SA/Sz 2442/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska [spr.] Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004r. sprawy ze skargi "N" w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku leśnego o d d a l a skargę Pełnomocnik "N" w A. wnioskiem z dnia [...] wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia zaległości w podatku leśnym należnym za lata 1997 - 2001 r. w łącznej kwocie [...], podnosząc, że organ ten wydał decyzję bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, co wynika – według wnioskodawcy – z pobieżnego, powierzchownego i wycinkowego potraktowania problemów występujących w sprawie, a dotyczących istnienia podstaw do opodatkowania "N" podatkiem leśnym niektórych gruntów, tj. gruntów leśnych niezalesionych oraz gruntów leśnych związanych z gospodarką leśną, a także z formy decyzji, która nie zawiera pełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając jako organ I instancji, decyzją z dnia [...] nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji Wójta Gminy, stwierdzając w jej uzasadnieniu, że decyzja, której unieważnienia domaga się "N", jest zgodna z prawem, a to oznacza, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki ustawowe, z którymi Ordynacja podatkowa wiąże nieważność. W szczególności Kolegium ustaliło, że zaskarżona decyzja znajduje umocowanie w przepisach prawa i nie narusza rażąco żadnego przepisu. Zarzuty wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej skierowane są głównie na wykazanie braków proceduralnych polegających na niedostatecznym wyjaśnieniu sprawy i nie dość wyczerpującym uzasadnieniu decyzji. Dalej Kolegium stwierdziło, że podnoszone we wniosku zarzuty nie mają charakteru materialnoprawnego i nie wyczerpują żadnej z przesłanek określonych w przepisie art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. "N" w A. nie zgodziło się z tą decyzją i w odwołaniu z dnia [...] stwierdziło, że wadę nieważności stanowić może także rażące naruszenie przepisów postępowania, jeśli to naruszenie pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy, ponowiło też zarzuty z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, iż decyzja Wójta Gminy nie zawiera dostatecznego uzasadnienia stanowiska organu podatku w kwestii braku przesłanek do zwolnienia z podatku leśnego gruntów stanowiących przedmiot tej decyzji, co zdaniem odwołującego się, jest rażącym naruszeniem przepisów. "N" wskazało także , że przedłożyło organowi podatkowemu plan urządzenia lasu, wobec czego zastosowanie do obliczenia podatku przepisu art. 65a ustawy o lasach było nieuzasadnione i, wbrew stanowisku Kolegium, przepis ten nie mógł stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji, a ponadto, oparcie decyzji wyłącznie na deklaracji, którą złożył podatnik, jest niewystarczające, gdyż w deklaracji nie ma danych co do wieku drzewostanu i nie można tylko na tej podstawie ustalić, czy zachodzi podstawa do zwolnienia z podatku leśnego, o którym mowa jest w przepisie art. 62 ustawy o lasach, co uzasadnia – według odwołującego się "N" - zarzut niedostatecznego wyjaśnienia sprawy przez organ podatkowy. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] uznając, iż jest ona zgodna z prawem, a zarzuty odwołania nie są uzasadnione. W szczególności, Kolegium nie podzieliło przekonania odwołującego się "N", że naruszenia przepisów postępowania, w wyniku którego wydana została ostateczna decyzja Wójta Gminy, są tego rodzaju, iżby można było im nadać charakter naruszeń rażących. Jeśli nawet miały miejsce, to nie miały wpływu na treść decyzji. W postępowaniu w I instancji Kolegium ustaliło, że decyzja nie narusza rażąco żadnych przepisów prawa materialnego. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Kolegium potwierdziło, że nie zostały również rażąco naruszone żadne przepisy prawa procesowego. Decyzja Wójta Gminy prawidłowo określa wysokość zaległości w podatku leśnym za grunty niezalesione i grunty związane z gospodarką leśną. Dane prawidłowo zostały zaczerpnięte z deklaracji podatkowej "N", gdyż dokument ten w prawie podatkowym jest jednym z głównych źródeł ustalania wysokości podatku. Ponadto, Kolegium stwierdziło, że skoro samo "N" wykazało w deklaracji podatkowej grunty podając ich powierzchnię w hektarach fizycznych, to organ podatkowy przyjął do wiadomości tę informację i naliczył podatek od hektarów fizycznych, a że zasadę obliczania podatku leśnego od hektara fizycznego zawiera art. 65a ustawy o lasach (w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003r.), to zasada ta została prawidłowo zastosowana, a "N" samo sobie zaprzecza utrzymując, że dla wymienionych gruntów jest urządzony plan. Dalej Kolegium stwierdziło w uzasadnieniu decyzji, że analizując przepisy ustawy o lasach, należy uznać, iż plan urządzenia lasu operuje hektarami przeliczeniowymi (przepis art. 64 ustawy o lasach), skoro więc "N" podaje w deklaracji hektary fizyczne, to znaczy, że dla tych gruntów nie ma przelicznika w hektarach przeliczeniowych. Organ podatkowy nie miał zatem podstaw do obliczenia podatku wg hektarów przeliczeniowych. Także rozważania odwołującego się "N" co do wieku drzewostanu są bezprzedmiotowe, skoro samo ujawniło w deklaracji dane grunty i nie przedstawiło żadnych dowodów, ani oświadczeń, z powodu których nie nalicza od nich podatku, to organ podatkowy nie miał podstaw do uznania, że podlegają one jakiemukolwiek zwolnieniu. W konkluzji Kolegium stwierdziło, że czym innym jest rozpatrywanie sprawy w zwyczajnym trybie odwoławczym, a czym innym rozpatrywanie sprawy w trybie nadzwyczajnym, do którego postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zalicza się. W pierwszym przypadku organ odwoławczy nie jest skrępowany ograniczoną paletą przesłanek ustawowych, jak to jest w trybie nadzwyczajnym wzruszania decyzji ostatecznych, bowiem w trybie odwoławczym każda wątpliwość, niezależnie od jej ciężaru gatunkowego, powinna być wzięta pod uwagę przez organ odwoławczy, natomiast w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, pod uwagę wzięte muszą być wyłącznie przesłanki ustawowe wymienione w przepisie art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, a w rozpatrywanej sprawie Kolegium prawidłowo ustaliło, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności decyzji Wójta Gminy. Ta decyzja jest wystarczająco umocowana w przepisach prawa materialnego, wobec czego jest to decyzja prawidłowa z punktu widzenia przesłanek określonych w przepisie art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Skargę na wskazaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie wniósł pełnomocnik "N" w A. ponawiając zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i wnioskując o zmianę zaskarżonej decyzji oraz o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] nr ...] w sprawie określenia zaległości w podatku leśnym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zajęte w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, właściwy do rozpoznania skargi z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn wskazanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią przepisu art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sąd administracyjny jest powołany do sprawowania w zakresie swojej właściwości kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, co oznacza kontrolę prawidłowości stosowania prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego, w tym podatkowego. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania oznacza to konieczność przeprowadzenia oceny czynności postępowania wyjaśniającego i dokonanych na tej podstawie ustaleń oraz prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Z prawidłowo poczynionych ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że pełnomocnik "N" w A. złożył wniosek w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia zaległości w podatku leśnym należnym za lata 1997 - 2001 r. w łącznej kwocie [...]. Decyzja ta stała się ostateczna, gdyż odwołanie "N" w A. od tej decyzji – jak to wynika z akt sprawy – wniesione zostało z uchybieniem terminu określonego w przepisie art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej i pozostawione bez rozpoznania. Wniosek "N" w A. – jak słusznie zauważyło to Samorządowe Kolegium Odwoławcze– inicjuje nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, którego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, której strona, wskutek uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie poddała zwykłej kontroli instancyjnej. Zauważyć należy, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, obok instytucji wznowienia postępowania podatkowego, tak zresztą jak każdego innego postępowania administracyjnego, jest instytucją nadzwyczajną, która służy eliminowaniu z obrotu prawnego decyzji obarczonych wadami kwalifikowanymi, określonymi enumeratywnie w przepisie art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Pewność obrotu prawnego wymaga, aby ostateczne decyzje administracyjne były stabilne i, aby można je było wzruszyć tylko w nadzwyczajnych sytuacjach i z powodów, w istocie, ważnych, dlatego też ustawodawca (także w sprawach podatkowych) przewidział możliwość wzruszenia decyzji ostatecznych w trybach nadzwyczajnych, ale wprowadził w tym względzie daleko idące ograniczenia, zarówno co do podstawy prawnej stwierdzenia nieważności decyzji, jak i terminu złożenia wniosku lub wszczęcia takiego postępowania z urzędu. Te nadzwyczajne tryby wzruszania decyzji ostatecznych nie zastępują zwykłego trybu odwoławczego od decyzji administracyjnych, z którego strona może i powinna korzystać, jeżeli uznaje wydaną decyzję za niezgodną z prawem, tym bardziej, że w zwykłym postępowaniu odwoławczym nie występują ograniczenia w zakresie zarzutów, które strona może podnosić. Zamienne zatem stosowanie tych instytucji w celu obalenia decyzji administracyjnej jest niewłaściwe i nie może być skuteczne, jeżeli decyzja ostateczna nie zawiera wad tak istotnych, aby należało wyeliminować ją z obrotu prawnego, mimo obowiązywania zasady stabilności decyzji ostatecznych. Tymczasem z prawidłowo poczynionych ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z którymi należy się zgodzić, wynika iż przyczyny wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej nie kwalifikują się do tych, które ustawodawca wymienił w przepisie art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem – jak to wskazano we wniosku – pobieżne, powierzchowne i wycinkowe potraktowanie problemów występujących w sprawie, a dotyczących istnienia podstaw do opodatkowania "N" podatkiem leśnym niektórych gruntów, tj. gruntów leśnych niezalesionych oraz gruntów leśnych związanych z gospodarką leśną, nie jest żadną z podstaw wymienionych w tym przepisie, a forma decyzji ostatecznej – wbrew twierdzeniom wnioskującego – zawiera właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne. Mając na względzie powyższe okoliczności, orzec należało – na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – o oddaleniu skargi, jako że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa.