SA/Sz 2654/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder/spr/ Protokolant st.sekr.sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2004r. sprawy ze skargi W.M, A.L., A.W. - Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji Starosta [...] decyzją z dnia [...] na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 2, art. 2 ust. 2, art.4, art. 4a ust. 2 i art. 6a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz.U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zmianami), przekształcił prawo użytkowania wieczystego działki gruntu nr[...] o powierzchni [...] ha położonej w obrębie [...] miasta [...] na rzecz W.M. w udziale do [...] części, A.L. w udziale do [...] części, B.C. w udziale [...] części, E.K.do [...] części w udziale do [...] i A.W. do [...] w udziale do [...] części. W decyzji tej Starosta [...] ustalił opłatę za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w wysokości [...] zł płatną w ten sposób, że [...] zł uiszczą W.M. [...] zł A.L., [...] zł B.C. 2082,40 zł E.K., natomiast [...] zł uiści A.W. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że decyzja z dnia [...] r. jest zgodna z wnioskiem złożonym w dniu [...]r. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności .Wysokość opłaty została ustalona na podstawie wartości nieruchomości ustalonej dla potrzeb aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Od decyzji Starosty [...] odwołanie wnieśli W.M, A.L., B.C oraz E.K i A.W. domagając się bezpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia [...]r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209 ze zm). Wojewoda decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że W.M, AL., B.C., E.K. i A.W. nabyli nieruchomość przy ul [...] od przedsiębiorstwa państwowego - [...] Przedsiębiorstwa Przemysłu [...] w [...], które użytkownikiem wieczystym stało się z mocy prawa w dniu [...]r. Wojewoda odniósł się nadto do wniosku odwołujących o bezpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia [...] r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności. Sygn. akt SA/Sz 2654/02 3 Stwierdził, że aby przekształcić nieodpłatnie prawo użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia [...] r. wnioskodawcy w dniu [...]r. winni być użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości, a ponieważ nabyli ją po dniu [...]. nie spełniają warunku do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego- Ośrodek Zamiejscowy w [...], wniesionej przez W.M., A.L., B.C. oraz E.K skarżący domagają się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia [...] r. Podnoszą że w dniu [...] r. złożyli w Starostwie Powiatowym w [...] wniosek dotyczący przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i przekształcenia tego organ orzekający w sprawie dokonał odpłatnie ustalając opłatę za to przekształcenie w wysokości[...] zł. Skarżący nie zgadzają się ze stanowiskiem Wojewody [...] wyrażonym w decyzji z dnia [...] r., jakoby nie spełniali wymogów zawartych w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. w szczególności zaś, że nie byli użytkownikami wieczystymi w dniu [...]r. Uważają, że gdyby ustawa miała stawiać warunek użytkowania wieczystego nieruchomości od [...] r., to zawierałaby zapis: "co najmniej od dnia" lub "prawo użytkowania wieczystego nabyli nie później niż w dniu [...] r. i posiadają je nadal". Wojewoda[...] w odpowiedzi na skargę, obszernie uzupełnił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i stwierdził, że nie znalazł podstaw prawnych o uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., albowiem decyzja ta jest prawidłowa. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że jeśli wnioskodawcy nie mogą ponieść odpłatności za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, mogą wystąpić do Starosty Drawskiego o uchylenie decyzji na podstawie art. 155 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie-Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej na podstawie kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z przyczyn innych niż podniesione w skardze. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Skarżący złożyli wniosek o odpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności choć uważali, że należy im się to przekształcenie nieodpłatnie w trybie innych przepisów, aniżeli zastosowane zostały w decyzji organu I instancji. Zamiar uzyskania prawa własności nieodpłatnie był podstawą odwołania od tej decyzji. Rozpatrując odwołanie organ II instancji orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy, natomiast w uzasadnieniu odniósł się do dwóch kwestii - prawa skarżących do nabycia prawa własności na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności oraz rozstrzygnął na podstawie art. 1ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości o braku możliwości nieodpłatnego nabycia przez skarżących prawa własności na podstawie tego przepisu. . Tym samym Wojewoda Zachodniopomorski naruszył obowiązujące przepisy, Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Oznacza to, że zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjną decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta sprawa wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą rozstrzyganą przez organ I instancji. Organ odwoławczy nie może również rozszerzać zakresu sprawy. Skoro przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji było odpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności , to organ odwoławczy nie mógł zmienić podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia poprzez poszerzenie jej zakresu o rozstrzygnięcie kwestii nieodpłatnego przekształcenia tego prawa, co nie stanowiło przedmiotu postępowania i rozstrzygnięcia organu I instancji. Przy czym nie ma znaczenia, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przekształcenia na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. zawarte było wyłącznie w uzasadnieniu decyzji odwoławczej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie przyjmuje się, że hipotezą przepisu art.156 § 1 pkt 1 Kpa objęte są naruszenia każdego z rodzajów właściwości organu administracji publicznej, a w szczególności nie tylko właściwości rzeczowej i miejscowej lecz także, jak w rozpoznawanej sprawie, właściwości instancyjnej. Tak więc w sytuacji, gdy organ li instancji rozpatrując odwołanie od decyzji organu ! instancji rozstrzygającej sprawę odpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. , rozpoznał także sprawę nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. , doszło do naruszenia przepisów o właściwości. Nie ulega też wątpliwości, że skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona od uzasadnienia decyzji. W tym stanie rzeczy na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy.