SA/Sz 264/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-03-02
Skład orzekający: D. Strzelecka-Kuligowska, B. Gebel, K. Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaświadczenie o wartości pozostawionych nieruchomości wydane przed wejściem w życie rozporządzenia zmieniającego z dnia 21.08.2001 r. podlega waloryzacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy rozporządzenia. Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia zmieniającego, zaświadczenia wydane przed wejściem w życie nowych przepisów, potwierdzające uprawnienia do ekwiwalentu za mienie pozostawione za granicą, stanowią podstawę do nabycia nieruchomości na zasadach określonych w rozporządzeniu, w brzmieniu ustalonym przez nowe przepisy, co obejmuje również waloryzację wartości tych nieruchomości.Stan faktyczny
Starosta odmówił P. L. waloryzacji kwoty określającej wartość pozostawionych za granicą nieruchomości, stwierdzonej w zaświadczeniu wydanym przed wejściem w życie rozporządzenia zmieniającego z dnia 21.08.2001 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, argumentując, że postępowanie zakończyło się wydaniem zaświadczenia, a przepisy rozporządzenia dotyczą waloryzacji kwot określonych w decyzjach. P. L. złożył skargę do WSA, podnosząc argumenty o dyskryminacji i niesprawiedliwości traktowania osób, które uzyskały zaświadczenia przed zmianą przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA D. Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie NSA B. Gebel (spr.), K. Grzegorczyk-Meder, Protokolant M. Rosochacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2004r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy waloryzacji kwoty określającej wartość pozostawionych nieruchomości /. uchyla zaskarżoną decyzję, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] numer [...] Starosta odmówił P. L. dokonania waloryzacji kwoty określającej wartość pozostawionych za granicą nieruchomości w wysokości [...]zł, stwierdzonej w zaświadczeniu nr [...] z dnia [...]r., wydanym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]. Decyzja wydana została w oparciu o § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.08.2001 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości ( Dz.U. z 2001 r. Nr 90, poz.999 ), który to przepis, zdaniem organu, wyklucza możliwość waloryzacji do spraw zakończonych wydaniem zaświadczenia przed dniem jego wejścia w życie.
Odwołując się od powyższej decyzji P. L. podniósł, iż jego zdaniem ust. ld dodany do § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. ma, w oparciu o § 2 ust.2 rozporządzenia zmieniającego, zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie. Skoro rozporządzenie określa sposób zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie cen sprzedaży nieruchomości, należy przyjąć, że zakończeniem sprawy nie jest wydanie zaświadczenia, ale w myśl § 7 rozporządzenia - nabycie nieruchomości . Nie sposób się zgodzić z argumentacją Starosty, iż sprawa zakończona została w trybie administracyjnym wydaniem zaświadczenia, gdyż jest to tylko jeden z etapów opisanych w rozporządzeniu, na drodze nabycia nieruchomości Skarbu Państwa. Odmowa waloryzacji niezrealizowanych zaświadczeń spowoduje podział osób uprawnionych na te, których wartość mienia nie będzie waloryzowana (posiadacze zaświadczeń) i te, których wartość mienia będzie podlegała waloryzacji ( posiadacze decyzji).
Wojewoda decyzją z dnia [...]r. numer [...] po rozpatrzeniu odwołania P. L. utrzymał w mocy decyzję Starosty. Zdaniem organu II instancji, Starosta dokonał właściwej" oceny stanu prawnego dotyczącego przedmiotowej sprawy i słusznie odmówił waloryzacji kwoty określonej w zaświadczeniu z dnia [...]r. Trudno uznać argumenty zawarte w odwołaniu za uzasadnione , albowiem postępowanie administracyjne faktycznie zostało zakończone wydaniem zaświadczenia Nr [...]z dnia [...]r., które potwierdza, że odwołujący jest uprawniony do ekwiwalentu za mienie pozostawione poza granicami państwa i ustala wysokość tego ekwiwalentu na kwotę [...]zł. Natomiast realizacja tych uprawnień w formie przewidzianej w art.212 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz.543) tj. zaliczenia wartości tego mienia na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży nieruchomości Skarbu Państwa, dokonywana jest w toku czynności cywilnoprawnych - zawarcie umowy w formie aktu notarialnego.
Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998r. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania niniejszej decyzji (Dz.U. z 1998 r. Nr 9, poz.32 i z 2001 r. Nr 90, poz.999 ) przewidują, iż potwierdzenie uprawnień do ekwiwalentu za mienie pozostawione poza granicami państwa następuje w formie decyzji, w której określa się wartość pozostawionych nieruchomości, zaś ustalona w tej decyzji kwota podlega waloryzacji. Przepis rozporządzenia dotyczy więc wyłącznie waloryzacji kwot określonych w decyzjach (wydanych po 14 września 2001 r. tj. po zmianie rozporządzenia), a nie określonych w zaświadczeniach wydanych, gdy w rozporządzeniu brak było stosownego przepisu dopuszczającego waloryzację.
Ponadto organ podkreślił, że waloryzacja świadczenia pieniężnego ze względu na siłę nabywczą pieniądza jest wyjątkiem od zasady nominalizmu, który musi wynikać jednoznacznie z przepisów prawa. Pogląd powyższy został wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9.10.2000 r. sygn.aktOPS/12/00.
Na powyższą decyzję P. L. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie. W skardze powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu, a nadto dodał, że dyskryminacja osób, które dwa czy trzy lata wcześniej postarały się o zaświadczenie kompletując dokumenty i ponosząc koszty miedzy innymi operatów szacunkowych określających wartość pozostawionych nieruchomości, którym obecnie administracja rządowa niższych szczebli próbuje na zawsze odebrać prawo do utrzymania realnej wartości posiadanych dokumentów, jest wysoce krzywdząca i nieetyczna. Niedopuszczalne jest również, aby dwie osoby spełniające te same warunki, uprawnione do rekompensaty za mienie pozostawione za granicą, traktowane były przez prawo odmiennie, tym bardziej, że osobom którym zaświadczenie wydano w [...] r. inflacja zdewaluowała już do dzisiaj około 1/3 wartości nominalnej posiadanych uprawnień.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.08.2001 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości ( Dz.U. z 2001 r. Nr 90, poz.999 ), przepisy niniejszego rozporządzenia stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie ( ust. 1 ), natomiast wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zaświadczenia potwierdzające posiadanie uprawnień, o których mowa w art. 212 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowią podstawę nabycia nieruchomości na zasadach określonych w rozporządzeniu, o którym mowa w § 1, w brzmieniu ustalonym niniejszym rozporządzeniem ( ust.2 ).
Rozporządzenie zmieniające ustaliło nowe brzmienie § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13.01.1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości (Dz.U. Nr 9, poz.32, z 2001 r. Nr 90, poz.999). Z przepisów § 5 ust. 1 i ust. 1d wynika, że wartość mienia pozostawionego poza granicami kraju stwierdza starosta w drodze decyzji, a stwierdzona kwota określająca wartość pozostawionych nieruchomości podlega waloryzacji, stosownie do art. 5 oraz 227 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zdaniem Sądu organy dokonały błędnej interpretacji przepisów rozporządzenia. W niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie § 2 ust.2 rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości. Treści tego przepisu nie należy jednakże zawężać do samego nabycia nieruchomości Skarbu Państwa w drodze umowy cywilnoprawnej, ale odnieść także do waloryzacji wartości nieruchomości ustalonych wcześniej wydanymi ( przed wejściem w życie zmian rozporządzenia ) zaświadczeniami (§ 5 ust.ld) czy też sposobu odnotowywania na wydanych zaświadczeniach częściowej realizacji uprawnień (§ 7).
W świetle powyższego, w dacie wydania zaskarżonej decyzji istniały podstawy do zwaloryzowania kwoty określającej w zaświadczeniu nr [...] wartość mienia pozostawionego przez P. L. poza granicami kraju. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy winien jednak uwzględnić aktualnie obowiązujące przepisy prawa regulujące kwestie związane z waloryzacją mienia pozostawionego poza granicami kraju oraz zasady zaliczania tego mienia na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa.
W tym stanie rzeczy na podstawie art.145 § 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło