SA/Sz 2649/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-10-14
Skład orzekający: Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki nośnika reklamowego, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę, jest zasadny, nawet jeśli organ nieprecyzyjnie określił podstawę prawną (pozwolenie zamiast zgłoszenia)?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nawet jeśli organy nadzoru budowlanego nieprecyzyjnie wskazały w decyzjach na brak pozwolenia na budowę zamiast wymaganego zgłoszenia, to uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Kluczowe było samowolne wybudowanie nośnika bez wymaganej procedury, co uzasadniało nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę nośnika reklamowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Firma skarżąca twierdziła, że uzyskała pozytywne opinie urzędowe i że zarzut dotyczący konstrukcji nośnika jest nieistotny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Firma zaskarżyła decyzję, podnosząc m.in. naruszenie przepisów KPA, Prawa budowlanego oraz niezgodność z postanowieniem sądu cywilnego zabezpieczającego roszczenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowego" V."- Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim nakazał Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Usługowemu. "Vi" Sp. z o.o w rozbiórkę nośnika reklam usytuowanego przy al. [...] ( w pobliżu [...] ) wybudowanego bez pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż pismem z dnia [...] r. Wydział Rozwoju Gospodarczego i Promocji Urzędu Miejskiego w [...] zwrócił się o wszczęcie postępowania z urzędu w sprawie usunięcia nielegalnej dwustronnej reklamy wybudowanej przed kilkoma dniami przy ai. [...] przez firmę "V. W piśmie z dnia [...] r. PPU "V." Sp.z o.o. poinformowała, że w dniu [...] r. została posadowiona tablica reklamowa wolnostojąca o wymiarach [...] cm przy[...]. Nośnik reklam został usytuowany po złożeniu w dniu [...] r. wniosku o umieszczenie reklamy wolnostojącej w Wydziale Rozwoju Gospodarczego i Promocji. Według oświadczenia inwestora tablicę ustawiono po uzyskaniu pozytywnych opinii Wydziału Inżyniera Miasta, Wydziału Urbanistyki i Architektury, Wydziału Geodezji
1 Gospodarki Gruntami oraz Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w [...].
Podczas wizji w dniu [...] r. ustalono, że na przedmiotowym terenie ustawiony jest inny nośnik reklam niż przestawiony na zdjęciu dołączonym do ww. pisma Wydziału Rozwoju Gospodarczego i Promocji Urzędu Miejskiego ( z dnia [...]r. ). Nowy nośnik posiada jeden filar konstrukcyjny, natomiast na zdjęciu tablica reklamowa wspierała się na dwóch słupach. Nośnik reklam został wybudowany bez pozwolenia na budowę, co stanowi naruszenie art.28 ustawy Prawo budowlane. Ponieważ zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, dlatego też orzeczono nakaz rozbiórki.
Od decyzji tej odwołało się Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe,,V" Sp. z o.o. w [...]. Podniosło, że nieprawdą jest jakoby nośnik wybudowano bez pozwolenia, bowiem inwestor posadowił tablicę reklamową po uzyskaniu pozytywnych opinii Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami oraz Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w [...]. Natomiast zarzut, że nośnik posiada jeden filar konstrukcyjny zamiast wspierać się na dwóch słupach jest absurdalnym. Jego konstrukcja w żaden sposób nie narusza art.28 ustawy Prawo budowlane. Stąd bez znaczenia dla sprawy jest rozbieżność między nośnikiem przedstawionym na zdjęciu i dołączonym do pisma, a tym, który ustalono na wizji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ po przeanalizowaniu odwołania, w oparciu o akta sprawy, zważył, co
Sygn.aktSA/Sz 2649/02 3
następuje. Argumenty skarżącego Przedsiębiorstwa w świetle zebranego materiału dowodowego nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art.28 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W myśl przepisów ustawy, ustawienie tablicy reklamowej powinno być poprzedzone uzyskaniem pozwolenia właściwego organu, którym jest organ administracji architektoniczno-budowlanej. Wykonywanie robót budowlanych bez pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną, która skutkuje nakazem rozbiórki obiektu budowlanego, zgodnie z dyspozycją art.48 cyt. ustawy.
W przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia czy nośnik reklam był wybudowany w 2000 r. ( po zgłoszeniu w wydziale Rozwoju Regionalnego i Promocji Urzędu Miejskiego ), jak twierdzi skarżący, czy w 2002 r., jak ustalił Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...]. Zasadniczą sprawą warunkującą przyjęte rozstrzygnięcie jest fakt wybudowania go bez wymaganego pozwolenia właściwego organu.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe "V" Sp.z o.o. w [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w [...]. Skarżące Przedsiębiorstwo wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie art.6, 7, 77 § 1, 80, 81 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art.29 ust.2 pkt 2 i art.49 Prawa budowlanego i art.365 Kodeksu postępowania cywilnego.
Zdaniem skarżącego decyzje opierają się głównie na zarzucie braku pozwolenia na budowę nośnika oraz na argumencie, że nośnik posiada jeden filar konstrukcyjny, zamiast wspierać się na dwóch słupach. Decyzje pomijają całkowicie kwestię, że wydanie ich, a następnie wykonanie, zmierzałoby do usunięcia nośnika z nieruchomości komunalnych, co pozostaje w sprzeczności z postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 24 listopada 1999 r. sygn.akt IC 983/99.
Strona odwołała się od tej decyzji i w odwołaniu wskazywała, że tablica nie została posadowiona samowolnie, ponieważ wcześniej uzyskano pozytywne opinie Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami oraz Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w [...]. Strona wskazywała również, że bez znaczenia pozostaje fakt, że nośnik posiada tylko jeden filar konstrukcyjny, ponieważ nie narusza to przepisów Prawa budowlanego.
Nośnik reklamowy został zresztą wzniesiony dużo wcześniej niż w 2000 r. o czym świadczy umowa najmu zawarta z klientem . Ustalenie daty posadowienia nośnika reklam jest istotne, gdyż pozwala ustalić czy zastosowanie powinno mieć Prawo budowlane z 1971r., czy z 1994 r. Ponadto zgodnie z art.29 ust.2 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych
Sygn.aktSA/Sz 2649/02 4
i podświetlanych usytuowanych poza terenem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, tak więc do tak ustalonego stanu faktycznego w ogóle nie powinna być wydana decyzja o rozbiórce z powodu braku pozwolenia na budowę. Nie można także, zgodnie z art.49 ust.1 Prawa budowlanego nakazać rozbiórki, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego.
Zaskarżona decyzja pomija także kwestię niezgodności decyzji z postanowieniem Sądu Okręgowego w [...]. Tymczasem okoliczność związania organów nadzoru budowlanego postanowieniem sądy cywilnego, w związku z art.365 kpc potwierdził już wcześniej w innej sprawie toczącej się między tymi samymi stronami NSA w wyroku z dnia 3 lipca 2002 r. sygn.akt SA/Sz 2588/2000.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o oddalenie skargi stwierdzając, iż argumentacja przyjętego rozstrzygnięcia została przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Fakt, że nośnik posiada jeden filar zamiast dwóch, nie jest oczywiście podstawą do wydania nakazu rozbiórki a jedynie okolicznością wskazującą, że po roku [...] nośnik został wybudowany ( ustawiony ) na nowo. W [...] roku nośnik w pierwotnym kształcie został wybudowany samowolnie, gdyż zgłoszenie do Wydziału Rozwoju Regionalnego nie jest właściwym zgłoszeniem w rozumieniu przepisu art.30 ustawy Prawo budowlane. Podstawę faktyczną decyzji stanowi fakt samowolnego wybudowania nośnika za czasów obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1994 r. (tj. w roku [...] ), a podstawę prawną art.48 tej ustawy.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnej ograniczony jest do badania jej zgodności z obowiązującym prawem.
Zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 z późn.zm. ). W świetle powyższego przepisu (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Zgodnie z art.30 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zgłoszenia należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych, a do wykonania robót można przystąpić jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. Dodać także należy, że zgłoszenie winno spełniać wymagania formalne określone w art.30 ust.la ww. ustawy.
Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pisma skarżącego Przedsiębiorstwa z dnia 08.06.2000 r., do właściwego organu został zgłoszony nie zamiar wykonania robót polegających na ustawieniu nośnika reklamowego, lecz fakt wykonania w dniu[...] r. robót polegających na posadowieniu nośnika reklamowego przy ul. [...] Z pisma tego wynika również, że nośnik reklamowy został usytuowany na ww. terenie po złożeniu w dniu [...]r. w Wydziale Rozwoju Regionalnego i Promocji wniosku o umieszczenie reklamy wolnostojącej, oraz po uzyskaniu pozytywnych opinii Wydziału Inżyniera Miasta, Wydziału Urbanistyki i Architektury, Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami oraz Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w [...]. Pismo kończy się zapewnieniem, iż" Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe .V" Sp. z o.o. zobowiązuje się do uzupełnienia wszelkich formalności związanych z posadowieniem nośnika reklamowego w trybie pilnym." Wcześniej, bo pismem z dnia [...] r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim [...]został poinformowany przez Wydział Rozwoju Gospodarczego i Promocji Urzędu Miejskiego w [...] o samowolnym posadowieniu nośnika reklam przez PPU " V" Sp. z o.o. w [...] Do pisma tego zostało załączone zdjęcie nośnika ( wsparty na słupach ).
W świetle powyższego słusznie organy nadzoru budowlanego uznały, iż skoro do posadowienia nośnika reklamy niezbędne było zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia tych robót właściwemu organowi, a skarżący wykonał roboty bez takiego zgłoszenia, posadowienie nośnika reklamy przy ul. [...] r. było samowolą budowlaną. Uzyskanie bowiem opinii poszczególnych wydziałów Urzędu Miejskiego w [...] nie zwalniało skarżącego z obowiązku dokonania zgłoszenia w trybie art.30 ustawy Prawo budowlane.
Wizja lokalna przeprowadzona [...] r. przez organ I instancji wykazała, że została zmieniona konstrukcja nośnika reklam, gdyż aktualnie jest to tablica posadowiona na jednym filarze, co dokumentują fotografie. Oznacza to, że w okresie od dnia [...]r. tj.
dnia samowolnego posadowienia reklamy, do dnia wizji lokalnej - nośnik reklam został po raz drugi wybudowany bez dokonania wymaganego zgłoszenia.
Jak z powyższego wynika, samowola budowlana miała miejsce w [...] r., a także w okresie późniejszym. Ustalenie dokładnej daty powtórnej samowoli nie jest konieczne. Od momentu zaistnienia pierwszej samowoli budowlanej do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę upłynęły dwa lata, nie można więc mówić o możliwości zastosowania art.49 ust.1 ustawy Prawo budowlane. Bez wątpienia też, właściwe jest zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r.
Sformułowania w decyzjach organów nadzoru budowlanego, iż posadowienie nośnika reklam nastąpiło bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, gdy tymczasem wymagane było jedynie dokonanie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Art. 48 ustawy Prawo budowlane przewiduje bowiem takie same sankcje ( rozbiórkę obiektu ) przy braku pozwolenia jak i braku zgłoszenia.
Jakkolwiek stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego w sposób nieprecyzyjny przedstawmy w decyzjach stan faktyczny i prawny, naruszając ańA07 Kpa, i dopiero w odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na istotne okoliczności stanowiące przesłankę rozstrzygnięcia, uchybienia te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Podnoszony w skardze zarzut pominięcia niezgodności zaskarżonej decyzji z postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 24 listopada 1999 r. sygn.akt I C 983/99 jest bezpodstawny. We wskazanym postanowieniu Sąd zabezpieczył roszczenie powoda PPU "V" Sp. z o.o. w [...] w ten sposób, że zakazał pozwanej Gminie [...] " podejmowania działań skutkujących usunięcie z nieruchomości komunalnych nośników reklamowych umieszczonych na nieruchomościach komunalnych przed złożeniem przez Gminę [...] oświadczenia o rozwiązaniu umowy z dnia [...] r. o organizacji reklamowej i promocyjnej tj. przed dniem [...] r., do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia niniejszego procesu."
Nie zajmując stanowiska w kwestii związania niniejszego Sądu prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego, należy stwierdzić, że skoro przedmiotowy nośnik reklam został umieszczony na nieruchomości komunalnej w dniu [...] r. ( lub później ), to nie jest on objęty zabezpieczeniem sądu cywilnego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło