SA/Sz 26/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-02-11
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Marzena Kowalewska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie przedemerytalne dla pracownika byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. (1 stycznia 1995 r.), czy też na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 18 września 2001 r. (7 listopada 2001 r.)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wolą ustawodawcy było objęcie świadczeniem przedemerytalnym pracowników byłych przedsiębiorstw gospodarki rolnej z dniem wejścia w życie ustawy przyznającej te uprawnienia, czyli ustawy z dnia 18 września 2001 r., która weszła w życie 7 listopada 2001 r. Potwierdza to nowa konstrukcja art. 37k ust. 9 ustawy, która weszła w życie 1 stycznia 2002 r., wskazując, że posiadanie statusu bezrobotnego i spełnienie warunków odnosi się do dnia 7 listopada 2001 r. W związku z tym organy powinny ustalić, czy skarżąca spełniała warunki na dzień 7 listopada 2001 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania L. Z. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając, że skarżąca nie spełniała kryterium wieku w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. Skarżąca zarzuciła, że decyzja jest niezgodna z ustawą z dnia 18 września 2001 r., która powinna być podstawą oceny. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska/spr/ Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant : sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2004r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]r. Nr [...] II. nie orzeka w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie przyznania L. Z. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podaje, że zgodnie z art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 4 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa( Dz.U. Nr 122, poz. 1323), pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej spełniającemu określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy:
1) osiągnął wiek 50 lat - kobieta i 55 lat - mężczyzna,
2) przepracował w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej najmniej 10 lat,
3) zamieszkuje w dniu nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.
Tymczasem w dniu 1 stycznia 1995 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, L. Z. (ur. [...] r.) ukończyła [...] lat i przeto nie spełnia warunków ustawowych uprawniających do przyznania świadczenia przedemerytalnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. Z. zarzuca, że decyzja Wojewody jest niezgodna z ustawą z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, albowiem ustawa ta nie określa, że kryterium wieku odnosi się do ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r., gdyż winno to być określone w nowej ustawie, a ustawa takiego zapisu nie zawiera.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, ( jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny , który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Ustawa z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 122, poz. 1323), wprowadziła istotne zmiany w ustawie z dnia 14 grudnia o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U.z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zmianami). Między innymi dodano w art. 37k ust. 9 i 10 w brzmieniu:
"9. Pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej spełniającemu określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy:
1) osiągnął wiek 50 lat - kobieta i 55 lat - mężczyzna,
2) przepracował w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej najmniej 10 lat,
3) zamieszkuje w dniu nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.
10. Świadczenie przedemerytalne przyznawane jest w kwocie aktualnie obowiązującego zasiłku przedemerytalnego. Przepis art. 37 l ust. 3 stosuje się odpowiednio."
Nowelizacja ta weszła w życie z dniem 7 listopada 2001 r.
Z kolei w dniu 1 stycznia 2002 r. kolejna nowelizacja ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r.
o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, dokonana ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół ( Dz.U. Nr 154, poz. 1793), nadała nowe brzmienie ust. 9 i 10 art. 37 k:
"9. Pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu 7 listopada 2001 r. posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek - co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna;
2) posiadał okres uprawniający do emerytury - wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn;
3) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat;
4) zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.
10. Osobom wymienionym w ust. 9 przysługuje świadczenie przedemerytalne w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1."
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma przeto wykładnia użytego w ust. 9 art. 39 k sformułowania: " (...) przysługuje świadczenie emerytalne, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy".
Zdaniem organów orzekających w sprawie w I i II instancji, ustawodawca miał na myśli ustawę z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.
Zdaniem Sądu wolą ustawodawcy było objęcie zasiłkiem przedemerytalnym pracowników byłych przedsiębiorstw gospodarki rolnej z dniem wejścia w życie ustawy przyznającej te uprawnienia , tj. ustawy z dnia 18 września 2001 r., która weszła w życie z dniem 7 listopada 2001 r.
Za taką wykładnią przepisu przemawia nowa konstrukcja ust. 9 art. 37 k ustawy, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. Ustawodawca w celu uniknięcia wątpliwości interpretacyjnych potwierdził w tym przepisie, że posiadanie statusu bezrobotnego i spełnienie łącznie warunków określonych w tym przepisie odnosi się do dnia 7 listopada 2001 r., tj. do dnia, w którym weszła w życie nowelizacja z dnia 18 września 2001 r.
Zważywszy na to, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w dniu [...]r., a organ zatrudnienia wydał decyzję w I instancji w dniu [...] r. organ ten winien ustalić, czy na dzień [...] r. skarżąca spełnia określone w ustawie warunki ( posiadanie statusu bezrobotnego, kryterium wieku, wymagany okres zatrudnienia w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej, zamieszkiwanie w powiecie( gminie ) uznanym za zagrożony wysokim bezrobociem strukturalnym).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło