że organ odwoławczy uwzględnił argumenty zażalenia, bowiem uznał, że wystąpienie przez A. N. do Sądu Rejonowego o zniesienie współwłasności oraz wystąpienie M.i R. S. o ustanowienie odrębnej własności powstałej po adaptacji części piwnicy na lokal mieszkalny w przedmiotowym budynku nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie. Sygn. akt SA/Sz 2440/02 4 dołączone do tego pisma dowody, jako dotyczące okoliczności zaistniałych po wydaniu zaskarżonego postanowienia, nie mogły być brane pod uwagę. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa uzależnione jest od zaistnienia 3 przesłanek, które powinny wystąpić łącznie, a mianowicie: postępowanie administracyjne jest w toku, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte, rozstrzygniecie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Co do ostatniej z wyżej wymienionych przesłanek, to wykazanie jej spełnienia wymaga ustalenia przez organ związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W sprawie niniejszej organ I instancji zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie "przebudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] do czasu rozpatrzenia sprawy w przedmiocie wyrażenia zgody przez sąd powszechny( prawo do dysponowania nieruchomością")- Z treści uzasadnienia tego postanowienia wynika, że organ ten uznał toczące się przed Sądem Rejonowym w[ ...] postępowania tj. w sprawie oznaczonej sygn. [...] oraz z wniosku R. i M. S. o ustanowienie odrębnej własności za wymagające rozstrzygnięcia przez sąd powszechny zagadnienie wstępne, od którego zależne jest ustalenie czy wykonany został nałożony decyzją z dnia 30 sierpni 2001 r. nakaz przedłożenia przez A. N. oraz M. i R. S. zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na pozostawienie schodów wewnętrznych wykonanych bez pozwolenia pomiędzy piwnicą a mieszkaniem na parterze. Stanowisko to organ I instancji podjął bez głębszej analizy przedmiotu postępowań toczących się przed sądem powszechnym i bez wykazania istnienia związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem prowadzonej sprawy administracyjnej, a wyżej wskazanymi postępowaniami sądowymi. Natomiast organ II instancji rozpatrując zażalenie A. N. stwierdził (w ślad za zażaleniem), że nie stanowi zagadnienia wstępnego w przedmiotowej sprawie uznanie przez organ I instancji " wystąpienia p. A. N. do Sądu [...] o zniesienie współwłasności oraz wystąpienie pp. M. i R. S. o ustanowienie odrębnej własności, powstałej po adaptacji części piwnicy na lokal mieszkalny w przedmiotowym budynku" i również nie zawarł w swoim postanowieniu uzasadnienia prawnego zajętego stanowiska, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 Kpa. Ponadto organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie zawiadomił stron stosownie do art. 10 § 1 Kpa czym naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. W ocenie Sadu co do zasady, należy przyjąć, że zagadnieniem wstępnym uzasadniającym zawieszenie postępowania w przedmiocie wskazanym w zaskarżonym postanowieniu, byłoby toczące się w sądzie powszechnym postępowanie oparte o przepis art. 199 kodeksu cywilnego jako mające na celu wydanie orzeczenia zastępującego zgodę współwłaścicieli nieruchomości na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu. Jednakże stanowisko organu II instancji uchyla się spod skutecznej kontroli sądu, skoro zostało podjęte bez należytego ustalenia stanu faktycznego w zakresie przedmiotu postępowań cywilnoprawnych oraz bez analizy znaczenia tych postępowań dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej prowadzonej przez organ nadzoru budowlanego I instancji, a więc z naruszeniem art. 7, 77 Kpa oraz wyżej wskazanych art. 107 § 3 i art. 10 § 1 kpa., które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego, nie przesądzając ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło