SA/Sz 2628/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Arkadiusz Windak/spr./ Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno- Usługowego "V" - Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 119, 120, 121 § 1, 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.)t postanowieniem z dnia [...] nałożył grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł. na Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Usługowe "V" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...]. Wydanie postanowienia organ uzasadnił uchylaniem się przez zobowiązane przedsiębiorstwo od wykonania obowiązku określonego w załączonym tytule wykonawczym z dnia [...] tj. od rozbiórki nośnika reklamowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę przy ul[...] na działce oznaczonej nr [...]. Ponadto, obciążono zobowiązanego obowiązkiem wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w wysokości [...] zł. W rozstrzygnięciu swym organ wskazał równocześnie, że obowiązek określony w załączonym tytule wykonawczym należy wykonać w terminie [...] dni od daty doręczenia postanowienia, pod rygorem orzeczenia wykonania zastępczego. Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Usługowe "V" Spółka z o.o. wniosło na to postanowienie zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucając mu, że prowadzi do wykonania czynności wbrew postanowieniu Sądu Okręgowego Wydziału i Cywilnego z dnia [...] r. (I C 983/99). Postanowieniem tym Sąd, w trybie zarządzenia tymczasowego, zabezpieczył roszczenia Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowego "V" Sp. z o.o. w ten sposób, że zakazał Gminie [...], w szczególności, podejmowania działań skutkujących usunięciem z nieruchomości komunalnych nośników reklamowych, do czasu rozstrzygnięcia tego procesu, który jak podano w odwołaniu, w dalszym ciągu nie został zakończony prawomocnym wyrokiem. W takiej sytuacji, zdaniem odwołującej się Spółki, prowadzenie egzekucji poprzez usuwanie nośników reklamowych jest działaniem niedopuszczalnym, co w konsekwencji powoduje, że i niedopuszczalne jest stosowanie jakichkolwiek środków egzekucyjnych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., postanowieniem z dnia[...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że przywołane w zażaleniu postanowienie Sądu z dnia [...]r. nie może dotyczyć sprawy samowolnej budowy nośnika reklamowego zrealizowanej w[...] r. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przez organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego, będącego skutkiem decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], nakazującej Przedsiębiorstwu Produkcyjno - Usługowemu "V" Spółka z o.o. rozbiórkę nośnika reklamowego postawionego w [...]r., bez pozwolenia na budowę, przy ul. [...]. Od decyzji tej zobowiązana Spółka nie odwołała się. W ocenie organu odwoławczego, niewykonanie obowiązku wynikającego z powyższej decyzji, stanowiło uzasadnioną podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego i nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Działanie organu I instancji było zatem zgodne z prawem. Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Usługowe "V" Spółka z o.o. złożyło na tą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienie w całości jak i uchylenie postanowienia organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania. Strona skarżąca podniosła, że nośnik reklamowy nie został wzniesiony [...] r., tylko dużo wcześniej, na dowód czego przedstawiła umowę o korzystanie z nośnika z [...] r., a więc sprzed wydania postanowienia sądu cywilnego oraz wskazaną w nim datą [...] r. Nadto, skarżąca podała, że organ powołał w zaskarżonym postanowieniu okoliczność samowolnej budowy nośnika reklamowego zrealizowanej w [...] r., nie wykazał na jakich dowodach opiera to ustalenie. Fakt, że strona nie odwołała się od decyzji o rozbiórce nie zamyka, zdaniem skarżącej, jej drogi do obrony praw naruszanych w inny sposób. Ponadto, przywołane postanowienie zabezpieczające powództwo sformułowane było bardzo uniwersalnie, mówiąc o podejmowaniu działań skutkujących usunięciem z nieruchomości komunalnych nośników. W ocenie skarżącej Spółki, nie ma wątpliwości, że wydanie postanowienia w toku egzekucji zmierza bezpośrednio do usunięcia nośnika i to nawet bardziej niż samo wydanie decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie. W trakcie rozprawy sądowej, pełnomocnik strony skarżącej podtrzymując argumenty przedstawione w skardze powołał się dodatkowo na uzasadnienie wyroku NSA O/Z w Szczecinie z dnia 3 lipca 2002r., sygn. akt SA/Sz 2588/2000, którym to orzeczeniem Sąd uwzględnił skargę na decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki nośników reklamowych skarżącej. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo 0 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Rola sądu w zakresie badania wydawanych przez organy administracji publicznej orzeczeń polega na poddaniu ich ocenie pod kątem zgodności z prawem materialnym oraz przestrzeganiem przy ich wydawaniu przepisów prawa procesowego (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Dokonana przez Sąd analiza zaskarżonego postanowienia na gruncie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego doprowadziła Sąd do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem zaskarżenia, a tym samym materią która została poddana ocenie Sądu, stało się postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Przede wszystkim należy zauważyć, że w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.) oprócz sformułowania zasad ogólnych prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wyszczególnienia możliwych do stosowania środków egzekucyjnych, określone również zostały środki służące ochronie praw podmiotów wobec których podjęte zostały czynności egzekucyjne. Jednym z takich środków odwoławczych, oprócz prawa wniesienia zarzutów 1 wniesienia skargi na czynności egzekucyjne (art. 33, art. 34 i art. 54 cyt. ustawy), jest m.in. prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia (art. 122 § 3 w/w ustawy). Przy czym należy podkreślić, że z uwagi na różnorodność tych środków odwoławczych, odmienne mogą być przyczyny i podstawy formułowania tychże środków zaskarżenia. W niniejszej sprawie strona skarżąca podważając prawidłowość wydanego postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, zawarła w istocie jeden argument sprowadzający się do kwestionowania podstaw prowadzenia postępowania w oparciu o prawomocną, acz wadliwą zdaniem skarżącej, decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], nakazującą rozbiórkę nośnika reklamowego. W ocenie Sądu nie zasługują na aprobatę wnioski skargi, wedle których, nie wniesienie odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę uprawnia stronę skarżącą do podważania trafności tej decyzji poprzez zaskarżenie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Przyjęcie takiej tezy stałoby w sprzeczności z ustawową zasadą podziału kompetencji organów i zróżnicowania środków odwoławczych przysługujących stronom w postępowaniu administracyjnym od tych przewidzianych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżąca Spółka nie zgadzając się z ostateczną decyzją nakazującą rozbiórkę nośnika reklamowego, ma w określonych przypadkach możliwość, skorzystać z nadzwyczajnych środków wzruszenia decyzji, przewidzianych w przepisach procedury administracyjnej. Podniesienie w zażaleniu lub w skardze na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, argumentów negujących zasadność decyzji nakazującej rozbiórkę postawionego przez skarżącą nośnika reklamowego, należało uznać za chybione. Sąd badając z urzędu prawidłowość zaskarżonego postanowienia w kontekście materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, stwierdził, że odpowiada ono wymogom formalnym przewidzianym przez ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 122 § 2) oraz że jego podjęcie w sposób dostateczny uzasadniały okoliczności sprawy. Bezspornym jest, że w sprawie przedmiotowego nośnika reklamowego została wydana decyzja nakazująca jego rozbiórkę. Skarżąca Spółka nie wniosła od tej decyzji odwołania i stała się ona decyzją ostateczną. Poza sporem jest również to, że skarżąca nośnika będącego przedmiotem w/w decyzji dobrowolnie, do dnia wydania zaskarżonego postanowienia, nie usunęła. W takim stanie rzeczy organ mógł skorzystać ze środka egzekucyjnego obowiązku o charakterze niepieniężnym i wydać zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Ustosunkowując się do zarzutu związanego ze wskazywaną w skardze okolicznością zawiśnięcia sprawy pomiędzy skarżącą a Gminą [...]przed sądem cywilnym oraz treścią postanowienia z dnia [...]r., w pełni należy podzielić pogląd wyrażony w postanowieniu tut. Sądu z[...]r., SA/Sz 2628/02, zgodnie z którym, postanowienie Sądu wydane w ramach postępowania cywilnego prowadzonego przed sądem powszechnym, nie uchyla uprawnień organu administracji wynikających z przepisów prawa budowlanego, a w szczególności reakcji na samowolę budowlaną. Tej właśnie dziedziny dotyczy przedmiotowe postępowanie. Rozstrzygniecie wydane w postępowaniu cywilnym przesądzające istnienie lub nieistnienie stosunku prawnego (dzierżawy) usunie tylko wątpliwości co do rodzaju więzi prawnej łączącej strony. Nie wpłynie natomiast na ocenę skutków prawnych działania inwestora w sferze przepisów prawa budowlanego w przedmiocie wzniesienia obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę. Odnosząc się do faktu powołania się przez stronę skarżącą w trakcie rozprawy na uzasadnienie wyroku z 3 lipca 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2588/2000, należy zauważyć, że wbrew pozornej zbieżności, odmienny był przedmiot tamtej sprawy i co się z tym wiąże, zakres kontroli Sądu. Materią rozstrzygnięcia Sądu była wówczas decyzja nakazująca rozbiórkę obiektów budowlanych, a nie postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, zaś spór dot. m.in. ilości posadowionych nośników reklamowych. Sąd przypominając zasadę wyrażoną w art. 365 § 1 k.p.c. zwrócił uwagę organom prowadzącym sprawę, że przyjęcie przez nie określonego stanowiska, bez przeprowadzenia dowodu z postanowienia zabezpieczającego Sądu, stanowiło uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd w niniejszej sprawie nie mógł podejmować rozważań związanych z badaniem trafności decyzji nakazującej rozbiórkę nośnika reklamowego, z uwagi na ściśle określony zakres tego postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zatem skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw musiała ulec oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).