SA/Sz 2467/03
WyrokWSA w Szczecinie2004-07-07
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Barbara Gebel, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może uchylić własną, ostateczną decyzję w trybie art. 154 § 1 Kpa, jeśli strona nie wykazała istnienia przesłanek określonych w tym przepisie, a jedynie powołuje się na swój słuszny interes, który sprowadza się do obejścia obowiązujących przepisów prawa?Ratio decidendi
Organ administracji może uchylić lub zmienić własną, ostateczną decyzję w trybie art. 154 § 1 Kpa, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a decyzja ta nie stworzyła praw nabytych. Jednakże, słuszny interes strony nie może polegać na obejściu przepisów prawa. W sytuacji, gdy strona nie przedstawiła dowodów na spełnienie przesłanek ustawowych, a jej interes sprowadza się do próby obejścia prawa, organ ma podstawy do odmowy uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Skarżący A. B. domagał się uchylenia ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającej przyznania mu uprawnień kombatanckich. Organ odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie wykazał przesłanek z art. 2 pkt 7 ustawy o kombatantach ani nie przedstawił dowodów na uszczerbek na zdrowiu spowodowany działaniami służb państwowych w grudniu 1970 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując decyzję organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w dniu 07 lipca 2004 sprawy ze skargi A. B. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznanie uprawnień kombatanckich oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił A. B. uchylenia - na podstawie art.154 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – decyzji własnej z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w dniu [...] r. wpłynęło pismo strony w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. numer [...], w którym nie powołano ustawowych podstaw wznowienia postępowania ani stwierdzenia nieważności, a równocześnie wniesiono o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z powyższym pismo zostało zakwalifikowane jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art.154 Kpa.
W myśl art.154 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Pierwsza z powyższych przesłanek została spełniona, bowiem decyzja, o której uchylenie wnosi strona, jest ostateczna. Po analizie przedłożonych przez stronę dokumentów należy uznać, że strona nie przedstawiła dostatecznych dowodów, że zachodzą w jej sprawie przesłanki art.2 pkt 7 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz.371 z późn. zm. ), który stanowi: "Za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje się poniesienie śmierci, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia na czas powyżej siedmiu dni w grudniu 1970 r. na Wybrzeżu wskutek działania wojska lub milicji podczas wystąpień wolnościowych".
Ponadto decyzja ostateczna nie była i nie jest decyzją wadliwą w świetle obowiązującego stanu prawnego, który nie uległ zmianie od momentu wydania decyzji.
A. B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podtrzymując żądanie uchylenia decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu wniosku strona przedstawiła swoje zasługi na polu zawodowym, społecznym oraz udział w wystąpieniach wolnościowych na Wybrzeżu w latach siedemdziesiątych, a także powołała się na dowody dotyczące stwierdzenia swojej choroby.
Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. wydaną na podstawie art.154 § 1 i 2 Kpa o odmowie uchylenia decyzji odmawiających przyznania uprawnień kombatanckich.
Zdaniem organu, strona nie przedłożyła wiarygodnego dokumentu stwierdzającego, że odniosła obrażenia, które spowodowały u niej uszkodzenia ciała lub rozstrój zdrowia na okres powyżej siedmiu dni. Z zaświadczenia Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego oddział 2 Oddziału Chorób Skórnych i Wenerycznych wynika, że strona była leczona miejscowo i ogólnie w dniach [...] r., a z kolejnego zaświadczenia z [...] r. wynika, że strona była leczona z powodu [...]. [...] okresowo nawracała od kilku miesięcy i mogła być powodem wystąpienia [...]. Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę strony na decyzje w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich, stwierdził w wyroku z dnia 28.02.2002 r. Sygn.akt SA/Sz 1748/2001, że z przedstawionego w aktach sprawy materiału dowodowego nie wynika, że skarżący doznał szkód określonych w art.2 pkt 7 ustawy o kombatantach wskutek użycia przemocy przez służby państwowe skierowane przeciwko uczestnikom protestu w grudniu 1970 r. Na wezwanie organu do przedłożenia dowodów, że w czasie zajść doznał uszczerbku na zdrowiu, który spowodował niezdolność do pracy przez co najmniej siedem dni, skarżący przedłożył zaświadczenia lekarskie na okoliczność leczenia z powodu róży i grzybicy stóp, ale nawet i te zaświadczenia lekarskie nie obejmują grudnia 1970 r.
Stosownie do art. 16 § 1 Kpa uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych może nastąpić tylko w przypadkach określonych w Kodeksie. Z powyższego przepisu, wyrażającego zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynika, że decyzja taka może być wzruszona tylko w przypadkach ściśle określonych w przepisach Kpa. Jednym z takich wyjątków jest art.154 § 1 Kpa, w myśl którego decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepisy Kpa nie definiują pojęcia "słuszny interes strony" jednakże – zdaniem organu orzekającego- tenże słuszny interes strony nie może sprowadzać się do obchodzenia innych przepisów prawa, to jest w niniejszej sprawie art.2 pkt 7 ustawy o kombatantach. W tej sytuacji organ nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji własnej odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich.
Na powyższą decyzję A. B. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego , wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności decyzji oraz sprawdzenie terminowości i poprawności formalnej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny . Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej . Oznacza to, że sąd administracyjny na skutek zaskarżenia decyzji nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego jej załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować działanie organu wydającego decyzję w danej sprawie. Dokonując oceny postępowania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art.154 § 1 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
W wypadku gdy postępowanie administracyjne prowadzone jest na podstawie art. 154 kpa, wyłania się zagadnienie, czy występują przesłanki do ewentualnego wzruszenia ostatecznej decyzji nie tworzącej prawa nabytego dla strony postępowania. Z przepisu § 1 tegoż artykułu wynika, że chodzi tu o dwie przesłanki, które muszą zaistnieć kumulatywnie. Po pierwsze, musi to być decyzja, która nie kreuje prawa nabytego dla strony postępowania. Po drugie zaś - za wzruszeniem tej decyzji ma przemawiać wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes samej strony. Zwrócić też trzeba uwagę na okoliczność, że organ administracji stosuje art. 154 kpa według swego swobodnego uznania, co wynika z użycia w nim zwrotu "może".
Interes społeczny występuje w zasadzie wtedy, gdy od momentu wydania decyzji ostatecznej do chwili rozpatrzenia sprawy wzruszenia tej decyzji, wystąpiła zmiana zasad polityki administracyjnej, zliberalizowanie oceny stanu faktycznego lub zmiana wykładni przepisów prawnych. W interesie społecznym leży bowiem ujednolicenie orzecznictwa. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła.
Oczywistym jest, że interes strony przemawia za uchyleniem każdej decyzji negatywnie rozstrzygającej jej sprawę. Art.154 Kpa posługuje się określeniem "słuszny interes strony". W zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej stwierdził, iż brak jest definicji tego pojęcia, jednakże tenże słuszny interes strony nie może sprowadzać się do obchodzenia przepisów prawa i wydawania decyzji wbrew brzmieniu obowiązującego prawa.
W świetle powyższego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił skarżącemu uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art.154 Kpa.
Sąd podziela to stanowisko. Skarżący nie przedstawił żadnych przesłanek, które przemawiałyby za zastosowaniem art.154 § 1 Kpa i zmianą decyzji ostatecznej.
Dodać należy, że niezachowanie terminów rozpatrzenia sprawy nie stanowi uchybienia przepisom postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło