SA/Sz 2455/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego o d d a la skargę Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , działając na podstawie art. 138 § l pkt 1 kpa, art. 2 ustawy z dnia 12 października1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. Nr 79, poz. 856), art. 2, 3 i 4 oraz art. 31a ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (t. jedn. Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) oraz § 1 pkt 16 lit. "a" rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 września 2003r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. Nr 176, poz.1713), po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Nr [...] z dnia[...] . o przyznaniu pomocy w postaci zasiłku celowego specjalnego w wysokości [...] zł. z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztów zakupu żywności, leków, środków czystości, higieny osobistej oraz obuwia zimowego - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] r. J. K. złożył wniosek o przyznanie bezzwrotnego zasiłku celowego specjalnego na zakup leków, żywności i środków chemicznych. Decyzją Nr [...] z dnia[...] . Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] przyznał J. K. pomoc w postaci zasiłku celowego specjalnego w wysokości [...] zł. z przeznaczeniem na zakup żywności oraz na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków. Od tej decyzji odwołał się J. K. wnosząc o jej uchylenie i przyznanie wyższego zasiłku. Odnosząc się do treści odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło że J. K. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie pracuje zawodowo. Zarejestrowany jest w PUP jako poszukujący pracy. Poszukuje pracy dorywczej. Choruje przewlekle, leczy się w Przychodni Rejonowej i Poradni Zdrowia Psychicznego. Wymaga przyjmowania leków oraz stosowania odpowiedniej diety. Zainteresowany ma orzeczoną trwale częściową niezdolność do pracy. Otrzymuje rentę inwalidzką z ZUS w wysokości [...] zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie[...] zł. Łączny dochód odwołującego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosi [...] zł. Zgodnie z art. 4 ust. l ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej kryterium dochodowe dla J. K. wynosi [...] ł. Z tych ustaleń wynika, że uzyskiwany przez niego dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe o kwotę 122,14zł. Organ I instancji rozpatrywał sprawę pod kątem przyznania zainteresowanemu zasiłku celowego specjalnego (art. 31a ustawy o pomocy społecznej) mimo niespełnienia warunku dotyczącego kryterium dochodowego. Organ I instancji zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. uwzględniając szczególną sytuację strony przyznał pomoc w postaci zasiłku celowego specjalnego w wysokości [...] zł, z przeznaczeniem na zakup żywności oraz na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków. Jednocześnie, jak wynika z akt sprawy organ pierwszej instancji inną decyzją Nr [...] z dnia[...] . przyznał J. K. pomoc w postaci zasiłku celowego specjalnego w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na częściowe pokrycie zadłużenia w opłatach za gaz oraz energię elektryczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podkreśliło, że przyznana pomoc jest niewielka i nie zabezpiecza w pełni potrzeb zainteresowanego, ale jednocześnie wyjaśniło, że bezzwrotny zasiłek specjalny ma charakter uznaniowy, co wynika z treści art.31a ustawy o pomocy społecznej, a Kolegium nie jest władne zmienić wysokości i rodzaju przyznanej pomocy. W związku, z tym należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożył J. K. zarzucając, że jest niezgodna z prawem, ponieważ narusza art. 7 kpa oraz przepisy ustawy o pomocy społecznej, w myśl których pomoc społeczna ma służyć wyjściu z trudnej sytuacji życiowej, a zadłużenie z tytułu pożyczki oraz potrzeby socjalno – bytowe, spoczywają na nim samym. Zdaniem skarżącego Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej świadomie go zadłużał. W związku z tym zaskarżona decyzja łamie konstytucyjne zasady, a mianowicie art. 42 ust. 3, 45 ust. 1, 47, 51 ust. 4, 68 ust. 3, 69 oraz 77 Konstytucji RP. Zbliża się to też do świadomego naruszenia art. 20, 231, 236, 276 i 266 k.k. Zaskarżona decyzja nie uwzględnia poza tym faktu dokonanej kradzieży na szkodę skarżącego. Oprócz tego organ nie wziął pod uwagę, że skarżącego nakłaniano do podpisywania oświadczeń niezgodnych z prawdą. J. K. wskazał również, że nie udzielono mu informacji ile form pomocy można wpisać na jednej decyzji, ile wynosi minimum egzystencji, jaka kwota przypada na jedną formę pomocy, jak interpretować prawo skoro decyzje są uznaniowe i dlaczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odpowiada na te pytania. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy łamie też przepisy o ochronie danych osobowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30sierpnia 2002 r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze należało stwierdzić, że nie są uzasadnione. Celem pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także doprowadzenie w miarę możliwości, do usamodzielnienia tych osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny być uwzględnione wówczas, gdy odpowiadają celom jak i możliwościom pomocy społecznej (art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej). Zgodnie z art. 31a powołanej ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 może być przyznany bezzwrotny specjalny zasiłek okresowy lub celowy, przy czym wysokość zasiłku celowego nie może być wyższa niż 100% kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, ustalonej zgodnie z art. 4 ust. 1. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "może być przyznany zasiłek celowy" oznacza, że świadczenie to nie ma charakteru obowiązkowego i jego przyznanie następuje w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, iż obowiązkiem organów pomocy społecznej jest wnikliwe wyjaśnienie i rozważenie okoliczności sprawy. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo ustalono, że zgodnie z art. 4 ust. l cyt. ustawy kryterium dochodowe dla J. K. wynosiło [...] ł. Z dokonanych ustaleń wynikało, że uzyskiwany przez niego dochód przekraczał ustawowe kryterium dochodowe o kwotę [...] zł. Organ I instancji rozpatrzył więc sprawę pod kątem przyznania zainteresowanemu zasiłku celowego specjalnego (art. 31a cyt. ustawy) i mimo niespełnienia warunku dotyczącego kryterium dochodowego decyzją z dnia [...] r. uwzględniając szczególną sytuację strony przyznał pomoc w postaci zasiłku celowego specjalnego w wysokości [...] z przeznaczeniem na zakup żywności oraz na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków. Organ odwoławczy zasadnie wskazał, że ustawodawca pozostawił organowi ocenę, czy w konkretnej sprawie zachodzi przypadek uzasadniający przyznanie pomocy społecznej. Dokonując tej oceny organ obowiązany jest uwzględnić nie tylko uzasadnione potrzeby osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc, ale również możliwości udzielenia tej pomocy, tj. wysokość posiadanych środków finansowych oraz potrzeby innych osób i rodzin pomocy tej oczekujących. Ocena możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej pozostaje w gestii samego organu przyznającego pomoc i mieści się w granicach tzw. uznania administracyjnego. U podstaw oceny dokonywanej przez organ znajdują się z jednej strony rozmiary posiadanych zasobów finansowych przeznaczonych na tę pomoc, a z drugiej strony rozpoznane potrzeby innych osób i rodzin o taką pomoc zabiegających. Skarżący korzysta ze środków pomocy społecznej na co zwrócił uwagę organ odwoławczy. W tej sytuacji nie można stwierdzić by instytucja uznania administracyjnego została nieprawidłowo zastosowana. Zasób posiadanych przez organy pomocy społecznej środków jest ograniczony i jest to fakt powszechnie znany. Dlatego nie jest możliwe uwzględnienie wszystkich indywidualnych potrzeb osób uprawnionych. Tak więc, wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji rozpatrzyły wniosek skarżącego i uwzględniły jego sytuację życiową. Nie naruszono zatem przepisów prawa zawierających reguły przyznawania pomocy społecznej. Zaskarżona decyzja nie narusza też przepisów Konstytucji RP. Ustawa zasadnicza gwarantuje osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej pomoc, ale może ona być udzielana tylko w granicach zakreślonych w innych ustawach i w granicach posiadanych przez właściwe organy środków. Nie są uzasadnione również pozostałe zarzuty zawarte w skardze. Nie ma bowiem żadnych racjonalnych podstaw do przyjęcia, że organy pomocy społecznej działały na szkodę skarżącego. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.