SA/Sz 2626/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-10-13
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Henryk Dolecki, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy następca prawny użytkownika wieczystego, który nabył prawo użytkowania wieczystego w drodze darowizny w 1992 r., może skorzystać z uprawnień do nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., jeśli poprzedni użytkownik wieczysty spełniał warunki posiadania tego prawa w dniu wejścia w życie ustawy oraz w dniu 26 maja 1990 r.?Ratio decidendi
Następstwo prawne, o którym mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, ograniczone jest do następców prawnych osób, które w chwili wejścia w życie tej ustawy spełniały określone wymogi ustawowe, tzn. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu 24 października 2001 r. Nabycie prawa użytkowania wieczystego przez skarżące w 1992 r. na podstawie umowy darowizny wyklucza możliwość skorzystania z dobrodziejstw ustawy, ponieważ ani skarżące, ani ich poprzednicy nie spełniają warunków określonych w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy.Stan faktyczny
Prezydent Miasta odmówił A.O. i D.F. nieodpłatnego nabycia prawa współwłasności nieruchomości gruntowej, wskazując, że nie były one współużytkownikami wieczystymi w wymaganych datach, a także brak jest dokumentów potwierdzających nadanie nieruchomości w trybie osadnictwa rolniczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że nie można rozdzielać dat pomiędzy poprzednika i następcę prawnego, a skarżące nabyły prawo użytkowania wieczystego w drodze darowizny w 1992 r. Skarżące wniosły skargę do sądu, zarzucając niewłaściwą interpretację art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
1 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska/spr/ Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant st.sekr.sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2004r. sprawy ze skargi A.O. i D.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego nabycia prawa współwłasności nieruchomości gruntowej oddala skargę.-
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...]. na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209) odmówił A. O i D.F. nieodpłatnego nabycia prawa współwłasności działki nr [...] położonej [...]. W uzasadnieniu decyzji organ l instancji podaje, że prawo współużytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości strony nabyły na podstawie umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego Repertorium [...] z dnia [...] r. Zatem strony nie były jednocześnie w dacie [...] r, i w dniu wejścia w życie ustawy tj. [...] r. współużytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości.
Ponadto w aktach dotyczących spornej nieruchomości brak jest dokumentów potwierdzających, że nieruchomość została nadana w trybie osadnictwa rolniczego. takich dokumentów również nie przedłożyli wnioskodawcy.
W odwołaniu od powyższej decyzji A.O i D.F. przyznają, że nie były współużytkownikami wieczystymi w dacie [...] r, Prawo współużytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości nabyły na podstawie notarialnej umowy darowizny zawartej w dniu [...] r. Stąd wymagany warunek spełnia poprzednik prawny - poprzedni użytkownik wieczysty nieruchomości. Strona skarżąca spełnia natomiast drugi warunek tj. w dacie [...] r. była już współużytkownikiem wieczystym nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa , art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawo własności nieruchomości utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu nie można dwu dat - [...] r. rozdzielić pomiędzy poprzednika prawnego i następcę prawnego. Skarżące nabyły prawo współużytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na podstawie notarialnej umowy darowizny zawartej w dniu [...] r. Zatem w dacie [...] r, skarżące nie były współużytkownikami wieczystymi nieruchomości. Nie ma znaczenia, że powyższy warunek spełnia poprzednik prawny tj. poprzedni
Sygn. aktSA/Sz 2626/02
3
użytkownik wieczysty nieruchomości. Roszczenie przewidziane w art. 1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. przysługuje następcom prawnym nabywającym prawa użytkowania wieczystego od osoby, której prawo to przysługiwało zarówno w dniu [...] r. jak i w dniu [...] r. bowiem tylko w tej sytuacji następca prawny przejmuje wszystkie prawa przysługujące zbywcy poprzednikowi prawnemu.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosły A.O i D.F. Domagają się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości poprzez jego niewłaściwą interpretację prowadzącą do wniosku, że skarżące, jako następcy prawni poprzedniego użytkownika wieczystego nie spełniają wymogów określonych w ust. 1 art. 1 ustawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Skarga nie jest zasadna.
Ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209) w art. 1 ust. 1 określa krąg podmiotów, które mogą skorzystać z uprawnień wynikających z jej przepisów. Są to osoby, którym w dniu [...] r., tj. w dniu wejścia w życie powołanej wyżej ustawy przysługiwało prawo wieczystego użytkowania określonej nieruchomości. Należy zauważyć, że istotne znaczenie dla nabycia uprawnień wynikających z ustawy ma użyty w tym przepisie wyraz "oraz", który sprawia, ze warunki dotyczące posiadania statusu użytkownika wieczystego przez osobę fizyczną w obu wymienionych datach muszą być spełnione łącznie.
Ustawa umożliwia również nabycie prawa własności nieruchomości przez następców prawnych użytkowników wieczystych wymienionych w art. 1 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Następstwo prawne, o którym mowa w art, 1 ust. 2 ograniczone jest jednak do następców prawnych osób, które w chwili wejścia w życie tej ustawy spełniały określone wymogi ustawowe, tzn. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu 24 października 2001 r.
Przepis art. 1 ust. 2 dotyczący następców prawnych został wyraźnie wydzielony jako nowe zdanie, wprowadzające oddzielną konstrukcję prawną regulującą pochodne uprawnienia uwłaszczeniowe. Jego zakres obejmuje całą wyraźnie wyodrębnioną konstrukcję zdaniową ustępu pierwszego ze wszystkimi tego konsekwencjami ( por. wyrok NSA z 22 października 2002 r. M SA/Wr 1393/02 (nie publ.). Konsekwencją powyższych uregulowań jest zatem to, że dokonana sprzedaż czy zamiana prawa użytkowania wieczystego danej nieruchomości w okresie pomiędzy [...] r. a dniem wejścia w życie ustawy z dnia [...] r. wyklucza prawa dotychczasowego jak i późniejszego użytkownika wieczystego do skorzystania z dobrodziejstw powołanej wyżej ustawy.
Ze względu na to, że A.O i D.F nabyły prawo użytkowania wieczystego w 1992r. na podstawie umowy darowizny w świetle powyższych ustaleń ani to skarżące jak również ich poprzednicy, nie spełniają warunków określonych w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy.
W tej sytuacji Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak
w sentencji.
Sygn. akt SA/Sz 2626/02
4
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło