SA/Sz 2508/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski spr/ Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Protokolant Anna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004r. sprawy ze skargi J. Z. i A. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 z późn. z.) oraz art. 104 kpa, nakazał współwłaścicielom budynku mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] J. Z i A. Z. przedłożenie, w terminie do dnia [...] r. niżej wymienionych dokumentów w celu doprowadzenia istniejącego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych umożliwiających prawidłową, zgodną z przepisami i potrzebami użytkowymi kontynuację robót budowlanych rozpoczętych w latach [...] -tych przez poprzedniego właściciela budynku.: - inwentaryzacji powykonawczej w/w budynku wraz z orzeczeniem technicznym sporządzonym przez uprawnioną osobę, potwierdzającym wykonanie robót zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, * docelowego projektu budowlanego uzgodnionego z rzeczoznawcą p. poż. * prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonych wizji lokalnych oraz zebranych dokumentów w sprawie ustalono, iż przedmiotowy budynek mieszkalny to obiekt istniejący, zamieszkały, pozostający w stanie nie dokończonej budowy. W dniach wizji lokalnych żadne roboty nie były prowadzone. Stwierdzono wykonanie nowego dachu oraz wieńca na piętrze budynku. Otwory okienne z nadprożami na piętrze budynku były zasłonięte folią a od tyłu cegłami poukładanymi luzem. Nie dokonano oględzin piętra budynku ze względu na brak schodów na piętro. Podczas wizji lokalnej w dniu [...] r. J. Z. oświadczył, że wszelkie roboty związane z remontem budynku wykonał jego poprzedni właściciel J. C. a piętro budynku nie jest użytkowane. Na tę okoliczność J. Z. przedłożył zaświadczenie z dnia [...] r. wydane przez Urząd Gminy w [...] stwierdzające, że J. C. prowadzi remont kapitalny budynku przy ul. [...] w [...] . W ocenie organu, treść tego dokumentu nie określa rodzaju budynku oraz zakresu wykonywanego remontu. Z uwagi na Powyższe oraz konieczność wykonania robót budowlanych obejmujących m. in. wykonanie schodów na piętro oraz doprowadzenie do należytego stanu technicznego przybudówki Pełniącej funkcję wiatrołapu, zaszła potrzeba wydania decyzji umożliwiającej doprowadzenie Przedmiotowego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. Nie wykonanie w Sygn.aktSA/Sz 2508/02 terminie określonych w decyzji obowiązków, spowoduje wydanie decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych. Od powyższej decyzji A.Z. i J. Z. wnieśli odwołanie, w którym podnieśli, że J. C. będąc właścicielem budynku oraz działki przedłożył w Urzędzie Gminy w [...] projekt techniczny opracowany przez Zespół Usług Projektowych w [...] na remont kapitalny budynku wraz z adaptacją pietra (poddasza) na cele mieszkalne i uzyskał pozwolenie na remont i przebudowę. Fakt ten potwierdza pośrednio zaświadczenie z dnia [...] r. wydane przez Urząd Gminy w [...] oraz osoba która pełniła w tym czasie obowiązki kierownika budowy. Zarzut, iż w/w zaświadczenie nie określa rodzaju budynku jest bezzasadny, bowiem J.C. na terenie Gminy [...] nie posiadał żadnej innej nieruchomości - co jest możliwe do ustalenia nawet obecnie. Remont nie został zakończony a budynek zgłoszony do odbioru, ponieważ J.C. prowadził remont siłami własnymi w miarę posiadanych środków. Po śmierci J. C., nie zachował się egzemplarz inwestorski dokumentacji, jednakże zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla gmin i związków międzygminnych (Dz. U. Nr 112 poz. 1319) oraz art. 38 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, Urząd Miasta i Gminy winien przechowywać projekty budowlane i inne dokumenty objęte pozwoleniem na budowę co najmniej przez okres istnienia obiektu budowlanego. Dotarcie do w/w dokumentacji technicznej wykaże bezzasadność nakazu nałożonego kwestionowaną decyzją. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i ustalił nowy termin - do dnia [...] r.. W pozostałym zakresie decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy. W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji wskazał, że w budynku mieszkalnym usytuowanym w [...] przy ul. [...] zostały wykonane roboty budowlane związane z rozpoczętym w [...] r. i nie zakończonym remontem oraz przebudową budynku. Do zakończenia konieczne jest wykonanie schodów do adaptowanego na cele mieszkalne piętra budynku oraz wykonanie remontu wiatrołapu. Na powyższe roboty budowlane inwestorzy nie mają stosownego pozwolenia. Zaświadczenie z dnia 20 maja 1974 r. wydane przez Urząd Gminy w [...] , nie jest dokumentem stanowiącym wymagane pozwolenie na budowę. W takim przypadku zastosowanie mają przepisy art. 51 ustawy Prawo budowlane, które dają możliwość legalizacji wykonanych robót budowlanych, po dokonaniu określonych czynności jakie należy spełnić w celu doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem. Wywiązanie się inwestorów z nałożonych obowiązków Sygn.aktSA/Sz 2508/02 pozwoli na doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskanie pozwolenia na wznowienie robót. Tym samym inwestorzy będą mogli zrealizować inwestycję zgodnie ze swoim zamierzeniem i uzyskać pozwolenie na użytkowanie. Nie wywiązanie się inwestorów z nałożonych obowiązków w zakreślonym terminie skutkować będzie wydaniem przez organ I instancji decyzji nakazującej rozbiórkę elementów obiektu wykonanych bez pozwolenia właściwego organu, na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W dniu [...] r. J. Z i A. Z. złożyli w Naczelnym Sądzie Administracyjnym Ośrodku Zamiejscowym w Szczecinie skargę na decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] i wnieśli o uchylenie w/w decyzji, jako wydanych z rażącym naruszeniem przepisów prawa budowlanego, a także przepisów o postępowaniu administracyjnym. W uzasadnieniu skargi wskazali, że zaskarżone decyzje wydano na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego który występuje w powiązaniu z art. 50 ust. 4 tej ustawy. Art. 50 i 51 w powiązaniu z art. 48 dotyczą głównie robót budowlanych wykonanych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź w sposób odbiegający od warunków pozwolenia, lub mogący spowodować zagrożenie ludzi lub mienia. Żadna z tych przesłanek w tej sprawie nie zachodzi. Ponadto organ I instancji stosując przepisy odnoszące się do wykonywania robót bez stosowanego pozwolenia nie wyczerpał dyspozycji art. 50 ust. 1 o wstrzymaniu robót. Nakazał natomiast wykonanie inwentaryzacji, orzeczeń technicznych, projektu oraz uzyskanie pozwolenia na budowę mimo, że skarżący żadnego remontu nie prowadzą i nie zamierzają kontynuować. Skarżący wskazali, że w czasie wizji lokalnej w dniu [...] r. informowali, że na remont był sporządzony projekt techniczny i wydane pozwolenie na budowę przez były Urząd Gminy w[...] , lecz z przyczyn losowych (śmierć poprzedniego właściciela, który to pozwolenie uzyskał) pozwolenie to nie zachowało się. Fakt ten został zignorowany w trakcie postępowania administracyjnego, a dotarcie do projektu technicznego i pozwolenia na budowę wykazałoby bezzasadność żądań Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w[...] , niezależnie od błędów prawnych postępowania tj. braku uprzedniego wstrzymania robót. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ma obowiązek wstrzymać roboty budowlane wykonywane bez pozwolenia lub w sposób stanowiący zagrożenie dla ludzi i mienia, nie może jednak nakazywać budowy czy rozbudowy schodów, które aktualnie skarżącym nie są potrzebne, bądź też wykonania inwentaryzacji budowlanej, orzeczeń technicznych lub ponownego wykonania projektu docelowego na roboty wykonane zgodnie z wydanym wcześniej pozwoleniem na budowę i będącym jego integralną częścią projektu technicznego. Skarżący Sygn.akt SA/Sz 2508/02 wskazali także, że pozwolenie na budowę do uzyskania którego zobowiązuje ich Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ważne jest dwa lata od daty uprawomocnienia (art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego), a ponieważ w najbliższym czasie z uwagi na brak środków remontu kontynuować nie zamierzają, jego uzyskanie jest bezcelowe. Ponadto art. 29 ust. 2 pkt. 1 tej ustawy stanowi, że pozwolenie na budowę nie jest wymagane przy remoncie istniejących obiektów budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków, jeżeli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych, a takie roboty w obiekcie występować nie będą. Skarżący podnieśli ponadto, że przed wydaniem decyzji nie zostali zapoznani ze zgromadzonym materiałem w sprawie, co uniemożliwiło im złożenie wniosku o przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania kierownika budowy robót rozpoczętych przez poprzedniego właściciela. Oznacza to, że decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów kpa. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania niniejszej skargi właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; zm. Dz. U. z 2004r. Nr 162 poz. 1692 dalej P.p.s.a.) Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonej decyzji wskazuje, że skarga jest zasadna, mimo iż skarżący niesłusznie twierdzi, iż organ domaga się od nich uzyskania pozwolenia na budowę. Treść zaskarżonej decyzji nakazu takiego nie zawiera.. Zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wydano na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2002 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.). Skarżący trafnie podniósł, że przepis ten występuje w powiązaniu z art. 50 tej ustawy, który w ust. 1 Sygn.akt SA/Sz 2508/02 stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. Stosownie do art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego, postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, jeżeli w tym terminie nie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 1. Zgodnie z art. 51 ust 1 pkt 2, przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ winien wydać decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynność) w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynność). Zatem przepisy art. 50 i 51 mają zastosowanie wyłącznie do wykonywanych samowolnie robót, które do chwili wydania rozstrzygnięć z powołaniem się na te przepisy nie zostały zakończone. Warunkiem zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest więc uprzednie stwierdzenie wykonywania określonych robót budowlanych przez inwestora z naruszeniem prawa oraz wstrzymanie wykonania tych robót na podstawie art. 50. Nie może ten przepis stanowić podstawy do wydania nakazów mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego. Kwestie te reguluje inny przepis prawa budowlanego /art. 66/, którego przesłanek zastosowania organ nie poddał analizie w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie jak wynika z akt sprawy i niezakwestionowanych przez organ twierdzeń skarżących wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie zostało poprzedzone wydaniem postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. W toku postępowania administracyjnego organy orzekające w sprawie w ogóle nie ustaliły, by skarżący prowadzili jakiekolwiek roboty budowlane a zatem by zaszły przesłanki do zastosowania w/w przepisu. Powyższe uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a P.p.s.a Trafny jest także drugi zarzut skargi, iż decyzję wydano z istotnym naruszeniem przepisów postępowania. Stosownie do art. 10 § 1 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W aktach sprawy brak dowodu, by organ i instancji a także organ Sygn,aktSA/Sz 2508/02 odwoławczy, przed wydaniem decyzji umożliwił stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Uchybienie to niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy wobec czego stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt b ustawy P.p.s.a. Orzeczenie w pkt II wydano na podstawie art. 152 P.p.s.a