SA/Sz 246/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-02-18

Skład orzekający: G. Jankowski, K. Grzegorczyk-Meder, M. Kowalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może wznowić postępowanie zakończone decyzją ostateczną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli okoliczności faktyczne, na które się powołuje, były znane organowi od początku postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może wznowić postępowania zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli okoliczności faktyczne, na które się powołuje, były znane organowi od początku postępowania. W takiej sytuacji wznowienie postępowania stanowi rażące naruszenie prawa, a wydane na jego podstawie decyzje podlegają stwierdzeniu nieważności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza o uchyleniu własnych, ostatecznych decyzji przyznających K. K. dodatek mieszkaniowy i orzekaniu o ich nowej wysokości. Burmistrz wznowił postępowanie, uznając, że K. K. zataił dochody z gospodarstwa rolnego. K. K. kwestionował zasadność wznowienia, twierdząc, że organ posiadał wiedzę o jego sytuacji faktycznej od dawna, a gospodarstwo rolne faktycznie prowadził jego brat. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza, orzekając jednocześnie, że decyzje te nie mogą być wykonane i zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA G. Jankowski (spr.), Sędziowie NSA K. Grzegorczyk-Meder, M. Kowalewska, Protokolant E. Wójtowicz, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego /. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza z dnia [...]r., w przedmiocie dodatku mieszkaniowego Nr [...] II. orzeka, że decyzje wobec, których stwierdzono nieważność nie mogą być wykonane III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. K. kwotę [...] /[...]/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, 145 § 1 pkt 5 i 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 105, poz. 509 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji z [...]r. Burmistrza utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżoną decyzją organ I instancji uchylił swoje decyzje ostateczne, które były wydane w dniu [...] w sprawie przyznania dodatków mieszkaniowych dla K. K. i jednocześnie orzekł o przyznaniu K. K. dodatku mieszkaniowego: 1. na okres [...]. w kwocie [...]zł, 2. na okres [...]. w kwocie [...]zł, 3. na okres [...]. w kwocie [...]zł. Uzasadniając swoje stanowisko organ i instancji podał, że K. K. był użytkownikiem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...]ha i opłacał podatek rolny w [...]r. i [...]r. Natomiast w latach [...]został umorzony podatek rolny, gdyż nie uprawiał On gruntów rolnych. W złożonych wnioskach o przyznanie dodatku mieszkaniowego K. K. nie wykazał dochodów z prowadzenia gospodarstwa rolnego, co spowodowało przyznanie zawyżonych dodatków mieszkaniowych. Dnia [...]. Burmistrz postanowił o wznowieniu postępowania i w następstwie tego wydał kolejne decyzje o uchyleniu decyzji o przyznaniu dodatków mieszkaniowych i orzekał o ich nowej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylało kilkakrotnie te decyzje Burmistrza z powodów proceduralnych ale nigdy nie zakwestionowało podstawy wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Od decyzji Burmistrza z [...]r. odwołał się K. K. i stwierdził, że nie prowadził gospodarstwa rolnego, posiadał jedynie ziemię, od której jest płatnikiem podatku gruntowego. Zdaniem Kolegium zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa organ administracji w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydani decyzji, nie znane organowi. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że jak wynika z materiału dowodowego sprawy K. K. posiada gospodarstwo rolne o pow. [...]ha. Organ zwrócił też uwagę, że K. K. złożył oświadczenie [...]., w którym podał iż od [...]r. "gospodarstwo leży odłogiem, nie uprawiam ja, ani rodzina, gospodarstwo nie jest dzierżawione". W tej sytuacji słusznie organ I instancji przyjął, że K. K. od [...]r. nie prowadzi gospodarstwa rolnego. Zatem w deklaracjach o dochodach składanych wcześniej w [...]r. K. K. winien wykazać dochody z gospodarstwa rolnego. W ocenie organu odwoławczego ujawnione okoliczności faktyczne w pełni zasługują na podjęcie przez organ i instancji decyzji, która uchylała własne decyzje w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. K. wnosi o uchylenie decyzji Burmistrza z [...]r. jako niezgodnej z prawem i naruszającej przepisy postępowania administracyjnego . Skarżący podnosi, że Urząd nie musiał otrzymywać żadnej informacji, ponieważ tą informację posiadał na długo przed wydaniem decyzji. Podatnikiem podatku rolnego jest od wielu lat, ponieważ jest testamentowym posiadaczem ponad [...] ha gruntów i z tego powodu w jego sprawie nie ma zastosowania tryb art. 145 § 1tpkt 5 kpa, gdyż nie wystąpiły ani nowe dowody ani nowe okoliczności, które byłyby nieznane organowi w dniu wydania uchylonych decyzji. Składając wnioski o przyznanie dodatku mieszkaniowego wypełniał deklarację o dochodach zgodnie ze stanem faktycznym wykazując wszystkie źródła dochodu a gospodarstwa nie podawał gdyż gospodarstwo faktyczne prowadzi brat. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ wykazała, że skarga jest zasadna. W ocenie Sądu organy administracji obu instancji niewłaściwie zastosowały art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego /ustawa z 14 czerwca 1960r. tekst jedn. z 9 października 2000r. - Dz.U. Nr 98, poz. 1071/. W myśl tego artykułu organ wznawia postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jeżeli zostaną łącznie spełnione następujące przesłanki: 1. wyjdą na jaw istotne dla sprawy 2. nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody 3. istniejące w dniu wydania decyzji 4. nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem Sądu nie można faktu, że K. K. posiadał gospodarstwo rolne uznać za okoliczność nieznaną organowi. Decyzję w sprawie dodatku mieszkaniowego wydawał Burmistrz, a materiały zbierał w sprawie Ośrodek Pomocy Społecznej w [...]. Jak wynika z akt administracyjnych Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] wystąpił do Wydziału Podatków i Opłat [...] o przekazanie informacji od kiedy pp K. posiadają gospodarstwo rolne. Z odpowiedzi wynika, że są oni użytkownikami gospodarstwa po zmarłych rodzicach od [...]r. Jednak organem wydającym decyzje był burmistrz zaś urząd gminy i wszelkie jednostki podległe stanowią aparat pomocniczy a wewnętrzny obieg dokumentów, procedura uzgodnienia i korespondencja pomiędzy wydziałami urzędu lub wydziałami urzędu i jednostkami organizacyjnymi nie ma znaczenia dla oceny właściwości organu wydającego akt i jego kompetencji. Zgodnie z art. 77 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego fakty powszechnie znana oraz fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Fakty znane z urzędu to fakty znane organowi prowadzącemu postępowanie z racji wykonywanych funkcji lub zajmowanego stanowiska. Do tej kategorii należy zaliczać fakty, które wynikają z prowadzonych przez urząd gminy ewidencji, rejestrów i wykazów. W myśl art. 77 § 4 kpa fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Zdaniem Sądu trafny jest zarzut skarżącego, że informacja o tym iż jest on właścicielem gospodarstwa rolnego znana była organowi i stąd nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania. Przyczyna określona w art. 145 § 1 pkt.5 kap należy do grupy przyczyn, które istniały przed wydaniem decyzji, a mianowicie ujawnienie nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ administracji państwowej wznowił postępowanie na podstawie okoliczności mu znanych w dniu wydania decyzji to takie przekroczenie prawa wbrew jasnym i określonym w sposób niedwuznaczny przesłankom tego przepisu, stanowi rażące naruszenie prawa, w wyniku czego powstały skutki, które nie powinny być tolerowane z punktu widzenia wymogu praworządności /p. także wyrok NSA z 29 marca 1985r. ill SA 1051/84/. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji. Ponadto Sąd orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy, że decyzje wobec, których stwierdzono nieważność nie mogą być wykonywane oraz orzekł o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 97 § 2 ustawy przepisy wprowadzające /Dz.U, Nr 153 poz. 1270/.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło